Iruña-Veleia, egia ala gezurra?

Hitzaldia: ‘Veleiako Latina’. (Euskaraz)

Hizlaria: Alicia Satué

Eguna eta ordua: azaroak 19, asteartea, 19:00

Lekua: Udal Liburutegia, S. Jeronimo Kalea, Donostia

Ama Ata blogean ematen da hitzaldiaren berri, Koenraad van den Driessche-k Lorena Lopez de Lacalle diputatu ohiaren jokaeraz idatzitako sarrera txit dokumentatuarekin batera.

Alicia Satué Zamorakoa da. Filologia Klasikoa eta Hizkuntzalaritza Indoeuroparra ikasitakoa, Mutrikuko Institutoan dago latin eta euskara irakasle. 2012an, Lehen Nazioarteko Biltzarrean, Iruña-Veleiako latinaz oso hitzaldi interesgarria eman zuen, eta ondoren txosten mardula idatzi gaiaz.

Asteazkeneko hitzaldia ondo joan zela esango nuke. Areto egokia, entzule multzo polita eta jakinmin handia. Alicia Satuék kronikatxo bat egin du Ama ata blogean.

ostraka.mundua.com blogak hitzaldiaren bideoa jarri du sarean (ez osorik, hitzaldiak eta ondorengo solasaldiak ia bi ordu iraun baitzuten).

Hitzaldiaren beste bideo labur bat ere ikusgai dago. Zergatik gertatu da hau?, eta nola dago egoera judiziala? galderei erantzuten die labur-labur hizlariak.

Milesker, ostraka.

Bittor Hidalgok sinatuta, goiko izenburua duen sarrera interesgarria aurki daiteke Zuzeu-n. Elhuyar aldizkariak azaltzen duen uranio/torio bidezko datatze-sistema iraultzailea zergatik ez den Iruña-Veleian erabiltzen galdetzen du Bittorrek.

“… posible bada datatzea ehunka urtetako tartean gure arbasoen orain dela 40.000 urteko margoak, horren zaila ote den, horren garestia, ezinezkoa datatzea Iruña-Veleiako ditxosozko ostrakak, behingoz jakiteko/baztertzeko atzo goizean eginak diren edota gainean dituzten konkrezioek, patinek… zahardade handixeagoa bermatzen ote duten…” dio beste gauza batzuen artean.

Merezi du irakurtzea.

Azaroaren 5etik 8ra bitartean egingo diren XXXIV. Etnografia Jardunaldien barruan izango da. Gazteleraz, antolatzaileek hala eskatuta.

• Eguna eta ordua: azaroak 6, asteazkena, 19:30

• Lekua: Kutxaren hitzaldi aretoa, Arrasate 12, Donostia

• Hitzaldia: “¿Qué pasa en Iruña-Veleia?”

• Hizlaria: Juan Martin Elexpuru

Egunon. Opor luze samarrak hartu ditu blogari honek. 2009ko maiatzean hasi ginen eta harrezkero etengabe jardun dugu auziaren gaineko gorabeherekin, baina atsedentxo bat ere ez zaigu gaizki etorri, aspaldi honetan berri gutxi dagoela profitatuz.

Dakizuenez, Instituto del Patrimonio Cultural de España (IPCE) erakundeko laborategiaren esku utzi zuen epaileak grafitoen analisia, eta sei hilabeteko epea eman zion. Laborategi honek 2012ko azaroan eraman zituen grafitoak Madrilera. Jakin dugunez, uda honetan beste sei hilabete eskatu ditu laborategiak analisiak burutzeko. Beraz, ez da ezer jakingo urte amaierara arte, gutxienez.

Zertarako hainbeste denbora?

Jakin dugunez, laborategiak zeramikan egindako grafitoak eraman ditu soilik, ez du hartu hezurrean edo adreiluan egindako pieza bakar bat ere, nahiz eta Aldundiaren eta Lurmenen  zerrendan hainbat egon. Esaterako, NIIFIIRTITI eta NIIPIIRTITI jartzen dutenak, edo YAVHII GIIVRII ATA, datatzen errazenak, lehenei C14 aplika dakiekeelako eta azkenari termoluniszentzia, freskoan egosita egoteak frogatzen duenaz gain. Gauzak ez du itxura onik.

