Zerikusirik badute botoek eta zaborrak?

Puntua, 2020-02-28

Zela eragingo du Zaldibarko zabortegiaren krisiak apirilaren 5eko hauteskundeetan? Ofizialki kanpaina martxoaren 20an hasiko da, baina ohikoa izaten da ordura bitartean ere alderdiak ekitaldiak egiten aritzea, asteburuetan batez ere. Oraingo honetan, ordea, badirudi zarata askorik egin barik hasi direla. Zaldibarkoari neurria hartzea kostako da eta horrek markatuko du Eusko Legebiltzarrerako lasterketa. Eta ez alferrik. Zaldibarkoa izan baita bizi izan dugun ingurumen krisirik larriena. Ez baita lan-istripu hutsa. Pertsona bi, Alberto eta Joaquin, desagertu dira, bai; langileak biak, bai; lanean ari zirela, bai; baina gertatu dena lan-istripua baino are larriagoa da. Zaldibar, Ermua, Eibar, Mallabia eta Elgetari zuzenean eragiteaz gainera, gure sistema hankaz gora jarri du. Ez genekien, edo behintzat ez ginen kontziente, gure herrietan dauden zabortegietan biltzen dena hainbeste zela; ezta botatzen dena arriskutsua dela ere; ez dugu jakin Zaldibarkoaren moduko zenbat zulo ditugun gure lurraldean sakabanatuta; ez dugu jakin zein den era horretako biltegien funtzionamendua; ez dugu jakin ze negozio den zaborrena; alegia, ez dugu jakin ezer ere, gure etxe ondoan gertatzen den arte.

Gipuzkoan zaborren inguruko eztabaida ez da berria. Baina esango nuke auzia Gipuzkoara mugatu dela orain arte eta Zaldibarkoak beste dimentsio batera eraman gaituela: Bizkaira. Barkatu atrebentzia, baina bai; hemendik oso urruti gertatu zen zaborren kontua: Gipuzkoako Foru Aldundian. Horregatik, hain justu, hasierako galdera, ez baitakit Gipuzkoan bezala Bizkaian ere eragingo ote duen zabortegiarenak. Garbi daukadana da gertatu denak aldaketak ekarri beharko dituela zaborren kudeaketan eta erakundeei dagokien kontrolerako arduran. Beharrezkoa dela koordinazio handiagoa erakunde publikoen artean eta gardentasunean asko hobetu beharra dagoela. Gertatukoari inolako larritasunik kendu barik, kezkarik handienak informazio faltak eragin baititu, eta hori joko-zelai bikaina da gainean dugun hauteskunde kanpainari begira.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Hizkuntza gutxituak eta zinema

Filmak suaren erdian egin behar dira, barneko suaren erdian

Oliver Laxe (Argia)

O que arde filma ikusteko aukera izan dut Santiagon egindako egonaldian. Donostiako zinemaldian eman zuten Perlak sailean. Jatorrizko bertsioan eman zuten, azpidatziekin: gazteleraz eta ingelesez.

Irudia: Numax

Numax zinema-aretoan, berriz, jatorrizko bertsioan eman dute, oraingoan, azpidatzirik gabe. Izan ere, zinema areto txiki horretan film guztiak ematen dituzte jatorrizko bertsioan eta azpidatziak behar direnean galizieraz izaten dira. Eta inbidia sentitu dut. Txarra dela diote inbidia izatea, baina inbidia izan nuen. Ekimenagatik, azpidatziak galizieraz direlako espainolaren beharrik izan barik, eta aretoaren giroagatik, Numax kooperatibaren ekimenagatik (zine banatzaileak, oraintsu kalitatea zigilua lortu duen liburu-denda, zinema-aretoa).

Oliver Laxek zuzendutako filma asko gustatu zitzaidan; hasieratik bertatik harrapatzen zaitu eta holako egon eza bat eragiten dizu… Saritutako filma da O que arde (baita Cannesen ere), eta beste behin ere agerian geratu da hizkuntza gutxitu baten lan egitea ez dela oztopo hara eta hona ibiltzeko.

