Espainia ez da Bretainia Handia

Egun hauetan PP eta PSOE alderdietako buruek beste behin adostu dute Kataluniak ezin duela galdeketarik egin autodeterminazioaz, hori “legez kanpokoa delako”. Bretainia Handiak, berriz, ez du bat ere oztoporik jarriko irailaren 18an Eskoziak galde diezaien bere herritarrei ea nahi duten independentzia. Kontrastea izugarria da.

Orain bi aste, uztailaren 12tik 18rako alean, The Economist aldizkari liberalak editorial luzea idatzi zuen, Bretainia Handiaren batasunaren alde, baina paragrafo batean oso argi adierazi zuen onartuko lukeela Eskoziaren independentzia, baldin eta irailaren 18an eskoziarrek hala erabakiko balute. Horrela zioen:

Eskoziarrek bozkatzen badute joatea, utzi egin beharko litzaieke joaten, Britainiaren bedeinkazioarekin. Autodeterminazioaren desioa oinarri sendoa da naziotasunerako, eta ez dago motiborik uste izateko Eskozia independentea desastre bat izango litzatekeela, Irlanda independentea izan dena baino gehiago.

Argi dago Espainia ez dela Bretainia Handia, eta El Pais ez dela The Economist. Gure kalterako, jakina.

Kategoriak Politika | Etiketak , , , , | Erantzun

Albaola Itsas Kultur Faktorian

P1040268

Atzokoa egun gogoangarria izan zen guretzat, izarrak alde lerratzen diren horietakoa. Arratsaldean, lagun talde bat Pasaian elkartu ginen, asmoa genuen-eta Albaola Itsas Kultur Faktoria bisitatzeko. Bertan Xabi Agotek hartu gintuen, proiektu buruak, eta, ia hiru orduz, azaldu zigun zer den Albaola proiektua.

Denok aho zabalik geratu ginen proiektuaren ederraz, eta inor ez zen kexatu bisita ohi baino luzeagoa izan zelako, hain izan zen interesgarria. Bego emaztearentzat eta biontzat bereziki hunkigarria izan zen, gogora ekarri zigun-eta orain 30 urte Red Bay herrira egin genuen bisita, Kanadako ekialdean. Handik ekarria bageneukan elastiko bat, eta Albaolan utzi genuen, badu-eta zerikusia bertako gaiarekin.

Xabier Agotek erakusketan gidatu gintuen, proiektuaren testuingurua azaldu, faktoria bera erakutsi (barnetegi eta guzti), eta esplikatu zigun zein den Albaola proiektuaren helburua. Proiektu “glokala” da jaiotzatik, alegia, globala eta lokala, erabat bertakoa, baina munduari begira, euskaldunen garai bateko itsas jarduera bezala.

Albaolak balio du ulertzeko XVI. mende inguru horretan euskaldunek zelan erabili zuten goi mailako teknologia —garai hartako aurreratuena— beren itsas jardueran, eta jarduera hori zelan bihurtu zen ekonomiaren motor Euskal Herrian, ez bakarrik kostaldean, baita lehorrean ere. Eta Albaolak garbi uzten du euskaldunok zenbateraino ahaztu dugun hori guztia. Horregatik proiektu horren eragileek nahi dute Euskal Herriko ikastetxeetan eragin, haur euskaldunek berreskura dezaten jakintza hori.

Albaola Itsas Kultur Faktoria arnas luzeko proiektua da, erabat interesgarria, eta nire ustez, beharrezkoa. Ahal baduzue, zuek ere joan Pasaiara eta bisitatu marabilla hori, ez zarete-eta damutuko. Flickr-en dituzue hainbat argazki, atzoko bisitan egindakoak.

Mila esker Xabi Agoteri eskaini zigun denbora, informazio eta kemenagatik. Eskerrik asko Albaola Itsas Kultur Faktoria sostengatzen duten guztiei, eta, nola ez, Imanol Irizar eta Eskarne Zubero lagunei, neurri handi batean eurei esker lerratu baitziren atzo izarrak gure alde. Baita bisita ondorengo sardina-afarian ere.