Iruña Okako alkate Javier Martinezek Radio Vitoriari egindako adierazpenetan Arabako Foru Aldundia kritikatu du esanez Iruña-Veleiako aztarnategia guztiz ahaztua dagoela eta burua jasoko duen itxurarik ez duela.

Atzoko Berrian SOS Iruña-Veleiako lehendakari eta lehendakariorde diren Maritxu Goikoetxea eta Xabi Otsoa de Aldaren gutuna agertu zen, indusketak bertan behera uzteko eskatuz. Urtero egiten den eskari logikoa, bestalde, Arabako Foru Aldundiak eta EHUk entzungor egiten duena. Dena dela, zantzu asko daude Julio Nuñezen azken kanpaina izango dela pentsatzeko.

Benetako Damnatio memoriae egiten ari da euskal prentsa Eliseo Gilekin. Haren elkarrizketarik eta aipamenik nekez aurkituko duzu. Baina hara non elkarrizketagile anonimo baten eskutik Eliseoren adierazpenak irakurtzeko aukera dugun Historia y Arqueología gunean. Merezi du begirada bat ematea!

IRUÑA-VELEIA: STOP TXIKIZIOA!

Duela gutxi, Iciar Lamarain Arabako Foru Aldundiko Kultura Diputatuak eta Julio Nuñez oraingo aztarnategi zuzendariak beste indusketa-kanpaina bat hasiko zela iragarri zuten.

Gizarteari gogorarazi nahi diogu, eta bereziki Arabako Foru Aldundiari eta Euskal Herriko Unibertsitateari, Julio Nuñezek 2010ean hondeamakina handi batez ekin ziola “Iruña-Veleiako aro berriari” eta haren bidez arkeologia aldetik emankorrak ziren 8.000m2 suntsitu zituela. Mundu guztia da honen jakitun, gertakizunaren berri ematen duten bideoak eta argazkiak zabaldu baitira Internetez. Gainera, diputatuak informazio zuzena eta pertsonala jaso zuen gaiaz 2011n, SOS Iruña-Veleiarekin izandako bilera batean.

Egindako kalteak ukaezinak bezain konponezinak dira. Eta beren azken erantzuleak Arabako Foru Aldundia eta Euskal Herriko unibertsitatea dira, lehena txikizioa ordaindu eta babesteagatik eta bigarrena egiteagatik.

Auzia are larriagoa da kontuan hartzen bada oraindik ez dela auzitan jarritako grafitoen faltsutasuna frogatu, haien lagin bat Madrileko laborategi batean dagoela analizatzen, eta fiskalaren eta epailearen aldetik ez dagoela inolako akusaziorik lehengo indusketa taldearen,  Lurmen-eko kideen aurka.

Esandakoagatik, egiten ari diren indusketak bertan behera uzteko exijitzen dugu.

SOS Iruña-Veleia

Gasteizen, 2013ko uztailaren 12an

Txikizioaren bideoa

Uztailaren 8ko Diario de Noticias de Álava egunkarian Mapi Alonsoren Los Niños de Iruña-Veleia artikulua argitaratu da. Alonso Hezkuntza Zientzietan doktorea da eta, besteak beste, “Una objeción a la reconstrucción de protovasco propuesta por Lakarra” lanaren egilea.

Honela hasten da Alonsoren DNAko artikulua:

“Se acaban de cumplir siete años desde que en el sondeo 32 del yacimiento de Iruña-Veleia, el equipo de Lurmen sacara a la luz una colección de piezas escritas en euskera; excepcionales sin duda por los ecos de las voces de sus autores que después de miles de años (los datos arqueológicos sitúan la pieza a finales del siglo II o principios del III) nos hacen llegar, en algunos casos, niños que en primera persona cuentan quiénes son, los años que tienen, dónde viven u otras circunstancias de su biografía personal, en lo que, según el contexto de su producción, algunos parecen ejercicios escolares de aprendizaje de la escritura en euskera, por lo menos en alfabeto latino.

Jarraitzen du