Santiagoko egonaldia unibertsitatean izan da: azpidatzien inguruko seminario batean. Katalunian katalanez azpidazteko diru-laguntzak badirela jakin dugu. Galizian, aldiz, gobernuak ez du hizkuntza politika hori sustatzen. Belgikan azpidatziak eta bikoizketa kultura bana dira: Valonian, frantsesez aritzen diren aldean, bikoizketa da ohitura; Flandrian, flandrieraz ari diren aldean, berriz, azpidatziak. Are gehiago, Phillippe Meers Antwepen unibertsitateko irakasle katedradunak azaldu zuenez, telebistaren kasuan, “flamenkoek ez dute telebista belgikar frankofonoa ikusten, eta alderantziz ere ez”. Alegia, 11 milioi biztanle dituen herrialde batean, non 3 hizkuntza ofizial dauden (40% frankofono, 80.000 alemaniar hiztun eta, gainerakoak, holandarrak) ez dute ez zinema- ezta telebista-kontsumoa konpartitzen eta zinema sustatzeko politikak ere desberdinak dira lekuan leku.

Hizkuntza gutxituen Euro-itunaren azken ebaluazioa publikatu da asteon. Espainiako estatuari sinatutako Hizkuntza Gutxituen Gutuna ez betetzea leporatu diote eta puntu negatiboetako bat da Galiziako gobernuak hezkuntza sisteman ezarritako hizkuntza politika. Orain dela 9 urtetik galizieraz eta gazteleraz ordu kopuru bera izan behar dute ikasgaiek; ezin da galiziera hizkuntza nagusi gisa aukeratu. Ondorioa: 2008etik 2018ra galizieraz hitz egiten ez duten umeen kopurua 15 puntu hazi da (El Pais). 3L eredua sustatu zuen Feijooren gobernuak eta 3 urtetatik ingelesarekin hasten dira. Phillippe Meersek aipatu zuen beste kontuetako bat: Belgikan 11 urterekin hasten dira ikasleak bigarren atzerriko hizkuntza ikasten: nederlanderaz diren eskoletan frantsesa ikasten dute atzerriko lehenengo hizkuntza bezala, eta ingelesa atzerriko bigarren hizkuntza gisa; alderdi frankofonoan, berriz, atzerriko hizkuntza biren artean aukera dezakete: ingelesa edo nederlandera.

Hizkuntza aniztasuna Europaren ezaugarrietako bat den arren, hizkuntza politika anitzak daude indarrean kide diren estatu nazioetan.

Hori guztia galizieraz sortutako film zoragarri bat ikusi nuela esateko.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Merlí bi hizkuntzatan grabatu dute, eta zer?

Merlí Katalunian sortutako fikziozko seriearen denboraldi berri bat sortu dute (spin off bat sortu dute, beraz, ez da aurrekoaren jarraipena, baizik eta handik sortutako asmakizuna), Merlí: Sapere Aude. Oraingoan Movistar+ etxeak ekoitzi du, eta katalanez eta gazteleraz errodatu dute; alegia, bi hizkuntzetan ari direla pertsonaiak. Azpidatzi egin dute, eta eutsi egin diote pertsonaia bakoitzaren mintzaira hizkuntzari.

Atentzioa eman dit horrek. Alegia, Movistar+ moduko enpresa espainiar batek arazorik ez ikustea berak ekoitzitako serie baten katalanez berba egiteari. Lehenengoz errodatu du katalanez serie bat Movistar+ ek.

Eta, atentzioa eman dit baita Argentinan Merlí zaleek katalanez ikasteko baliatu dutela seriea.

– Aquí mucha gente la vio en catalán, y hasta aprendió expresiones, ¿creés que fue un buen vehículo de difusión de la lengua?

Creo que sí, de hecho recibimos muchos mensajes de gente que empezó a estudiar catalán por la serie. Eso nos hizo mucha ilusión, fue un orgullo. Animo a la gente a que la vea en catalán porque el doblaje hace que se pierdan muchas veces las intenciones que les pone el actor [beltzez zetorren jatorrizkoan].

