Quantcast

EHUko ikastarotik bueltan

Nire tesia aitzaki hartuta, non krisiaren kudeaketa kooperatibetan aztertu nahi dudan, lehenengo aldiz EHUko Uda Ikastaroetara etorri naiz. Krisian agente ekonomiko ezberdinek duten eragina aztertu da honako izena duen ikastaroan: “Crisis y agentes económicos: un marco mundial en crecimiento“.

Zein zen nire helburua? Nire formazioa hobetzea jakina. Izan ere, informatika arlotik etorrita, arlo ekonomikoan ez nago oso jantzia. Hala ere, kooperatibak eguneroko kontu izan ditut txikitatik, eta Arrasatekoa izateak industria munduarekiko nolabaiteko lotura ere eman dit. Hala ere, nire tesia gauzatzeko hori ez da nahikoa.

Interesgarria izan da ikastaroa, ekonomikoegia baina. Esan nahi dut, ekonomialariei bideratutakoa izan da, gauza batzuk ulertzea ezinezkoa zen kasik. Baina beno, nonbaitetik hasi behar!

Zorrei buruz hitz egin da, Txinaren eta garapen bidean dauden herrialdeen rola, finantza munduko desorekari buruz, euroari buruz, kredituei buruz… Interesgarria, hitzaldi batzuk teknikoegiak ziren arren (niretzako, jakina).

Hala ere, bada zerbait faltan bota dudana. Arlo soziala ez da jorratu. Kooperatibismoarekiko dudan loturagatik izango da, baina ez dira beroiek aipatu ere egin (kontuan izan EAEko ekonomian garrantzia handia dutela), ez dira Fiare bezalako proiektuak aipatu alternatiba gisa, ez da ikuspegi “iraultzaile-alternatiborik” planteatu, guztia merkatuaren inertziaren baitan kokatu da. Eta hori izan da gauzarik makalenetarikoa.

Noiz hasiko dira planteatzen, serioski, beste egitura ekonomiko bat?

IISJren Nazioarteko Kongresua Oñatin: Ekonomia Soziala

Uztailaren 6tik 8ra Oñatiko Unibertsitate zaharrean nazioarteko kongresua dugu, Ekonomia Sozialari buruzkoa: “IISJ Congreso Internacional: La Economía Social”. Ekonomia soziala zer den entzunda izango duzue, helburu sozialak bilatzen dituen enpresa-ekonomia eredua. Zenbaitzuek beren presentzia dudan jartzen duten arren, kooperatibak ekonomia sozialeko erakundeak dira, hala kontsideratzen dira. Kooperatibekin batera, zeintzuk agente ekonomiko zein sozialak diren, GKEak ditugu, besteak beste.

Ekonomia Soziala lantzen duen kongresu honetan MU Enpresagintza – MIKeko ikertzaileok ere parte hartu dugu, bai antolakuntzan, eta baita gure ponentziekin ere. Nik ere hartu dut parte, nire tesian lantzen ari naizen gaiaren lehen emaitzak aurkezteko. Zer aurkeztu dudan? Ba Mondragon Korporazioa aurkeztu dut, 2 diapositibatan laburtuta, ezaugarri gakoekin. Ondoren, azken urteetako salmenten bilakaera aitzakia gisa hartuta, kooperatibek dituzten krisia kudeatzeko tresnak azaldu ditut. Alde batetik, kooperatibek duten malgutasunerako gaitasuna ardatz dituen neurriak aipatu ditut: aurrerakinen murrizketa, interesei uko egitea (kapitalizatuz, adibidez), aurre-erretiroak… Beno, hainbat neurri, post batzuetarako ematen duen gaia (tesi baten zati baterako ere bai, jakina). Bestalde, Arrasateko Kooperatiben Esperientziaren baitan sortutako erakunde eta tresnak ere aipatu ditut, Lagun-Aro eta Zerbitzu Zentralak kontuan izanik, besteak beste. Lagun-Aroren Enplegu Laguntza Prestazioa da aipagarriena, beharbada. Kooperatiben arteko interkooperazioa ardatz duena. Hor ditugu bazkideen birkokapenak, adibidez. Tresna horrek kooperatiba batean dagoen pertsonal beharra eta soberan duenaren arteko elkartrukea du ardatz. Beste tresna garrantzitsu bat, kooperatiben artean dagoen elkartasunaren seinale garbia, emaitzen birmoldaketa da. Zer den emaitzen birmoldaketa? A eta B kooperatibak baditugu, eta Aren irabaziak Brenak baino handiagoak badira, bien arteko parekotasuna bilatzea da, emaitzen zati bat elkarbanatuz. Gauza bera gertatzen da galeren kasuan. Galerak ere sozializatu egiten dira eta, arraroa dirudien arren, Ak galerak baditu, baina Brenak baino txikiagoak badira, emaitzen zati bat Bri pasako dio, bere balantzea oraindik ere negatiboagoa izatea lortuz. Ez da, badirudien arren, gauza teoriko bat. Aurreko krisialdietako txostenetan ikusi nuen islatuta kasu hori.

