Iruña-Veleia, egia ala gezurra?

Euskararen Eguna dela eta Markinan egingo den hitzaldian, euskararen aitzinaroaz ditudan usteak azaltzeaz gain, euskara, liguriera eta paleosardoaren arteko balizko senitasunaz mintzatuko naiz. Azkenaldian ikertzen jardun dut, toponimia bereziki, klasikoen aipuak, epigrafia edota hizkuntzalarien ekarpenak alde batera utzi gabe.

Izenburua: “Euskara noiztik? Sardiniako eta Liguriako hizkuntza zaharrak senideak ote?”

Hizlaria: Juan Martin Elexpuru
Non: Markina-Xemeingo Uhagon Kulturgunean
Noiz: abenduaren 3an, 19:00etan, asteartea
Antolatzailea: Markina-Xemeingo Udal Euskara Batzordea

Gaur Naiz agerkari digitalean Koenraad van den Driesscheren artikulua agertu da. Hona hemen hasiera:

‘Duela bost urte, Arabako Foru Aldundiak faltsutzat jo zituen Iruña-Veleiako inskripzioak, baina faltsutasunaren froga materialik eskaini gabe. Bost urte igarota, oraindik ez dira grafitoak zientifikoki aztertu, nahiz eta une honetan Instituto del Patrimonio Cultural de España (IPCE) erakundea multzo bat aztertzen jardun bere laborategian.’

50 bat lagunek jarraitu zuten astearteko hitzaldia. Koenraad van den Driesschek egin zuen sarrera, euskaraz, testu sentikor bat irakurriz. Auzia nola ezagutu zuen eta, bidegabekeriaz jabetuta, nola murgildu zen azaldu zuen, besteak beste.

Alicia Satuék luze eta sakon jardun zuen. Latin bulgarra zer den eta zer ez azaldu zuen lehendabizi. Munduko espezialista onenen testuak  pantailan proiektatuz, latinaren eboluzioa esplikatu zuen: deklinabidearen galera progresiboa, preposizioen ugaritzea, bitarteko egokitzapenak, eta abar. Latinetik erromantzerako ibilbidea, azken batean. Gero, Iruña-Veleiako latinezko hainbat grafito erakutsi zituen, eta ikusi ahal izan zen ia hitzez hitz betetzen dela Iruña-Veleian latin bulgarreko espezialistek diotena.

Aliciaren hitzaldiaren bideoa ikusgai dago ostraka.mundua blogean.

Koenraad van den Driesschek analitikez azkenean esan zuena ere bai. Galde-erantzunetan nik esandakoa ere bai.

Ama Ata blogean Koen van den Driesschek duela bost urteko “golpe zientifikoa” ekarri du gogora, egun hartan Arabako Batzar Nagusietan esandakoaren laburpena eginez. Dokumentu oso interesgarria.

Koldo Urrutiak (Euskararen Jatorria) Iruña-Veleia: 5 urte dataziorik gabe izenburua daraman artikulua atera du Berrian.

Tasiok, berriz, beheko biñeta argitaratu du gaurko Garan.

Dokumentala ikusgai dago jada: http://youtu.be/c2zzAKeF4WM

Iruña-Veleia, benetakoak ala faltsuak du izenburua euskaraz, elebiduna da eta 22 minutu irauten du. Eliseo Gil, Idoia Filloy, Patxi Alaña, Juan Martin Elexpuru eta Koenraad van den Driessche mintzatzen dira. Gaur estreinaldi ofiziala Alicia Satuék Donostian emango duen hitzaldian.

Lehenago iragarri bezala, Iruña-Veleiako latinaz mintzatuko da Alicia Satué astearte honetan. Koenraad van den Driesschek egingo du sarrera; analitikaz hitz egingo du.

Ekitaldi berean, Iruña-Veleia, benetakoak ala faltsuak izeneko dokumentala estreinatuko da. 22 minutu irauten du, eta bertan Eliseo Gil, Idoia Filloy, Patxi Alaña, Juan Martin Elexpuru eta Koenraad van den Driessche mintzatzen dira, hurrenez hurren.

Euskararen Jatorria Taldeak kontzentrazioa deitu du azaroaren 19rako, Gasteizen, zoritxarreko egunaren 5. urteurrenean.

• Noiz: azaroaren 19an, asteartean, arratsaldeko 5etan (17:00etan)

• Non: Arabako Aldundiaren aurrean (Probintziaren plaza)

• Antolatzailea: Arabako Iruña Argitzeko Batzordea (Euskeraren Jatorria)

Tasio komikilariaren biñetak ere argitaratu ditu, goikoak esaterako.

Hitzaldia: ‘Veleiako Latina’. (Euskaraz)

Hizlaria: Alicia Satué

Eguna eta ordua: azaroak 19, asteartea, 19:00

Lekua: Udal Liburutegia, S. Jeronimo Kalea, Donostia

Ama Ata blogean ematen da hitzaldiaren berri, Koenraad van den Driessche-k Lorena Lopez de Lacalle diputatu ohiaren jokaeraz idatzitako sarrera txit dokumentatuarekin batera.

Alicia Satué Zamorakoa da. Filologia Klasikoa eta Hizkuntzalaritza Indoeuroparra ikasitakoa, Mutrikuko Institutoan dago latin eta euskara irakasle. 2012an, Lehen Nazioarteko Biltzarrean, Iruña-Veleiako latinaz oso hitzaldi interesgarria eman zuen, eta ondoren txosten mardula idatzi gaiaz.

Asteazkeneko hitzaldia ondo joan zela esango nuke. Areto egokia, entzule multzo polita eta jakinmin handia. Alicia Satuék kronikatxo bat egin du Ama ata blogean.

ostraka.mundua.com blogak hitzaldiaren bideoa jarri du sarean (ez osorik, hitzaldiak eta ondorengo solasaldiak ia bi ordu iraun baitzuten).

Hitzaldiaren beste bideo labur bat ere ikusgai dago. Zergatik gertatu da hau?, eta nola dago egoera judiziala? galderei erantzuten die labur-labur hizlariak.

Milesker, ostraka.