Quantcast

Bagara-ri merezitako aitortza

Peluka eta toga jantzi genituen berriz ere. Eszenatokian Lope oñatiar edo aramaioarra, On Pru epailea, atsuak, baserritarrak… guztiak Bagara epaitzeko prest, bere itxiera ekitaldian. Sentimendu gazi-gozoz betetako uneak izan ziren. Urteotan bizitako une ederrak, proiektuak, erronkak… errepasatu genituen umore klabetan, hausnarketa hutsetatik harago, herrigintzan oinarritutako eraldaketa praktikan jarri izanaren sentsazioa nagusituz.

Izan ere, urteotan Bagararen bueltan proiektu oso interesgarriak gauzatu dira, proiektu puntualak zenbaitzuk, baina guztiak beharrezko dugun eraldaketa sozialerako oinarriak finkatzeko ezinbesteko. Umorez bustitako toberak ekarritako terapia kolektiboak izan ditugu (indibidualismoa egurtuz, sasi-punkitasunaz barre eginez…), baita urte luzez hain ahantzita izan dugun elikadura burujabetzaren aldeko proiektuak garatu ere; Arrasateko azoka biziberritzeko prozesu parte-hartzaileak egiteko modu horizontal eta kolektiboak erakutsi zizkigun (interes politiko-ekonomiko-ideologikoekin talka egin zuena ondoren), eta Ereindajan-ekin etorkizun oparoko lan-ildoa zabaldu zitzaigun, kontsumitzaile eta ekoizleak bertako eta sasoikoaren alde lankidetzan jarriz.

Erronka potoloekin segitzen dugu bailaran, eta burua burbuilatik ateratzen dugunean, are errealitate gordinagoak ikus ditzakegu. Debagoienan badago pobrezia, kooperatibetan ere lanpostu miserableak existitzen dira (emakumeen azpikontratatutako lanak, kasualitatez), interes ekonomikoek mugitzen dituzte erakunde gehienak, gizarte klasistan bizi gara, heteropatriarkatuak emakumeak bortxatu, hil eta zapaltzen gaitu…

Fase berri honetan aliatuak izan gaitezkeen eragile anitzak saretzeko beste aukera bat dugula uste dut, alternatiba errealetan sinesten dugunok lankidetzan aritzekoa. Bizi! berri bat, akaso.

“Amul been nit ku leegalul”

Eraldaketa eta alternatiben bueltako hamaika azoka sozial izaten ditugu inguruan. Azaroaren 17an Ordizian izandakoak, baina, aipamen berezia merezi du. Koloretruk kulturen arteko topaketak egun bizi ditugun erronkak modu integralean lantzeko aukera eman zuen. Ez ziren soilik bildu bertan ohiko eragileak (Goiener, Izarkom, Olatukoop…). Pausu bat harago joan, eta Ordiziako eragile sozial anitzek (gaztetxea, mugimendu feminista, gastronomia txokoak…) eta, bereziki interesgarria dena, migratzaileen komunitate zabalak hartu zuen parte bertan. Esperientziak partekatzeko guneak izan ziren, “munduko arrozak” poltsiko guztientzako bazkaria… baita kolektibo ezberdinen arteko elkarrizketa bultzatzeko txokoak ere.

Estitxu Eizagirrek Mbolo proiektua aurkeztu zuen aste hasieran. Inork lanik eman nahi ez, eta garbitzaile kooperatiba sortu duten senegaldarrei buruz aritu zen, eta Argiak beraiekin batera aurrera eramandako proiektua aurkeztu: “Inor ez da ilegala”, edo wolof hizkuntzan “Amul been nit ku leegalul” kamisetak. Zapalduen arteko indarraz hitz egin zuen Estitxuk, goitik beherako harremanez harago, migranteen kolektiboa gure aliatu ikusteari buruz.

Izan ere, zapalduak bi kolektibook gara, euskaldunak zein migranteak, emakumeak zein beltzak. Zapalkuntza hau aitortu, eta kontzientzia horretatik babeserako komunitateak sortzeko beharra azaleratu zuen, alternatibak eraikitzeko zapalduen arteko elkarlanaren indarra azpimarratuz.

Zapalduak garen kolektibook “ahulagoa dena” zapaltzen segitzen dugun bitartean ez dugu gizarte alternatiborik sortuko. Ezinbesteko dugu harreman horizontaletatik sinergiak bilatu eta komunitatea indartzea, txuri euskaldunen hautatzeko eskubidea lehenetsi eta segregazioa bultzatzen segi ordez. Bide horretan, euskarak eta wolof-ak batuko gaituzte.

Goitik behera ala behetik gora?

Virginie Despentes-en King Kong Teoria liburua hasi berri dut. Lehen kapitulutik gogor hasten da: baieztatzen du estatuak, bere komunikazio eta aisiaren industriarekin, amatasuna gainbalioesteko mezuak zabaltzen dituela, baina ez emakumeekiko eskuzabaltasunez, baizik eta norbanakoak anulatu, menpeko bihurtu eta estatu totalitariorako bidea leuntzeko baizik.

Kapitulua bukatu eta hara! EAJk berriz ere PPren aurrekontuak onartu ditu, IBEX35-eko Ciudadanos-ekin batera. Estatutua eta konpetentziak kentzea nahi duten horiekin. Presoak urrun mantendu eta bakea oztopatzea helburu dutenekin. Hori bai, guztia Euzkadiren hobebeharrez omen.