Beno, gaurkoz nahikoa hitz egin dizuet nire tesiari buruz, ezta?

“La obsolescencia programada”, Kulturateko gaurko hitzaldia

Gaurkoan, twitter-en ikusiko zenuten bezala, La obsolescencia programada izenburupean kontsumismoaren eta egungo eredu ekonomikoaren inguruko hitzaldi bat izan dugu. Hasteko, izen bereko dokumentala ikusi dugu, ordubete ingurukoa, La2-ek eskainitakoa. “La obsolescencia programada (comprar, tirar, comprar)“. Jarraian txertatu dizuet, ezer baino lehenago, eta denbora baduzue, bideoa ikus dezazuen.

Bideoan bertan hainbat puntu kritiko azaltzen dira, aztergai izan daitezkeenak. Lehenik eta behin programatutako zaharkitzearen adibide bat eskaintzen digu, inprimagailu baten “pieza baten akatsa” nola txip batean aurrez programatutako erroreak sortzen duen. Hau da, X denbora pasa ondoren, inprimagailuak funtzionatzeari utziko dio, txip horren aginduz. Eta, inprimagailua konpontzea baino errazagoa eta merkeagoa denez berria erostea, hori egiten dugu maiz. Adibide garbia, gure joerak eta industriaren interesek egindako “tranpak” argitzeko.

M15: eredu parte-hartzailea aldarri

Zenbat hashtag; #nonosvamos, #spanishrevolution, #acampadasol… baita #acampadaLacoste ere (gustatuko litzaidake Donostiako Lacoste fenomenoa ikustea ba…). Zenbat twitter-eko mezu. Zenbat bideo eta argazki, facebook eta twitter bidez zabaldu direnak, eta komunikabide “ofizialetan” zabaldu ez direnak, orokorrean. Eta zenbat gai hausnarketak egiteko.

;-)

Mezu honetan “sare sozialetako iraultzari” buruz hitz egin ahalko nuke, baina horretarako badaude adituago diren beste batzuk (gaurko Irlen sarea-ko artikulua kasu). Era berean, partidokraziari buruz ere hitz egin ahal izango nuke, gaur Martxelo Otamendi eta besteak aritu diren gisara, Euskadi Irratiko Faktoria saioan. Espainiako iraultza faltari buruz ere hitz egin nezake, eta demokrazia “errealaren” alde maiatzaren 5ean Bilboko kaleak eta plaza nola hartu genituen aipatu (barre egiteko aukera ere izan genuen, animalien kontura! ). Zenbat kontu.

Baina horiek guztiak alde batera utzi, eta gaurko lehenengo tweet-ari helduko diot, demokrazia erreala, krisia eta eredu parte-hartzaile sistematizatu eta arautuari.

Ez dakit tesiarekin eta blogarekin nabilen denbora honetan guztian bankuen eta krisiaren sortzaileen (Julio Anguitaren hitzetan Espainiako Estatuan 1000 ei dira, izen-abizenekin)  diktadura ardatz hartu dudan. Ez dakit “diktadura” hitza bera erabili dudan. Hala pentsatu arren.