Kategoriak Lagunak | Etiketak , , , , | Erantzun

Argiñetako indusketak bisitatzen

Argiñetako nekropolian

Gaur arratsaldean Argiñeta auzoan izan gara, Elorrion, bertan bisitatzeko aurtengo indusketak, bigarren urtez Bilboko Arkeologia Museoak zuzentzen dituena. Agindutako orduan, eta trumoi hots artean, 16 bat lagun elkartu gara San Adrian ermitan.

Krisek azaldu digu 2012an hasi zirela indusketa lanak, bertan herriska baten eta hilerri baten arrasto garbiak aurkitu dituztela, VIII. eta XI. mende artekoak, hor nonbait, eta aurten boluntarioak etorri direla Euskal Herritik arkeologoen lana errazteko. Azalpenak entzun ahala, aurtengo indusketak bisitatu ditugu, nekropolikoak eta ermita gaineko herriskakoak. Oso bisita interesgarria eta iradokitzailea.

Argazki guztiak Flickr-en jarri ditut. Hala ere, Argiñetako lanak modu dinamikoagoan ikusteko, hemen jartzen dizuet ETB1ek orain dela gutxi egindako bideoa.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzuna 1

Zorioneko telefono kabinak

Arabiar Emirerri Batuetako langile esplotatuei minutu eskaseko poza eraman guran-edo, Coca-Cola enpresak Zorionaren telefono kabinak sortu ditu, onartzen dutenak Coca-Cola botilen tapoiak txanpon gisa, berorrekin langileek 3 minutuko deiak egin ditzaten, nazioartekoak,  euren familiekin hitz egiteko.

Kanpaina honek hilabete iraun duen arren, hautsak harrotu ditu han-hemenka. Giza eskubideen aldeko zenbaitek negargarritzat jo dute, onartzen duelako esplotazio egoera lazgarri bat, Ekialdeko langileek Arabiar Emirerri Batuetan jasotzen dutena. Beste batzuek, aldiz, goratu egin dute enpresa amerikarraren marketin sena merkatu berriak egiteko. The New Yorker aldizkariak dakar informazio zabala kontu honen inguruan.

Kategoriak Telefonoa | Etiketak , , , | Erantzun

Asteburua Baztanen

KordoaLandetxea

Aprobetxatuta larunbatean Mikelek eta Fatimak bilera bat zeukatela Baztanen, Nafarroa Garaian, baliatu dugu asteburu hau bertara joan eta zenbait leku bisitatzeko, orain hiru bat aste, eguraldia tarteko, amaitu barik utzi genuen bidaia ganoraz amaitze aldera. Ederra ikusi dugu Baztan, batez ere herri hauek: Arraioz, Arizkun, Erratzu, Urdaibai eta Amaiur. Eguraldia alde izan genuen, batez ere igandean, eta horrek ere, lagundu. Flickr-en utzi ditut zenbait argazki, ordukoak.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , , , | Erantzun

Nazionalista espainiarrak

Hiru-portada

Joan den asteartean, sekulakoak entzun ziren Espainiako parlamentuan nazionalisten kontra, eta horretan bereziki nabarmendu zen Rosa Díez UPyD alderdiko buruzagia. Grazia egiten dit politikari espainiar askoren tema adierazteko, behin eta berriro, nazionalistak besteak direla, eurak ez.

Aspalditik nago arduratuta jarrera horrekin, eta orain urte pare bat-edo hasi nintzen gordetzen Pinterest webgunean egunkarietako portadak eta bestelako argazkiak, bereziki nazionalismo espainiarra erakusten dutenak. Arbela bat osatu dut, “Nazionalista espainolak” izenarekin. Begiratu ondo goitik behera, eta esadazue horiek zer diren, ez badira nazionalismo espainolaren adierazpen erabatekoak.

Beste horrenbeste gertatzen da kirol emanaldietan, eta hedabideetako tertulietan, batzuk muturreko nazionalismoaren erakustokiak. Baina horiek gordetzeko astirik eta umorerik ez, nik.