Argentinan arrakasta handia izan ei zuen Merlíren istorioak (ikusi Clarín egunkariak zer nolako gordailua duen). Ez naiz filosofiaren eta argentinarren arteko harremanaz txiste errazetan hasiko, ez baita hori nire asmoa. Interesatzen zaidana hizkuntza gutxituak eta ikus-entzunezkoen irisgarritasuna da, aukera bat baita hizkuntzen ikusgarritasuna ahalbidetzeko. Kasu honetan, azpidatziak (ikus-entzunezko itzulpengintzako metodorik hedatuena) baliatu du Movistar+-ek Merlí: Sapere Aude seriean hizkuntza biak entzun daitezen. Antena 3-k TV3i emisio-eskubideak erosi zizkion aurrekoan, eta gaztelaniaz bikoiztuta emititu zuen (Espainiako bikoizketarako joerari eutsiz). Geroago, ETBk euskaraz bikoiztu zuen (fikzio propioaren ordez, beste batzuena bikoiztea aukera bat ere izan daiteke) eta hala eskaini zuen Euskal Telebistak.

Orain, ordea, azpidatzi bidez bermatuko da irisgarritasun linguistikoa. Movistar+-en apustua niri neuri aurrerapauso esanguratsua iruditzen zait. Ikusteko, salbuespena den ala Netflix eta antzeko plataformek hasitako bideari jarraituz, jatorrizko hizkuntzak sustatzeko hautu kontziente bat den. Sapere Aude.

Kategoriak Sailkatugabeak | Etiketak | Erantzun

Emakume indartsuak #imagin Gaztea jaialdian

Irudia: discogs.com

Gazteak antolatutako #Imagin jaialdira joan ginen zapatuan. Ez da ohikoa izaten emakumeak abeslari dituzten hiru musika talde batera ikusteko aukera izatea eta horrek ere erakarri ninduen.

Rural Zombies taldearekin hasi zen jaialdia. Zestoarren despedidakoa izan zen, gainera. Taldea desegitea erabaki dute, musika-taldeak merezi duen kalitatea bermatzeko zailtasunak dituztelako, jarduera profesionalari ere eutsi behar diotelako. Alegia, beste behin ere: rock & rollak ez du dirurik emanen. Euren webgunean azaltzen dute dena.

Kontua da, baina, Juliak zeraman elastikoari begira egon ginela hainbeste denbora, ohartu ginen arte: Cicatriz taldeak kaleratu zuen lehenego diskoaren, #Inadaptados (1986), azaleko irudia! Aho bete hortz geratu ginen. Hainbeste ze, zaharrunoen komentarioa ere egin genuen: bera jaio baino dezente lehenagokoa da, baina! Bo, ez dakit zenbat urte dituen, baina hala behar du.

Argazkia: Gaztea

Gure artean pentsatu genuen elastikoak bazuela istorio bat. Seguru ginen horrekin. Gainera, Julia Urreagari ematen zion halako itxura arduragabea, punka ez nuke esango, baina feminitate mainstrean horretatik zeharo aldentzen dena, eta Rural Zombiesen doinu erari lotua ere ez nuke esango –halakorik balego, behinik behin. Baina, gustatu zitzaidan adierazmen hori.

IzaroIzaro Andresek hartu zuen eskenatokia jarraian. Hura ere soiltasunez jantzita, bere ahotsari leku guztia ematen. Besoak suabe airean mugitzen zituen eta gerria dantzan ere jarri zuen tarteka, baina modu delikatuan, sentsualean nahi bada, baina txorrada barik. “Gora borroka feminista!” oihukatu zuen. Argiago, ezin.

 

Argakia: Belako (Facebook)

Baina, duda barik niretzako sorpresa Cristina Lizarraga izan zen, Belako talde mungiarraren abeslari eta tekla-jotzailea. Lehenago ere ikusi izan dut, baina gehienetan teklatua jotzen abesten zuen; beraz, ezin askorik mugitu. Baina,  a ze indarra! Eskote handiko soineko estu, arroxa bizi-bizi bat aldean zuela! Teklaturik ez oraingoan, beraz, dantzara eman zen hasieratik. “Emakumeak aurrera etorri”, esaten hasi zen Lore Nekane Billelabeitia baxu-jotzailea ondoan zuela; hura ere soinekoa jantzita, setazko kamisoia zirudiena. Baina soinekoek transmititu zezaketena di-da desagertu zen emakume bien indarrarekin. Hortik aurrerakoa iraultza feminista!

