Iruña-Veleia, egia ala gezurra?

Duela gutxi jakin dugu EHBilduk Lorena Lopez de Lacalle EAkidea bigarren lekuan jarri duela Foru Hauteskundeetako Arabako zerrendan. Azkenaldian bilera ugari izan dugu koalizioko alderdiekin egoera hau saihestu nahirik, baina ikusten dugunez ahaleginak ez du fruiturik eman. Ezin dugu ezkutatu oso harrituta eta haserre gaudela, ondo ezagutzen dugulako pertsona honek Iruña-Veleiako auzian burutu zuen gestio negargarria, Arabako Foru Aldundiko Euskara eta Kultura Ahaldun karguan egon zen garaian (2007-2010).

1.- EHUko kideekin ia soilik osatu zuen Aholku Batzorde Zientifikoa deiturikoa, eta bere burua izendatu zuen lehendakari, Batzordea nazioartekoa izan zedila eta Karbono 14 eta termoluminiszentzia frogak egin zitezela eskatzen zuten Lurmeneko arkeologoei entzungor eginez.

2.- 444/2008 Agindu Forala sinatu zuen, zeinen bidez ofizialki faltsutzat jotzen ziren grafitoak eta Lurmen botatzen zen aztarnategitik, faltsutasunaz “unanimitate zientifikoa” zegoela argudiatuz, artean eskatutako hamar txostenetatik bakarra zegoenean entregatuta.

3.- Epaileen esku jarri zuen auzia, eta kereila jarri zuen Lurmeneko zenbait kideren kontra faltsifikazioa eta ondarearen aurkako kalteak leporatuz, azterketa analitikorik edo bestelako frogarik gabe.

4.- Grafologo bat kontratatu zuen Eliseo Gil inkriminatu nahiz. Grafologo horren ondorioek bere asmoak betetzen ez zituztela ikusirik, beste bat kontratatu zuen 36.000 euro ordainduta. Diru horrekin grafito mordoa analiza zitekeen Europako laborategi espezializatuetan. Esan beharrik ez grafologia ez dela sekula erabili izan horrelako gai bat erabakitzeko.

5.- Julio Núñez Marcén EHUko irakaslea, Eliseo Gil eta bere taldea “kondenatu” zuen “Batzorde-Tribunal”eko kidea, izendatu zuen aztarnategiko zuzendari. Hondeamakina handi batez aztarnategiko 8.000 m2 suntsitzea izan zuzendari berriaren lehen langintza. Txikizioa salatu genuenean, Núñez babestu eta bere postuan berretsi zuen Lorena Lopez de Lacallek.

Eta hau laburpena besterik ez da. Kontua da sei urte luze hauetan ez dutela balizko faltsutasunaren aldeko froga bakar bat aurkitu, eta aldiz Lurmenek bitartean hogei txosten aurkeztu dituela epaitegian zein iritzi publikoaren aurrean, zeinetan hainbat herrialdetako adituek adierazten duten arkeologoen jarduera egokia izan dela edo/eta grafitoak benetakoak diratekeela.

Ondorioz, pentsatzen dugu Lorena Lopez de Lacalle Iruña-Veleiako desastrearen erantzule politiko nagusia dela eta horrelako kurrikuluma duen pertsona bat ezin dela ezein talde politikoren ezein zerrendatan egon. Horregatik, irmoki eskatzen diegu EHBilduri eta hautagaia sostengatzen duen EA alderdiari Lorena Lopez de Lacalle ken dezatela hauteskunde zerrendatik.

Gasteiz, 2015eko martxoaren 30ean

SOS Iruña-Veleia,         Euskeraren Jatorria

Comunicado de SOS Iruña-Veleia y Euskeraren Jatorria ante la colocación por parte de EHBildu de Lorena Lopez de Lacalle en el segundo puesto de la lista a las Elecciones Forales de Alava

Acabamos de conocer que EHBildu ha colocado en el segundo puesto de la lista de Álava para las elecciones forales a Lorena Lopez de Lacalle, miembro de EA. Previamente habíamos mantenido largas reuniones con los partidos que componen la coalición para que no se llegara a esta situación, pero vemos que no han dado resultado. No podemos ocultar nuestro asombro y enfado ante la noticia, siendo conocedores de la nefasta gestión de Lorena Lopez de Lacalle en el caso de Iruña-Veleia cuando ésta ocupó el cargo de Diputada de Cultura y Euskera de la Diputación Foral de Alava (2007-2010).