Nazionalismoa, erakundeen izenetan

Nazionalistak ez direnak, bestalde, ez dira tematzen ahal duten erakunde guztietan NACIONAL adjektiboa jartzen, Espainian gertatzen den bezala. Googlen bilaketa azkar bat eginda, Espainiako erakunde hauen izenak jaso ditut:

  • Audiencia Nacional
  • Policia Nacional
  • Lotería Nacional
  • Ballet Nacional
  • Movimiento Nacional
  • Patrimonio Nacional
  • Paradores Nacionales
  • Radio Nacional de España
  • Biblioteca Nacional de España
  • Instituto Nacional de Estadística
  • Museo Nacional del Prado
  • Museo Arqueológico Nacional
  • Teatro Nacional Español
  • Instituto Geográfico Nacional
  • Sistema Nacional de Empleo
  • Instituto Nacional del Cáncer
  • Organización Nacional de Ciegos de España
  • Comisión Nacional del Mercado de Valores
  • Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía
  • Comisión Nacional de Energía
  • Museo Nacional de Ciencias Naturales
  • Centro Nacional de Investigaciones Oncológicas
  • Instituto Nacional de Consumo
  • Plan Nacional sobre Drogas
  • Instituto Nacional de Técnica Aeroespacial
  • Centro Criptológico Nacional
  • Instituto Nacional de Administración Pública
  • Organización Nacional de Transplantes
  • Fábrica Nacional de Moneda y Timbre
  • Universidad Nacional de Educación a Distancia
  • Comisión Nacional de la Competencia
  • Federación Nacional de Trabajadorea Autónomos
  • Federación Nacional de Donantes de Sangre

Ehunka erakunde daude Espainian, milaka ez esatearren, “Nacional” adjektiboarekin. Hori ikusita, antropologo batek esango luke batzuek ardura berezia hartu dutela beren naziotasunaren hazia ereiteko estatuaren erakundeetan, garbi gera dadin nazio nagusia zein den.

Eta, hala ere, oraindik ere esango dute besteak direla nazionalistak.

Kategoriak Politika | Etiketak , , , | Erantzun

Carlos, hamaika urte geroago

Joxe-CarlosAtzo ospitale eguna izan nuen Galdakaon, bertan hitzordu bikoitza izan nuen-eta, Oftalmologia eta Hematologia sailetan. Eta ospitalean nengoela, topo egin nuen aspaldiko lagun batekin, Carlos Atutxa dimarra, orain hamaika urte Ramon Ugalde zena eta nirekin batera Valdecillako ospitalean izandakoa hezur-muinaren transplantea egiten.

Gabonak inguruan urtero hitz egiten dugu telefonoz, baina atzo aprobetxatu genuen soseguz berba egin eta azken berriak trukatzeko. Noiz edo behin arazoak izan arren, beti ere bigarren mailakoak, pozik gaude biok oraingoz lehen mailako arazoa, minbizia, gainditu dugulako.

Kategoriak Minbizia | Etiketak , , , , , | Erantzuna 1

Zigarrola blues

Orain hogeita lau urte, 1989ko martxoaren 31n, seguruenik gutun gutxi geneukalako aste hartarako, eskutitz bat idatzi nuen Arrasate Press aldizkariaren 12. zenbakirako: “Zigarrola blues”. “J.A.M” izenpetu nuen, alegia, Joxe Aranzabal Mendizabal.

Gutunak atentzioa eman dio beste auzokide bati, Sergio Azkarate Goienako euskara zuzentzaileari, eta Interneten jarri du. Bertan Zigarrola edo Musakola auzoari buruz hitz egiten dut, gu Arrasateko auzo hartan jaio baiginen. Seguru nago gaur beste modu batean idatziko nuela gutuna, baina bere horretan ekarriko dut hona. Mila esker, Sergio!

- – - – - – - -

“Zahartzen ari gara, eta horrek ez ei dauka bueltarik. Eguneroko jardunean ez zait horrela iruditzen, baina azken bolada honetan Zigarrolatik zehar pasatzen naizen bakoitzean, saihesbidea dela, eta dabiltzan obrek eraginda-edo, haurtzaroko irudiak eta oroimenak pilatzen zaizkit, sekula santan berriro ikusiko ez dudan mundukoak bailiran.

