Gomeratik bueltan

Hermigua herrian, Gomeran, aspaldiko garabi-besoen hondakinen aurrean.

Itzuli berri gara Gomera uhartetik, berau Kanarietako uharterik txikienetako bat. Bertan dozena bat egun igaro ditugu, oso pozik.

Hasierako egunetan eguraldi freskoa eta euritsua izan genuen (itsas bazterrean 18-19 gradu, eta Garajonay parke naturalean 5-9, hor nonbait), eta aprobetxatu genuen uharteko sei udalerri printzipalenak bisitatzeko, horretarako auto alokatu bat erabilita. Azken bost egunetan, berriz, eguraldi ederrarekin, aprobetxatu genuen Garajonay inguruetako basobideetan ibiltzeko, naturaz gozatzen. Bai udalerrietan eta baita mendietan ere, aleman piloa ikusi dugu, hondartza- eta mendi-turismoa egiten, modu lasaian.

Gomerak paraje zoragarriak ditu, bere izaera bolkanikoak bandintzatuak. Naturalista, botanista eta mendizaleen paradisua izan daiteke. Gastronomia ere, oso ona du. Eta jendea, oso abegikorra.

Inoiz animatzen bazarete hara joatera, maleta egiteko orduan kontuan hartu tenperatura izugarri alda daitekeela itsas-bazterretik goiko mendietara. Hortaz, hartu bietarako arropa eta oinetako egokiak, baldin eta asmoa baduzue bietan ibiltzeko.

Kategoriak Bidaiak | Etiketak , , , , , | Erantzun

Hileta zibilak Elorrion

Elorrioko Udalak ordenantza bat onartu du, arautzeko hileta zibilak herrian. Onartzen du udalak hileta zibilak leku pribatuetan egin daitezkeela, baina ordenantzak arautzen du leku publikoen erabilera.

Non egin hileta zibilak

Labur esateko, Elorrioko Udalak erabaki du hemendik aurrera non egingo diren hileta zibilak:

– San Jose parkean.

– Eskola Publikoko eraikin berrian, kiroldegiko pabiloian.

Horrek esan nahi du San Jose inguruan egingo direla hiletok, aire zabalean parkea aukeratuz gero, eta babesean, eskolako kiroldegian.

Ordutegia

Hileta zibila egiteko ordutegia izango da astelehenetik larunbatera 18:00etatik 20:00etara. Larunbatean aurreko ordutegiaz gain, 12:00etatik 14:00etara ere egin ahal izango dira. Domeka eta jai egunetan, larunbatetako ordutegi berdina.

Kostoa

Hileta zibilak egiteko eskariak Alkatetzari egin beharko zaizkio, egin baino 24 ordu lehenago gutxienez. Eskari bat baino gehiago izanez gero egun eta leku bererako, aurretik egin duenak izango du lehentasuna.

Udalak eskainitako zerbitzua doakoa izando da. Hala ere, fidantza jarri beharko da. Udalak eskatzaileen esku jarriko ditu soinu-ekipoa, gorpurako euskarria, argindarra eta aulkiak. Gainerako apaingarrien gastua eskatzaileen esku geratuko da. Hileta zibilaren antolatzaileek udal langileen laguntza izango dute.

Informazio gehiago, Elorrioko Udalaren ordenantza honetan irakur daiteke

Kategoriak antropologia | Etiketak , , , | Erantzun

Saramagoren etxean

Bego eta biok Saramagoren etxean. Hortxe idazten zuen

Joan den astean Lanzaroten izan ginen, Kanarietan. Aste ederra izan zen, eguraldi onarekin –zerikusirik ez hemengoarekin–, nahiz eta batzuetan haizea bizi-bizi ibili zen.

Egun batean autobus publikoa hartu, eta Jose Saramago zenaren etxea bisitatzera joan ginen, Tías herrira. Harrigarria egin zitzaigun ez Tíasen, ezta Arrecife hiriburuan ere, ez zegoela informaziorik Saramagoren etxearen gainean. Herrian bertan bi aldiz galdetu behar izan genuen hara iritsi aurretik.

Bisita zoragarria izan zen. Beste zortzi bat lagunekin, bisitatu genuen Saramagoren biblioteka, non Bernardo Atxagaren zortzi bat liburu dauden, eta etxea, bidearen beste aldean. Zapaltzen genuen txoko bakoitzak istorio mordoa zituen, gidariak zoragarri kontatuta. Amaieran, kafe bana eman ziguten bisitarioi etxeko sukaldean, Saramagok horixe bera egiten baitzuen etxera hurbiltzen zitzaizkion guztiekin.