1.- Formó una llamada Comisión Científica Asesora compuesta casi exclusivamente por miembros UPV-EHU, en la que se erigió ella como presidenta, desoyendo la petición de los arqueólogos de que se creara una comisión internacional y de que se realizaran pruebas de Carbono14 y termoluminiscencia sobre las piezas.

2.- Firmó la Orden Foral 444/2008   por la que se declaraban oficialmente falsos los grafitos en cuestión y se expulsaba a Lurmen del yacimiento, afirmando que existía “unanimidad científica”, cuando todavía sólo había sido entregado uno de los diez informes solicitados.

3.- Judicializó el asunto querellándose contra varios miembros de Lurmen por falsificación y daños al patrimonio sin tener ninguna prueba, ni analítica científica.

4.- Contrató a una grafóloga para tratar de incriminar a Eliseo Gil. Al no satisfacerle las conclusiones de dicha grafóloga, contrató a otra a la que se le pagaron 36.000 euros. Con dicho dinero se podrían haber analizado muchos grafitos en laboratorios europeos especializados en la materia. Huelga decir que la grafología jamás había sido usada para dilucidar un caso del género.

5.- Nombró nuevo director a Julio Nuñez Marcén, profesor de la UPV, el cual había formado parte de la “Comisión-Tribunal ” que “condenó” a Eliseo Gil y a su equipo. La primera actuación de dicho director fue arrasar 8.000m2 del yacimiento con una gran pala excavadora. Denunciado el destrozo, defendió la actuación de Nuñez y lo mantuvo en su puesto.

Esto no es más que un resumen. La realidad es que durante estos seis largos años no han encontrado nada que pruebe la supuesta falsificación, y por contra Lurmen ha aportado tanto en los juzgados como al conocimiento público 20 informes en los que expertos de varios países abogan por la idoneidad de la praxis arqueológica y/o la autenticidad de los grafitos.

En conclusión, consideramos a Lorena Lopez de Lacalle máxima responsable política del desastre de Iruña-Veleia y pensamos que una persona con semejante curriculum no es digna de formar parte de ninguna lista de ninguna formación política, y por ello instamos tanto a EHBildu como al partido que la sostiene, EA, a que aparte a Lorena Lopez de Lacalle de la lista electoral.

SOS Iruña-Veleia,         Euskeraren Jatorria

Joan den asteko Argiak Bittor Kapanagari buruzko erreportaje eder bat dakar Mikel Asurmendi kazetariak egina. Argizaiolak izekirik dirau, haize kontra bada ere, du izenburua.

Bittor Kapanaga, Otxandioko Aztia dokumentala hemen.

Hitzaldiaren bideoa      Galde-erantzunak

Euskeraren Jatorriaren blogean irakurtzen dugunez, Edward Harrisek, Harris matrix metodoaren asmatzaileak, hitzaldia eman zuen Madrilen, Museo Nacional de Arqueología-ko aretoan, martxoaren 17an. Notizia kopiatzen dugu aipaturiko blogetik:

“Edward Harris ezaguna da Iruña-Veleiako grafitoen aldeko txosten bat egin zuelako eta gai honi buruzko lehenengo biltzarrean egindako txostenagatik (Bideoa).

Astearte honetan berak sortutako Harris Matrix-i buruzko hitzaldia eman zuen berriztatu berri duten Arkeologia Museoan eta aretoa erabat bete zen, 300 pertsonetik gora joan zirelarik.

Edwardek metodoa nola sortu zuen azaldu zuen eta Iruña-Veleiako gaia aipatu zuen hitzaldian. Berriz ere indusketa guztiz zuzen egin zela aipatu zuen, berak pertsonalki landa koadernoak aztertu zituelako eta eztabaida maila arkeologikoan baino ez zela egin behar azpimarratu zuen, eta ez zela beste parametroekin nahastu behar, ez linguistikoak, ez politikoak, ez une bakoitzean komeni diren bestelakoekin.”