Alegia, holako pentsamendua izan nuela jaialdi amaieran, Julia (Rural Zombies), Izaro (Izaro Andres) eta Cris eta Lore Nekane (Belako) ikusi ondoren: ze emakume indartsuak eta ze estilo-itxura desberdina, baina, aldi berean, honda berean: izaera, pertsonalitatea eta emakumetasuna aldarrikatzea, konplexurik gabe, txorrada barik. Cicatrizek abesten zuen bezala #inadaptados kantan: “somos punkis mutantes, inadaptados, automarginados, seres en un mundo de retrasados”.

Oharra: era berean adierazgarria jaialdira hurbildu zen jende kopurua txikia.

Kategoriak Sailkatugabeak | Etiketak , , , , | Erantzun

Ez da gure manifestazioen modukoa

Ez da gure manifestazioak bezalakoa. Tira, euskal herritar karneta emango balute parte hartutako manifestazio kopuruagatik, ni karnet bakoa nintzateke. #daitort, ez naiz manifetan aditua, baina gutxi batzuetan bai egon naiz. Horregatik, ostiralean, klimaren aldeko Bilboko manifestazioa hasteko zain nintzela, burutazio horixe izan nuen: hura ez zela gureak bezalakoa. Bai, La Casillan manifa hasteko zain eman izan dugu denbora behin baino gehiagotan, baina manifestazio hori “kontrolpean” zutela dudan ipini barik inongo momentutan. Aldiz, Guggenheimeko zabalgunean manifa bat hasteko zain egoteak, hasteko eta behin, deslekuan nengoela sentiarazi zidan. Hara batu ziren gazteen adinak ere zer pentsatua eman zidan, eta zer esanik ez, hara gehitu ziren ekologista beteranoak (hainbeste jende ingurumenaren aldeko protesta batera elkartuko zirenik inoiz!) zain bezala ikusteak. Ze, horixe zen itxura: mundu guztia zain zen han, baina inork gutxik zekien norantz aterako zen manifestazioa, ez zein izango zen manifestazio burua, ezta pankarta ze ordezkarik eramango zuten ere.

Eta, gauzak horrela, 19:00etan deituta zegoen deialdira, gutxika-gutxika hasi zen jendea hurbiltzen eta 19:30 aldera, gunea jendez lepo zela, Bilboko atrakzio turistiko ezagunenaren eskaileretan gora, normal eran igotzerik ez dagoen Frank Gehryren eskaileretan gora, hasi zen jendea, Puppyren ondotik pasatu eta Moiuarantz abiatzeko. Arratsaldeko 8etatik gertu abiatu ziren azkeneko manifestariak. Eta, irratira bueltatu nintzenean, horixe esan nion lankideari: a ze desantolakuntza; ez da gure manifestazioak modukoa.

Baina, agian, horregatik funtzionatu zuen barikukoak. Mugimendu sozial desantolatuak beharbada jende gehiago erakartzea lortzen du, herri honetan ohituegi baikaude fagozitatzen diren mugimenduetara. Eta, esango nuke, B planetarik ez dagoela oihukatzen duten gazteek abiarazi dutenari ez diogula oraindik neurria hartu.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Kontsoziazionismoa behar dugu

“Kontsoziazionismo” berba ez nuen ezagutzen, harik eta Jule Goikoetxeari Berrian irakurri nion arte. Kontsoziazionismo feminista aipatzen du berak: “Kontsoziazionismo feminista ere beharrezko iruditzen zaigu: postu guztietan emakume batek eta gizon batek egon beharko lukete gutxienez, eta zenbait arlotan emakumeek beto eskubidea izan beharko lukete. Gauza horiek guztiak bihartik aurrera martxan jar daitezke” (Berria, 19/09/94)