Bisitan bertan jakin genuen zergatik ez dagoen bide-seinalerik Saramagoren etxea seinalatuz. Antza denez, Saramago oso kritikoa izan zen uharteko zenbait udalek turismoaren aitzakian egindako desmasiekin, hotelak-eta egiteko baimenak neurri barik emanez. Udalen batek pertsona non grata izendatu zuen. Eta, mendeku gisa, ez dute jartzen bide-seinalerik edo ez dute informaziorik zabaltzen Saramagoren etxe-museoaz. Eta hori jende dezente joaten dela etxea bisitatzera. Gu astearte batean izan ginen, eta egun hartan berrogei bat lagun izango ginen bisitan, goizeko 10:00etatik 14:30ak bitartean, horixe du-eta ordutegia Saramagoren etxeak, oker ez banabil.

Etxe-museoak liburudenda bat ere badauka, eta hantxe liburu bat erosi nuen, Ensayo sobre la ceguera. Aireportuan, berriz, etxera bueltan gentozela, beste bat ikusi nuen, El cuaderno del año del Nobel, niri deika zirudiena. Erosi eta bi egunean irakurri dut, oso gustura. Idazle eta pertsona handia izan zen, bai, Jose Saramago. Liburu bakarra du Saramagok euskarara ekarria, Lisboako setioaren historia, Jon Alonso idazleak euskaratua, eta hori ere aurten bertan irakurri nahi dut.

Atxagaren zortzi bat liburu daude Saramagoren bibliotekan

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzuna 1

Laster arte, Felix!

Orain bizpahiru hilabete aurkitu nuen Felix Ibargutxi Donostiako Alde Zaharrean, eta kontu kontari aritu ginen, alboko okindegia ireki zuten arte, haren zain zegoen-eta kazetari legazpiarra. Orain, berriz, jakin dut erretiroa hartu duela. Bejondeiola!

Joan den mendeko laurogeigarren hamarkadan izan nuen Felix Ibargutxiren berri, Kanadan geundela, Habe aldizkari sortu berriaren harpidetza egin nuenean. Berak zuzentzen zuen Habe, eta haren zain izaten nintzen, bertako edukiak goitik behera irakurtzeko.

Hain interesgarri aurkitzen nituen Habe aldizkariaren edukiak, eta hain ondo idatzita (horretan uste dut Joxe Lizarraldek eta Boni Urkizuk ere zerikusi handia izan zutela), irakurriaz batera, neure egiten nituen. Neuk ere horrela idatzi nahi nuen.

Gu Euskal Herrira itzuli bezain laster, Felixek Habe utzi eta Diario Vasco egunkarira joan zen. Bertan Zabalik gehigarria zuzendu zuen denbora luzez. Jende askok haren bidez jakin zuen 1988an AED elkarteak Arrasate Press sortu zuela Mondragoen, euskarazko prentsa lokalaren aitzindaria.

Azken urteotan ez dut gertutik jarraitu Felixen lana, haserre nenbilen-eta Vocentotaldearen jokabideaz, berau DV egunkariko argitaratzailea. Baina egunkariaren aleren bat ikusiz gero tabernaren batean, beti joaten nintzen haren lumaren bila. Horrela irakurri diot joan den igandeko despedida ere, lagun baten etxeko alean.

Mila esker, Felix, egindako lanagatik, eta erretirorik oparoena opa dizut zeure aukerako baratze eta basoetan. Nahi duzun arte!

Kategoriak Hedabideak | Etiketak , , , , | Erantzun

Aizkorak barkatu zidanekoa

Julen txikiak ez zuen zorterik izan. Bi urte zituela, zulo estu batean jausi zen, estu-estua eta 100 metro inguru sakon. Ramon gure laguna zaharragoa zen, nerabea. Bizikletan zihoala, jausi, eta burua kolpatu zuen. Handik ordu batzuetara, hilik geratu zen ohean. Milaka eta milaka gaztetxoren kasua izan da hori, zorterik izan ez dutenak haurtzaroko edo gaztaroko istripuetan.

Ni justu-justu libratu nintzen. Hiruzpalau urte nituela, etxe aurreko patioan nenbilen, Musakola auzoan, Mondragoen, ama eta arreba zaharrenaren inguruan, haiek egurra zatitzen ari ziren bitartean aizkorarekin. Halako batean, ni patioan utzi eta senideak ganbarara igo ziren otarra bete egurrarekin, aizkora enborraren gainean sarturik utzita.