Diktadura horri aurre eginez demokrazia erreal eta parte-hartzailea da (batak bestea dakarrelakoan nago), Madrilgo asanbladetan egindako hausnarketetan lortutako emaitzen oinarria. Hasiera batean zalantzak nituen, ez nekien krisiaren kudeaketarekin erlazio zuzena zuen ala ez. Beharbada, pentsatzen hasi ez nintzelako izango zen (RTak egitera mugatuz?). Baina gaur argi ikusi dut. Egin dezagun atzera, aurreko paragrafoan aipatutako diktadurara. Espainiako gobernuak (nazioarteko beste gobernu gehienen gisara) azken urteotan hartutako erabakiak merkatu finantzarioen eskakizunei erantzuteko asmoa izan dute, asmo huts hori. Moduak ezberdinak izanda ere, azken finean egungo egoera sozioekonomiko-politikoan edozein alderdik hala egingo luke. Eta ez dakit benetan “boterera” iritsitako beste alderdiek ez luketen gauza berbera egingo.

Eta nola ekidin daitekeen hori? Boterearen banaketarekin. Hau da, imajina dezagun krisi honen hastapenetan gaudela. Goazen Espainiako Estatuko gobernuak hartutako neurrietako bati erreferentzia egitera: bankuen “erreskaterako” emandako milioika euro horiek. Eta estrapola dezagun kasu hori gure auzora, gure herrira, gure auzo-elkartera. Logika hutsa erabilita, ez al litzateke logikoena gure auzo-elkartea biltzea, egoera ekonomiko konplexua azaldu eta aztertu, alternatibak planteatu eta eztabaidatu, eta horren arabera gure baliabideak nola kudeatu denon artean erabakitzea, norbanakoen arteko berdintasuna ardatz hartuta? (Gauza bera gertatuko litzateke hozkailua hondatzean ere)

Hori da, azken finean, demokrazia parte-hartzailea, eta hori da gure herrialdean aplikatu beharko genukeena. Hala, lortuko genuke, hein batean behintzat, kanpoko presioak ekiditea, eta gure interesen araberako kudeaketa egitea. Langileon interesen araberakoa, pertsonena, eta ez kapitalarena. Ez 1000 pertsona horien interesen araberakoa. Horretarako baina, zenbait muga ekonomiko, sozial eta politiko gainditu behar dira. Eta hemen interneten eta sare sozialen eragina ere aipa liteke, informazioaren gardentasuna eredu hartzen badugu. Herriaren boterea, iraultzarako ahalmena, ezagutzan oinarritzen baita, formazioan eta informazioan.

“Asalto en la TV”

Ez, honako mezua ez da ETB2-ko arratsaldeetako pelikula mitiko baten bertsio moderno bat. Jarraian txertatu dudan bideoan ez da Clint Eastwood azalduko pistola handi batekin, telebistako injustiziei aurre eginez. Pistola esan dut? Beharbada gaur egungo erasorik garrantzitsuena hitza bera litzateke, hitza hartzea, telebistako agintariei (€ eta $ jaunak, besteak beste) aurre egiteko modu egokiena, botere politiko-mediatiko-ekonomikoei aurre egiteko tresna garrantzitsu hori.

Jarraian azalduko zaizuen bideoa Paul Riosen twitter kontutik lortu dut. Lehenik eta behin Espainiako Estatuko ekonomia eta jendartearekin (sar gaitezen, ekonomikoki bada ere, kolektibo horretan) gertatzen ari denaren beste ikuspuntu bat jaso dut. Informazio horrek beste mezu luzeago bat merezi duenez, lehenengo mezu honetan bertan topatu dudan bideoa txertatzea erabaki dut.

Aspaldikoa da berria, niri behintzat ezaguna egin zitzaidan. Greziarrek orain dela hilabete batzuk jasan zuten erasoari egiten dio erreferentzia: eraso ekonomikoa = gainbehera soziala. Irakasle talde batek, gobernuaren neurriak kritikatzeko asmoz, telebista publikoko saio baten sartu ziren, “asaltatu” egin zuten, piratak bailiran. Asaltatu, egoera larriaren aurrean protesta egiteko. Isilik ez geratzeko. Bideoa ikusgarria da. Poliziaren presentziaren gainetik programan parte-hartzea nola lortu zuten azaltzen da. Oihu asko, baina mezu argiak.

Bertatik lortutako perla bat: “Pueblo, no bajéis la cabeza, no hay oro camino que resistir y luchar”. (itzulpena, jakina)

loading