Ezagutzen ez dudan berba batekin topatzen naizenean egin ohi dudan legez, sarera jo dut (entziklopedia orojakile #Google bilatzailera, alegia), adibide gehiagoren bila. Politika arloan erabilitako kontzeptuaren hainbat adibide aurkitu ditut di-da batean, eremu geografiko-politiko desberdinetan aplikatuta, gainera. Antza, Adolfo Suarezen estrategia izan zen bere egunean, oposizioko indarrak sistema politikora batzeko; hala azaltzen zuen Dieter Nohlen akademiko alemaniarrak 1984an argitaratutako artikulu batean “Los sistemas electorales entre la ciencia y la ficción” (Revista de Estudios Políticos. Nueva Época, 42. znbk, 1984ko azaroa-abendua).

Denboran gertuago, 2017ko beste artikulu batean, Holanda monarkikoaren espiritu errepublikarra “kontsoziazionimoaren adibide gorena” dela dio, Luis Moreno Fernandez soziologo, politologo, kazetari eta Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Nagusi CSISeko ikerketa-irakasleak. Haren arabera, 1982ko Wassenaar akordioan erabili zen estrategia hori, sindikatuek onartu zutenean soldatak jaistea lanpostuak sortu ahal izateko. Hala adierazten du 2017ko Holandako hauteskundeen harira, GaliciaPress egunkarian osatutako artikulun: “El espíritu republicano en la monárquica Holanda constituye el ejemplo político por excelencia del consociacionismo”.

Mexikoko La Cronica de Hoy komunikabidean Raimundo Ortega ekonomilaria ari zen kontsoziazionismoz, orain dela 10 urte: “(…) es un intento de explicar cómo la democracia sobrevive en una situación política en la cual no existen valores compartidos, a lo cual se añade que su eficacia depende de la existencia de un ‘veto mutuo’ o ‘regla de la minoría negativa’, que fuerza a los dirigentes de las distintas partes asociadas a cooperar en la solución de los problemas comunes, especialmente en las cuestiones más graves”.

Kontsoziazionismoa. Berba zaila esateko, baina balekoa aplikatzen hasteko.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Berriro hastea

Puntua, 2019ko irailaren 20an

 

Bi urte eta hiru hilabete. Segun eta, asko; edo, gutxi. Baina bada neurtzeko beste modu bat; alegia, denborari begiratu gabe egitekoa. Eta arnas pixka bat hartuta, #daitort: intentsua izan da, oso.

Aldaketarako aukera sortu eta handik urte bira gehitu nintzen abenturara. Bidea hasita zen ordurako, zidor malkartsu eta bihurgune zailez betea. Hori gutxi ez eta, erronka are zailagoari aurre egitea genuen agindu: Nafarroako hezkuntza departamentuaren kontra ari zirenekin deman jardutea. Gure armak: komunikazio gaitasuna eta lanari beldurrik eza. Oposizioak jo puntuan izan du 4 urtez Hezkuntza departamentua eta denetariko estrategiak baliatu ditu haren ardura zutenak desprestigiatzeko. Foru erkidegoan lehen mailako arazo bihurtu nahi izan dituzte baita eguneroko kudeaketan izaten diren arazo txikienak ere. Sustantziarik gabeko salaketak titular handietara ekartzea izan da euren estrategia, Cordovillako egunkaria baliatuz (gure Diario Vasco edo El Correo, esaterako); departamentuko langileen eguneroko jarduera oztopatzea, Parlamentuko baliabideen erabilera ankerra eginez (tresna oso erabilgarriak, bide batez; beharrezkoak eta erabili beharrekoak, beti ere modu eraikitzailean eta propositiboan bada); ekinbideak judizializatzea, edozein dela ere salaketaren funtsa (Skolae, lan eskaintza publikoak, eskolatze aginduak, euskara ikasteko eskubidea…). Denak balio izan du Nafarroan azkeneko 4 urteotan. Intentsua, oso intentsua.