Antza denez, erabaki nuen neure txanda zela egurra zatitzeko. Kirtenari halamoduz heldu, eta saiatu nintzen zerbait egiten, hain modu traketsean non aizkoraren ahoak jo zidan ezker begiko bekainean eta alde bereko masailezurraren goi aldean.

Nire memoria lausoan, aurpegia eta eskuak odolez beteta ikusten ditut, inguruko auzoak oihuka nire orroak entzunda, eta amak bere bizitzako sustoa hartuta, ganbaratik jaitsi berritan. Besterik ez dut gogoratzen.

Zorionez, aizkorak ez zuen harrapatu begi globoa. Gutxi falta izan zitzaidan betiko begibakar geratzeko. Hala ere, noiz edo behin, ispilura begiratzen dudanean, ezker bekainean jaiotzen zaidan orbain azaleko batek gogorarazten dit zelako zortea izan nuen orduko hartan.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , , | 2 erantzun

2018an irakurritako liburuak

Orain hamabi urte, 2006an, kalkulu-orri bat ireki nuen Google Docs-en, eta bertan hasi nintzen idazten urte bakoitzean irakurritako liburuak. Harrezkero, bete egin dut, txintxo-txintxo, kalkulu-orriori, jakin dezadan gero noiz zer irakurri dudan, eta irakurritakoak zer inpresio utzi didan.

Faroan bertan 2007an eman nuen argitara zenbat liburu irakurri nituen, baina harrezkero ez dut hona ezer ekarri. Tartean urte oparoak izan dira, baina baita pobre samarrak ere, gutxi irakurritakoak.

Aurten, urte hasieran ezarri nion neure buruari gehiago irakurtzeko helburua, eta konforme samar geratu naiz emaitzarekin.

  • El mejor equipo del mundo, C. Ranedo eta T. Ondarra (El Gallo de Oro, 2017)
  • Nueva ilustración radical, Marina Garcés (Nuevos Cuadernos Anagrama, 2017)
  • Herejeen alaba, A. Berrojalbiz eta J. Sarrionandia (Pamiela, 2017)
  • El año que nevó en Valencia, Rafael Chirbes (Nuevos cuadernos Anagrama, 2003)
  • Postariak bi aldiz deitzen du beti, James M. Cain (Igela sail beltza, 2003)
  • The Impossible Exile: Stefan Zweig at the End of the World, George Prochnik (Other Press,2014)
  • Frankenstein, Mary Shelley (Gero, 2004)
  • Born a Crime, Trevor Noah (Spiegel & Grau, 2016)
  • El hombre que amaba a los perros, Leonardo Padura (Tusquets, 2016)
  • Ospa, Juan Luis Zabala (Susa, 2017)
  • Beltzak, juduak eta beste euskaldun batzuk, Joxe Azurmendi (Elkar, 2018)
  • Abundance. The Future is Better Than You Think, P. H. Diamandis eta S. Kotler (Free Press, 2014)
  • Orient-Expresseko hilketa, Agatha Christie (Igela, 2004)
  • King Kong teoria, Virginie Despentes (Eskafandra, 2017)
  • Erraiak, Danele Sarriugarte (Elkar, 2014)
  • Azala erre, Danele Sarriugarte (Elkar, 2018)
  • Errusiar diskoteka, Vladimir Kaminer (Pasazaite, 2015)
  • ¿Quién domina el mundo?, Noan Chomsky (B de Books, 2016)
  • Axularren historiak, Patxi Salaberri Muñoa (Pamiela, 1998)
  • Viaje a la aldea del crimen, Ramon J. Sender (Libros del Asteroide, 2016)
  • Gauza guztien zergatia, Quim Monzó (Elkarlenean, 1998)
  • Horma, Anjel Lertxundi (Erein, 2017)
  • Jakin 225: Euskara batuak 50 urte, Lorea Agirre, Irene Arrarats, etab. (Jakin, 2018)
  • Trás-os-Montes. Un viaje portugués, Julio Llamazares (Alfaguara, 2002)
  • Stilton dut izena, Geronimo Stilton, Elisabetta Dami (Destino, 2011)
  • Ante el dolor, Eduardo Clavé (Temas de hoy, 2000)
  • Italia, bizitza hizpide, Anjel Lertxundi (Alberdania & Berria, 2004)
  • Si esto es un hombre, Primo Levi (Muchnik Editores SA, 1995)
  • Etxera bidean, Xamar (Pamiela, 2018)
  • Duvoisin kapitainaren malura, Kepa Altonaga (Pamiela, 2018)
  • Nuestras riquezas, Kaouther Adimi (Libros del Asteroide, 2018)
  • Lasai, ez da ezer gertatzen, Ana Malagon (Elkar, 2014)
  • Apología. Memorias de un editor rojo-separatista, Jose Mari Esparza Zabalegi (Txalaparta, 2018)
  • Sir John Franklin’s Erebus & Terror Expedition. Lost & Found, Gillian Hutchinson (National Maritime Museum Greenwich, 2017)
  • XX. mendeko poesia kaierak, Itxaro Borda (Susa, 2000)
  • Fakirraren ahotsa, Harkaitz Cano (Susa, 2018)