Despentesen hitzak gogorarazi dizkit EAJren justifikazioak. ‘Guk dakigu zer den zuentzako ona, utziguzue zuen partez erabakitzen’. Hori da beren gizarte eredua: botere ekonomiko eta politikoa baldintzatuko ez duen herria, anulatua eta boterearekiko autonomiarik ez duten erakundez osatua. Horretarako, erosoak ez direnak isilarazten dituzte, sare sozialetako kontuak fiskaltzan salatuz (horra hor Gipuzkoako Foru Aldundi ekintzailea), turismoaren hiriburuaren aurkako protesta baketsua egurtuz edota sindikatuak ilegalizatzen saiatuz.

Aitortu dezagun: EAJren zuzendaritzak ez du ez independentziarik, ezta erabakitze eskubiderik nahi (ez bada kontu sinbolikotarako). Ezin diogu etengabe itxaron, eskua noiz emango digun. Burujabe izan nahi badugu, subjektu politikoa indartzea izan behar dugu ipar. Burujabetza integralki ulertuta: pobrezia energetikoarekin amaituko duen energia burujabetza, finantza eredu kooperatiboak, eraldaketarako tresnak, ekintzailetasun soziala (ez-neoliberala)… Ekainaren 2an beste aukera bat dugu herria burujabetzara bidean saretzeko: zatoz Iruñera, Alternatiben Herrira, gaurko Margaret Thatcher-i alternatibak baditugula erakustera!

Akabo amesgaiztoa!

Loti Ederraren lehen bertsioa Italian argitaratu zen, 1634. urtean. Giambattista Basile-ren Eguzkia, Ilargia eta Talia ipuinean, printze batek Talia lo topatu, eta bera esnatu gabe bortxatu egin zuen. Haurdun gelditu, eta artean esnatu gabe, bikiak erditu zituen Taliak. Dio ipuinak haurtxo horietako batek esnatu zuela ama, atzamarra miaztu eta kalamuzko ezpala kenduz. Printze bortxatzailea, errege bihurtuta jada, berarengana itzuli zen, eta maitasun istorio eder bat hasi zuten.

Ipuina aldatzen joan zen, ez baita batere elegantea bortxatu zaituenarekiko maitasun erabatekoa sentitu behar duzula esatea. Mezuak sotilagoak bihurtu dira, printze urdinaren zain egon behar dugula iradokiz, laranja erdiak zoriontasuna emango digula sinestaraziz.

Urte luzeotako emakumeon eskubideen aldeko borrokari esker, baina, laranja erdiarena ere atzean uzten ari gara pixkanaka. Baina patriarkatuak beste gol bat sartu digu: maitasun erromantikoa formaz aldatu, eta seme-alaba forma eman dio printze urdinari. Ama izan behar dugula diosku, ama perfektua, emakume “oso” izan nahi badugu. Ama, emakumearen gainetik.

Eta erromantizismoz beteta, arrakasta profesionala izango duen gizon maskulinoa heziko dugu, edo lan erreproduktiboak prekarietatean egingo dituen emakume femeninoa.

Kapitalismoak alabari prestigio sozial txikiena duten lanpostuak emango dizkio, zaintzarekin erlazionatutakoak: erresidentziako langile (patronalentzako “ipurdi garbitzaile”), garbitzaile ikusezin, etxez etxeko langile… Arrakasta izatekotan, gizonak baino oztopo gehiago gainditu beharko ditu, indizeaz harago doan soldata arrakala sufrituz.

Patriarkatua, baina, larritzen hasi da: loti ederrok esnatu gara. Nazkatu gara beldurrez bizi eta zapalduta egoteaz, emakume izateagatik eskubide gutxiago izateaz.

Bizi nahi dugu, ez biziraun.

Adi, Ertzaintza!

Eusko Jaurlaritzak dio, dirurik ez dagoela… Gozategiren abestiak urteak badituen arren, egungo Jaurlaritzaren ahotik gauza bertsuak entzuten ditugu. Harago, esango nuke are diskurtso lotsagabeagoa dutela azken aldian, Beltran de Herediaren adierazpenak kasu.

Lotsa gutxi behar du gero. Administrazio publikoak euskaldunon eskubide urraketan duen ardura onartzetik urrun, Eusko Jaurlaritzak euskararen normalizazio faltaren errua ETAri egotzi dio. Akaso AHTko tuneletan larrialdi irteerak eraiki gabe egotea ere ETAren ardura izango da.

Espainiako zein Nafarroako erregimenaren diskurtsotik hurbilegi dago egungo Jaurlaritzarena. Erregimenak emakume eta langileok erailtzen gaituen sistema bermatzen du, ahulenak kriminalizatzen ditu, sistema heteropatriarkalaren arauak inposatuz. EAEn gero eta nabarmenago azaleratzen ari da, baita Gipuzkoa mailan ere (irakurtzekoa Pello Zubiriaren “Erregimenak linfoma bat dauka Gipuzkoan“ artikulua, Argian).

EAE eta Gipuzkoako erregimenak ez dizkie langile eta emakume erailei omenaldiak egingo, ez dizkigu euskaldunon giza eskubideak bermatuko. Ez behintzat gizarte antolatuak behartzen ez baditu, Jaurlaritzari dagokion ardura exijitzen ez badio.

“Adi, Ertzaintza!” baino, “Adi Jaurlaritza”! Matrikulazio garaiarekin batera euskaldunon giza eskubideak errespetatzea bermatzeko beste aukera bikain bat duzue, Euskalgintzarekin argazkiak bilatzetik harago.

loading