Eta, orain, martxa horri buelta ematea tokatzen da. Atzera astea. Zea Maysek abesten duen bera: “astero, ostera, hastera”. Horixe da tokatzen dena. Eta, hori ere, gogor samarra egiten dela aitortu beharra daukat. Berriz hastea, neurria hartzea, egokitzea, parte izatea…

Baina, oraingoan ere, aldaketa guztietan bezala, gogotsu eta ilusioz. Ikasitakoari etekina ateratzeko prest. Merezi izan baitu abenturak, baita nafarra ez den batentzat ere.

Kategoriak Ispiluari begira, Politika | Etiketak , , , | Erantzun

Kixoteren kulturrizketak, Rikardo Arregi Kazetaritza Sarietan

.@AndoaingoUdala-ren Bastero Kulturgunean sarera konexiorik ez. Beraz, txio-zaparrada  blogean batu ditut #RAKS2017

Euskarazko kazetaritza sustatzeko #RAKS2017

Irailean 75 urte beteko lituzke Rikardo Arregik #RAKS2017

“Euskararen eta euskal gizartearen modernizazioa ezinbestekoa da herriaren garapenerako” #RAKS2017

“Euskaldunak ez dira pertsona itxiak, euskal herria eginbehar 1 da” #RAKS2017

Kazetaritza iragana gogoratzeko ere bada,@ManuEtxezortu

G.Orwell: Kazetaritza norbaitek argitaratua ikusi nahi ez duena argitaratzea da, gainerakoa harreman publikoa da.

Euskarazko kazetaritzaren “Kalitatea, bikaintasuna eta berrikutza” saritzeko #RAKS2017

#Ortzadar @NotiGip-en gehigarriari (20 urte) #RAKS2017 aipamen berezia

#Eguna egunkaria (80 urte) zenari #RAKS2017 aipamen berezia 

Izen handi asko gogoratu dira #Eguna egunkariaren harira; gizonak, denak #RAKS2017

Lehen titularra: “Katea ez da eten; izan zirelako #ortzadar”, @GoizaldeL #RAKS2017

Kazetari gazteari #RAKS2017 saria hutsik geratu da; ez da saria merezi zuen lanik aurkeztu. Gainera, 27 urtez azpiko kazetarien lan oso gutxi egon dira aurten. Hurrengo edizioetarako deialdi berezia egin beharko!

#Kixotenean, nola ez! Zorionak @iastiz +  Maite Mutuberria ilustratzailea #RAKS2017 sari bereziagatik!

Iñigo Astiz Berriako kazetaria eta Maite Mutuberria ilustratzailea

“Kixoteren sortetxera bidaia: nola gurutzatu fikziozko ate bat”, @iastiz #RAKS2017

“Kixotada 1 izan da #kixotenean idaztea, baina #KixoteLegioa sortu dugu”, @iastiz #RAKS2017

Bigarren titularra: “Lau begik, On Kixoteri”, @goioarana #RAKS2017 

“#missmomentua: euskal kultur eragile-erakundeen hitzarmena bilatu, elkarlanean, euskal kulturan izandako kixote guztiek merezi baitute”, @iastiz #RAKS2017

Zorionak @goiena #kulturrizketak saioagatik eta #RAKS2017 sariagatik!

Kulturrizketak saioko lan-taldea, @goiena

Saio modernoa eta arinkeriatik urrun, orekatua eta borobila, XXI. mendeko TB saio modernoen adibide #kulturrizketak #RAKS2017

Hirugarren titularra: “Kazetarion lan ikusiezina, telebistaren magia”, @albistetan #RAKS2017

Espazioa berpiztea izan da, besteak beste, #kulturrizketak saioak lortu duena, bizirautea kazetaritzaren DNA bihurtu denean #RAKS2017

“Guri bakarrik interesatzen zaigu gure ekosistema”, Harkaitz Kano #RAKS2017

Horregatik guk egin ezean jai daukagu #RAKS2017

Ekitaldi ederra gaurkoa eta musika-talde bikaina! Vioela Parraren bertsioa (Juan Gartziak euskaratua) ezin ederragoa! #RAKS2017

Eskerrik asko gonbidapenagatik eta zorionak irabazle, aipamen berezi eta parte-hartzaile guztiei! #bibaeuskarazkokazetaritza #RAKS2017

Kategoriak Euskararen patria, Kazetaritza | Erantzun

Zer berri Blogetan?