“Axerikua [baserriaren] ostean erretako lehen zigarroak, Ideales horiak txarto ez banabil, Axerikuako zelaian harrapatutako kirkilak, Arrueneko Juliren eskerroneko “mertxi” ozena, Aldekoa baserriko atarian egoten zen Lambretta grisa, Kataideko Bitxoriren sagar gozoak eta Olatxo bera, joan egin dira, hondeatzeko makinen altzairuzko atzaparrek suntsituta.

“Aurretiaz beste batzuk joan ziren, auzoan izan genituen futbol zelaiak, esate baterako: S. Lorentzo etxeetan zegoena, Kiroldegikoa eta Roneokoa. Antoñari ere aspalditxo heldu zitzaion ordua, Bidekurtzeri moduan.

“Ez litzaidake posible izango nire haurtzaroa margotzea izen horien zertzeladarik gabe. Nire lobari, berriz, guztiz ezezagunak egiten zaizkio. Beharbada Zigarrola zaharraren blues tristea kantatzeko tenorea izango da, aurrerapenaren izenean, jakina.

Kategoriak Arrasate Press | Etiketak , , , , , , | Erantzun

Asteburua Baigorrin

Irulegi_bisita_8

Gure ama hil zenean, anai-arrebok erabaki genuen noizean behin elkartu egingo ginela bidaia baten aitzakian, handik aurrera desagertzeko arriskua ikusten genuen-eta ordura arte gurasoek eskainitako elementu lotzailea. Ildo horretan, asteburu honetan egin dugu azken elkarretaratzea, Baigorrira egindako bidaia baten bueltan.

Eguraldia gorabehera, asteburu zoragarria izan da. Ostatu hartu dugu Manexenea hotelean, Baigorritik lau bat kilometrora, Urdoze auzoan. Eta bertan etxekotzat hartu gaituzte Alain, Amelie eta Arñok. Ahobatez esan dugu Manexenea erabat gomendagarria dela Iparraldea hobeto ezagutu nahi duten guztientzat.

Horrezaz gain, asteburuak une azpimarragarriak izan ditu guretzat: ostiralean Bidarrai herrira egin genuen bisita laburra, denok ere prendatuta geratu baiginen herriaren eta inguruen edertasunaz. Baita larunbat goizean Michel Bergouignanek eskaini zigun bisita gidatua ere, Irulegi sormarkako hainbat mahasti ikusgarritan barrena. Urepelen Koseinea jatetxean egin genuen bazkaria ere, ez ahazteko modukoa izan zen, lekuagatik, jakiengatik eta bertako jabeengatik. Ezin aipatu barik utzi Erramun Martikorena artzain kantaria, bere baserrian hartu baigintuen patxada ederrean irakurtzen ari zela. Eta, azkenik baina ez azkena, igandean Elizondon egin genuen bazkaria, Santxotena jatetxean.

Mila esker Eneko Bidegain lankide eta lagunari bidaia honetarako emandako aholkuengatik, denak ere balio handikoak izan baitira. Hona hemen asteburuko argazki gehiago.

Kategoriak Familia | Etiketak , , , | Erantzun

Afflicted, film izugarria

Apirilaren 4an Afflicted filma estreinatuko da, Nahigabetuta, eta hona ekarri dut, film horren zuzendarietako bat Clif Prowse delako, orain hogeita hamaika urte Vancouverren zaindu nuen umeetako bat —bestea David zen, Clif-en anaia txikia, gaur egun Japandroids musika taldeko kidea.

Clif Prowse eta Derek Lee lagunak dira bizitza errealean. Bien artean idatzi zuten gidoia Afflicted filma egiteko, eta bertan biak dira protagonista nagusiak. Afflicted thriller ikaragarri bat da, eta kontatzen du bi lagun zelan hasten diren munduari bira egiten elkarrekin. Dena grabatzen hasten dira, eguneroko ikus-entzunezko bat egiteko, baina gauzak okertu egingo zaizkie, Parisen neska eder bat ezagutzen dutenean, euretariko bat larri eta nahigabetuta utziko baitu.

Film honek hainbat sari irabazi ditu: Filmik onena, Gidoirik onena eta Zuzendaririk onena izu kategorian Fantastic Fest zinemaldian. Halaber, hainbat hainbat aipamen jaso ditu Toronto eta Sitgesko zinemaldietan.

Kategoriak Zinea | Etiketak , , , , | Erantzun