2012an Gasteizko biltzarrean egon zenean egindako argazkia da ondorengoa, Harrisek berak idatzitako artikuluarekin batera The Royal Gazette aldizkarian agertu zena.

Idoia Filloy eta Eliseo Gilekin Gasteizen, 2012an

Réplica a Alicia Canto sobre la ‘J gráfica’ y ‘paleografía versus epigrafía’ du izenburua Koenraad Van den Driessche-k Alicia Canto Complutenseko irakasleari Ama Ata-n emandako erantzunak. Madrildarrak faltsutasunaren seinaletzat hartzen zituen grafitoetan agertzen diren “i longa” delakoak, J baten antza dutenak. Baina ugari dira horrelakoak epigrafia latinoan.

Zenbait Batzordekidek grafitoetan agertzen diren “komak” ezinezkotzat jo zituzten, eta beraz faltsutasunaren frogatzat. Iritzi honen aurkako sarrera bat bazuen jada Thomson-ek publikatua. Berriki, gehigarri bat argitaratu du Ama Atan “La puntuación en latín de época romana” izenburuaz.

ostraka.mundua.com blogean orain arte egindako analitiken laburpen zehatza dator. Argitaratu diren txosten guztiak eskura daitezke. Arlo horretan izandako kaos sinestezinaz jabetzeko sarrera bikaina. Navarro txostenaz eta Erlaitzeko eta Iruña-Veleiako kasuei ematen zaien trataera ezberdinaz ere badihardu blogak. Milesker, Ostraka.

Datorren ostegunean, martxoak 19, San Jose Eguna dela eta, ez da egingo asteroko elkarretaratzea. Martxoaren 26an izango da hurrengoa.

Atzo osteguneroko elkarretaratzea egin genuen Gasteizen, Diputazio Plazan. Hogeita hamar bat lagun bildu ginen pankartaren atzean. Gero, afari-bilera txoko batean. Ideia berriak sortu ziren eta egin daitekeen hainbat ekintza jarri zen mahai gainean. Jendea oso pozik eta animatuta.

Orriak banatu ziren kalean, ondorengo testuarekin: (egin klik ikusteko)

Garbi dago gai honek kalanbrea ematen duela erredakzioetan. Ez dakigu zein hitz erabili: zentsura, ezikusi egitea, damnatio memoriae… kontua da ahalegin handiak egiten direla auzia hedabideetan ager ez dadin. Esku bateko hatzak aski dira azken lau urteetan  medio nagusietan argitaratu diren editorialak, zutabeak, elkarrizketak edo kronikak kontatzeko.  Iritzi-artikulu batzuk igaro dira, bai, bultzaka ibili ondoren sarritan.

Atzokoa adibide: hedabide guztietara bidali zen elkarretaratzearen berria. Radio Vitoria bakarrik agertu zen lekura; elkarrizketa bat grabatu zuen notizietan emateko. Ekitaldiaren ondoren bi argazki eta agiria bidali zitzaien medio guztiei: EITBko irrati eta telebistak, Onda Vasca, Noticias taldeko egunkariak, Gara, Berria, Correo, Diario Vasco… 25 hedabide denera.

Gaurko prentsan ez dugu hitz bakar bat aurkitu.

Hona hemen gaur goizeko 9ak aldera egindako elkarretaratzearen argazkiak eta biltzarkideei eta diputatuei banatutako agiria.

Oharra: bihar, osteguna, ez da egingo asteroko elkarretaratzea.

SOS Iruña-Veleiaren eskaera Arabako Batzar Nagusietako talde politikoei

Arabako Foru Aldundiak, 2008ko udazkenean hartutako erabaki baten bidez, ofizialki faltsutzat jo zituen 2005 eta 2006ko jardunaldietan Iruña-Veleiako aztarnategian aurkitutako “ezohiko grafitoak” (400 inguru), eta indusketa-baimena kentzea erabaki zuen Lurmen S.L. enpresari. Handik gutxira, zigor-espedientea irekiz, auzibidean jarri zituen enpresa horretako hainbat kide eta kolaboratzaile.