Blogetan jardunaldian azpimarratu ziren 3 kontu: azken boladan euskarazko blogen loraldia bizi da; blogariek gai zehatzak aukeratzen dituzte euren atarietan, espezializatutako blogak dira; ez dira monetizatzen, ez diote errentagarritasun ekonomikorik ateratzen euren lanari. Horri, gainera, sareko eduki eta erabilera arautzen duten legeen eta betebeharren ez ezagutza gehitu beharko genioke.

Iturria: Argia: https://www.argia.eus/albistea/etzipm-iparraldeko-neska-game-erauntsia-eta-iparra-aurtengo-blogetan-lehiaketako-irabazleak

Puntu horiek guztiak izan zituzten hizpide Blogetan saioan, hizlari eta mahai-ingurukoetako parte-hartzaileek.

Baina sormen horri guztiari (kalitatezko edukia, interesgarria eta landua dena) etekina ateratzeko zer egin behar da? Jardunaldiaren lehenengo hizlari Antonio Ortiz saiatu zen azaltzen zer eta nola lantzen duten eurek edukia ahalik eta gehien hedatzeko estrategia. Sarean ari diren espezializatutako 30 komunikabideren argitalpenaz arduratzen dira WeblogsSL enpresan. Ortizek azpimarratu zuenez, irakurle-audientzia antzematea garrantzitsua bada ere, eta horretarako edukiak egokitzea audientziaren kontsumo ohituretara, edukiak segitzen du izaten arrakastaren %80: kalitatezko edukia.

Horrekin bat etorri ziren Blogetan jardunaldian parte hartu zuten solaskide guztiak. Baina, ados egonda ere, Blog on Brands webeko arduradun eta blogari ezagun Haritz Rodriguez-ek jarri zuen puntua: kalitatea bai, baina gaur egun kalitate-irizpideak aldatu egin dira; hortaz, zertaz ari gara kalitatezko edukiez ari garenean? Kalitatezkoa al da MujeresHombreyViceversa moduko saio baten jarraitzaileak bilatzen duena? Kalitatea al da azken orduko gertaera baten lekuko izanda gure mugikorrekin grabatutako bideoa?

Estrategia aipatu zuen Arkaitz Sukuntzak: eduki-sortzaileak markatzen duen estrategia legoke batetik, eta eduki-bilatzaileak asebetetzen duen hori, bestetik. Kontsumitzailea bilatzen ari dena ematen dion horrek beteko du harentzat kalitatea.

Duda sortzen zait niri, kontsumitzen den orok ez baitu betetzen kalitate parametroekin, parametro klasikoetan bederen. Horretan bat nator Haritz Rodriguezekin.

Hortxe bada blogarien, eta oro har sarean edukia sortzen eta erakusten duten egile guztien erronka. Jada ez da nahiko edukia zaintzea. Edukia erakusteko modua ere audientzia erakartzeko ezinbesteko baldintza bihurtu da (diseinu erakargarria eta gure euskarrietara ondo egokitzen dena) eta kantitateak ere berebiziko garrantzia hartu du: klik kopuruak horrenbesteko garrantzia hartu duen sasoi honetan, “kalitatezkoa” kategoria neurtzeko balioei gehitu zaizkie #ikustaldiak, #datsegit, #birtxiokatze eta antzekoak. Edukia sare sozialen bidez hedatzeko ohiturak kalitatea beste parametro batzuetan birpentsatzera garamatza. Eta horretan azpimarra Gorka Juliok (Talaios Kooperatiba) jarri zuen esanez, sare sozialetan “edukia kautibo” dugula. Hedapenerako baliagarriak badira ere, edukia gure blogetan sortzeari eman behar diogu lehentasuna adierazi zuen.