Guztira 35 liburu izan dira. Generoen arabera, horrela sailkatzen dira: saioak (11), nobelak (9), narrazioak (6), biografiak (2), memoriak (1), bidaiak (1), poesia (1), haur literatura (1). Salbuespen moduan, Jakin aldizkariaren ale berezi bat sartu dut, euskara batuaren 50. urteurrenari eskainitakoa, osorik irakurri bainuen, liburua bailitzan.

Hizkuntzei begiratuta, gehienak euskaraz irakurri ditut (21). Atzerago etorri dira irakurritakoak gaztelaniaz (11) eta ingelesez (4).

Kategoriak Liburuak, Sailkatugabeak | Etiketak | 2 erantzun

Ama-alabak Santxibiri lasterketan

Bego eta Miren ama-alabak, Santxibiri lasterketan (Argazkilaria: Ane Bernas)

Atzo Santxibiri lasterketa jokatu zen Elorrion, urtearen hondarrean antolatzen den 5 kilometrokoa. Jende ona etortzen da inguruetatik, baina Bego emaztea eta Miren alaba abiatu ziren patxadan, lasterketa euren martxan egiteko asmoz, “lasterketa popularrak” gogoan.

Arientza baserriaren ondoko aldapan, hantxe zegoen zain Ane Bernas bere argazki-kamerarekin, paraje ezinago ederrean. Eta neska biak iritsi zirenean, klik, Udalatx mendiaren hiru tontorrak atzean, zerua bizi-bizi.

Kategoriak Kirola | Etiketak , , , , , | Erantzun

Chrome-tik Firefox-era pasatu naiz

Azken urte hauetan Chrome izan da nire besterik ezeko nabigatzailea. Egia esan, pozik ibili naiz Chromekin, baina uste dut ordua iritsi dela hor ere dibertsifikatzen hasteko. Albiste honek, zeinak jakinarazten baitu Googlek saboteatu egiten dituela beste nabigatzaile batzuk Chromen alde, bultzatu nau Firefox aukeratzera nire nabigatzaile nagusitzat.

Hori lortzeko, pauso hauek eman ditut:

  1. Begiratu dut Youtuben, ea modurik dagoen Chromen neuzkan laster-markak Firefoxera inportatzeko. Firefoxek modu dotorean egiten du hori. Hortaz, ekarri egin ditut Firefoxera Chromen neuzkan laster-markak.
  2. Ezabatu egin ditut Firefoxen aurretik neuzkan laster-markak, aspaldikoak ziren-eta.
  3. Antolatu ditut Firefoxen laster-marken tresna-barran Chrometik ekarritako laster-markak, han neuzkan bezala.
  4. Ikasi dut Youtuben zelan egin Firefox ireki behar dudan aldiro, bost fitxa ireki diezazkidan. Chromen ere, horrela neukan. Hori modu diferentean egiten du (Homepagen nik aukeratutako bost URLak jarraian jarrita, euren artean I marra bertikala jarrita), baina hori ere dotore egiten du Firefoxek.
  5. Hautatu dut Firefox izatea nire nabigatzaile lehenetsia.
Kategoriak Internet | Etiketak , , | Erantzun

Opari bat onartu ez nuenekoa

Google Home Mini bozgorailu adimentsua

Nire urtebetetze egunean opari bat jaso nuen lehenengo orduan: Google Home Minibozgorailu adimentsua. Opariaren kanpoko papera urratu bezain laster, kaxa ikusi, eta adierazi nien etxekoei barkatzeko, banekien-eta zelako ilusioz egin zidaten oparia, baina nahiago nuela ez hartu. Geroago idatziz jarri nituen nire arrazoiak, eta hona ekarriko ditut:

  1. Nik dakidala, bozgorailu horrek ez dauka euskara hizkuntzen artean. Hori dela-eta, aparailuak behartuko gintuzke etxean erdaraz egitera, eta ez dut nahi.
  2. Ingelesez ere egin liezaioke, baina inoiz saiatu naiz Siri-ri ingelesez egiten, eta kasuen %85etan ez dit ulertu, edo gaizki ulertu dit. Guk azentu handia daukagu ingelesez, eta, oraingoz, aparailu horiek ez daude entrenatuta azentuak ulertzeko.
  3. Esaten badiozu aparailu horri “OK Google, entzun nahi dut Ruperren azken diskoa”, ezingo dizu ipini, non-eta ez daukazun kontu bat Google Music plataforman. Berdin egiten du Amazonek, eta berdin Applek. Zure musika gehiena baldin badago iTunes-en, jai daukazu Googlen aparailuarekin.
  4. Baldin badauzkazu zerbitzu guztiak Googlekin (Gmail, Maps, Music, Nest, etab.), orduan ondo ibiliko zara, baina beti Googlen “ortutxoan” sartuta, bertatik irten barik.
  5. Eta azkenik, baina ez azkena inportantzian, sartzen baduzu horrelako aparailu bat zure etxean, sartu duzu mikrofono bat etengabe transmititzen ari dena, eta, une jakin batean, Googlek, poliziak edo auskalo nongo inteligentzia zerbitzuk zure kontra erabil dezaketena.
  6. Enpresa teknologiko handiek (Facebook, Google, Amazon, Apple…) diru mordoa irabazten dute gure datuak saltzen beste enpresa batzuei. Beraz, gero eta konfiantza gutxiago daukat horiengan.

Etxekoek onartu zituzten arrazoi hauek, eta itzuli egingo dute bozgorailu dotorea.

Liburuekin, arazorik ez

Biharamunean egunpasa egin genuen Bilbon, errekaduak-eta egiten. Arratsaldean liburudenda batera joan ginen, eta han lau liburu oparitu zizkidaten, neuk aukeratuak. Eta denok ere, ezinago pozik geratu ginen. Datozen egunetan izango dut zer irakurri.

Kategoriak Liburuak, Teknologia | Etiketak , , , | 2 erantzun

Distrakzio barik idazteko

AlphaSmart teklatu bat. Argazkia: Gene Wilburn

Egun hauetan aurkitu dut talde bat, berezia oso. Idazlez eta kazetariz osatua da. Eta berezia da, muturreraino eraman nahi dutelako euren helburua: idaztea, bat ere distrakzio barik. Ez dute nahi Internetik edo ordenagailu askok eskaintzen duten bestelako arreta-zurrupatzailerik, hala nola, bideo-jokorik, eguraldi-iragarlerik edo burtsaren nondik norakorik, batzuk baino ez aipatzearren. Makinaren aurrean jartzen direnean, idazle horiek nahi dute testua sortu, beste barik.

Talde horren beste ezaugarri bat da gorroto dutela Word, Microsoft enpresaren testu prozesatzailea, eta gorroto dute, besteak beste, programak dituen ehunka ezaugarriek ere distraitu egiten dituztelako.

Horregatik, talde esklusibo horrek, zeina batez ere herrialde anglofonoetan aurkitzen baita, talde horrek soluzio ezinago sinpleak bilatzen ditu idazteko. Eta sinpleenetan sinpleena, AlphaSmart teklatua, zeina 2013a ezkero ez da egiten. Hala ere, oraindik saltzen da eBay bezalako online-denda batzuetan, batez ere jarraitzaile sutsu horiei esker.

Zergatik AlphaSmart?

Horra teklatu horren abantailak, taldearen begietan:

  • Soilik balio du idazteko. Distrakziorik, ez.
  • Oso merkea da, 30 euro inguru.
  • Barruan testu-prozesatzaile sinple bat dauka.
  • Pantaila txiki bat dauka, bertan irakurtzeko azken lerroak.
  • Konekta daiteke Mac, Windows zein Linux ordenagailuekin. Baita zenbait tabletarekin ere.
  • Bateriak denbora piloa irauten du.

Kultuzko marka

AlphaSmart teklatuak baditu muga nabarmenak, esate baterako, bertan ezin dira 200 orrialde baino gehiago idatzi.

Hala ere, markaren suak bizirik dirau. Alde batetik, AlphaSmart erabiltzaile talde batek izen bereko talde bat antolatu du Flickr-en, eta bertan egunean bost bat argazki kaleratzen dituzte, erakusteko bakoitzak zelan erabiltzen duen teklatua. Bestetik, eBay online-dendan, bizi-bizi dago AlphaSmart teklatuen merkatua, badago-eta nork saldu eta nork erosi.

Taldea minoritarioa izango da zenbaki abtsolutuei begiratuz gero, baina adierazten du joera bat, gero eta gehiagok bilatzen dituztela soluzio sinpleak idazteko. Puntu.

Kategoriak Idazkuntza | Etiketak , , | Erantzun