Sei urte igaro dira gaia auzitegian sartu zenetik, eta oraindik instrukzio fasean jarraitzen du. Bitartean Lurmen S.L.ek 20 txosten aurkeztu ditu epaitegian, non hainbat herrialdetako adituek adierazten duten arkeologoen jarduera egokia izan dela edo/eta grafitoak benetakoak liratekeela.

Jasanezina da egoera, gure iritziz. Benetakoak izatera egundoko balio kulturala eta historikoa luketen materialak zakartegian bukatzeko arriskuan daude. Eliseo Gil Zubillaga, lehengo zuzendaria, zeinen gaitasuna, profesionaltasuna eta jatortasuna inork ez zuen ezbaian jartzen auzi negargarri hau sortu arte, infernua bizitzen ari da; grafitoen egiletzat seinalatu eta mediatikoki kondenatu dute, eta une honetan akusatuen aulkian esertzeko arriskuan dago.

Egoera honen aurrean, SOS Iruña-Veleiak zure talde politikoari auzia argitzeko asmo sendoa har dezala eskatzen dio, ondorengoa aginduz edo bultzatuz gobernutik zein oposiziotik:

1.- Diputazioak epaitegietan jarrita daukan kereila berehala kentzea.

2.- Benetakotasuna edo faltsutasuna erabakiko duten analisiak egitea agintzea, Europako prestigio handiko laborategietan.

3.- Analisien emaitzen arabera, Foru Aldundiaren 444/2008 foru-agindutik eratorritako jarduerak berrikustea edo berrestea (foru-agindua barne).

Auziak ez zuen arlo zientifikotik sekula irten behar grafitoen izaeraz ziurtasun osoa izan arte, eta orain ezinbestekoa da hasierako egoerara itzultzea. Eta gero, aspaldi eginak egon behar zuten analisiak egitea berme guztiekin.

SOS Iruña-Veleia

Petición de SOS Iruña-Veleia a los grupos políticos de las Juntas Generales de Àlava

La Diputación Foral de Álava, en una resolución adoptada en el otoño de 2008, declaró oficialmente falsos los llamados “grafitos excepcionales” (cerca de 400) hallados en el yacimiento de Iruña-Veleia durante las campañas de 2005 y 2006, y decidió retirar el derecho de excavación a la empresa Lurmen S.L., para posteriormente abrirle expediente sancionador y entablar procedimiento judicial contra varios de sus miembros y colaboradores.

Seis años después de su judicialización, el caso sigue todavía en fase de instrucción. Mientras, Lurmen S.L. ha aportado en los juzgados 20 informes en los que expertos de varios países abogan por la idoneidad de la praxis arqueológica y/o la autenticidad de los grafitos.

Consideramos que la situación es insostenible. Materiales que de resultar verdaderos serían de enorme valor cultural e histórico están en peligro de terminar en el vertedero. Eliseo Gil Zubillaga, anterior director, cuya competencia, profesionalidad y honestidad nadie había cuestionado hasta este desgraciado asunto, vive una situación dramática, condenado mediáticamente, señalado como autor de los grafitos y en riesgo de ser sentado en el banquillo de los acusados.

En vista de todo ello, SOS Iruña-Veleia pide a su grupo político que tanto desde el gobierno como desde la oposición se comprometa al esclarecimiento del asunto ordenando o impulsando lo siguiente:

1.- La retirada inmediata de la querella que la Diputación tiene interpuesta en los juzgados.

2.- La realización de análisis que determinen la autenticidad o la falsedad de los grafitos en laboratorios europeos de reconocido prestigio.

3. Y en consecuencia con el resultado de las analíticas, revisar o confirmar las actuaciones derivadas de la orden foral 444/2008 (incluida la orden foral).
   

Es fundamental devolver el asunto al terreno científico, de donde nunca debió de salir antes de la obtención de certezas absolutas. Y acto seguido realizar los tan esperados análisis con toda clase de garantías.

SOS Iruña-Veleia