Komunitatea sortzea

Edukien desznetralizazioaz aritu ziren Estitxu Garai-k gidatutako mahai-inguruan Dabid Martinez (Bai&By Fundazioa), Urtzi Odriozola (Codesyntax), Arkaitz Sukuntza (TaPuntu) eta Eli Garcia (MU). Irakurleak eduki-biltzailea aukeratzen duela esan zuen Eli Garciak, teknologiak ahalbidetzen digunez gure gustuko edukien erakusleiho pertsonalizatua sortzen, jatorrizko atarira geroz eta gutxiago jotzen dugula. Horren kontura, euskarazko edukien leku bateratu bat izan beharko ote genukeen galdetu zuen Estitxu Garaik. Plataforma edo erakusleiho bakarrak onurarik izango lukeen ez zuten batere argi solaskideek. Urtzi Odriozolak, esaterako, marka propioa aintzat hartzekoa dela adierazi zuen, norberaren logoa, irudia, izena edo dena delakoa.

Orain baino lehen aritu izan da blog-komunitateez Luistxo Fernandez: komunikabideek sortutako blog-komunitateen balioaz. 2014an argitaratuko post batean azpimarratu zuen: “Komunitatearekin bat egin behar badu hedabide batek, konberjentzia tekniko eta editorial ausartagoetan pentsatzeko gomendatuko nieke hedabide euskaldun horien arduradunei”.

Blog-komunitate sendoa izanda ere, blogak nola monetizatu, ordea, erantzun argirik gabe geratu zen atzo ere.

Kategoriak Euskararen patria, Kazetaritza, sare sozialak | Etiketak , , | 2 erantzun

Podcast bidezko irrati-kontsumoa sustatzeko ekimenak

Teknologiak irratigintzan eta irrati-kontsumoan ere sekulako aldaketak eragin ditu, batez ere, irrati-saioak nahieran entzuteko aukerari dagokionez. Podcast deritzan horiei esker, edozein unetan, play sakatu eta zuzenean entzun ez dugun saioaz gozatzeko aukera ematen digute telefono-mugikorrek.

Irudia: Spotify

Ez da, oraingoz bederen, kontsumo oso adierazgarria, merkatu-kuotari erreparatzen badiogu, baina hor badago irratigintzan esperimentatzeko eta berritzeko plaza zabala.

Estudio General de Mediosek, aurten ekin dio podcast kontsumoarekin lotutako galderak egiteari audientzia-ohituren neurketetan (PrNoticias): era horretan, irratien ohiko audientziari dagokion informazioa osatzen lagunduko du. Iaz erabaki zuten horretan hastea, irrati-konpainia handiek lehia bizia baitute baita sarean jartzen dituzten edukien-kontsumoarekin ere.

Hala ere, ikusteko dago zer nolako informazioa emango duten EGMren neurketek; izan ere, oro har, podcast kontsumoak, Espainiar estatuan, ez ei du beste herrialde batzuetan besteko arrakastarik izan orain arte. Gurean, irratigintzaren ezaugarri bilakatu dira buletina eta tertuliak eta, ez da izaten astirik bestelako irrati-saioak lantzeko. Esaterako, Ameriketako Estatu Batuetan bada fenomeno sozial bilakatu den ikerketa kazetaritzarekin lotutako irrati-seriak bat: gazte baten hilketa baten ingurukoa da, sekulako arrakasta izan du, baina horrekin batera, aurrekontua ere itzela izan du. Serial izena dauka saio horrek eta irratia nahieran kontsumitzeko ohitura hedatzen lagundu du, gainera: estatubatuarren %21ek hilero podcast bat gutxienez entzun zuen 2016an; Spotify %13an geratu zen (Edison Research-en datua): 2015ean 100 milioi dolar mugitu zituen negozio horrek.

Horregatik, akaso, audientzia hazteko erakutsi duen ahalmenagatik, podcast sortzaile diren hainbat enpresekin harremanetan dabil Spotify musika-plataforma: DIGIDAY atariak aurreratu duenez, ekimen berrirako sozio bila dabil Spotify eta dagoeneko iragarri ditu 3 proiektu berri:

  1. Showstopper: telebistako saio arrakastatsuenen musikaren ingurukoa. Otsailaren 23an estreinatu zuten eta elkarrizketen bidez, hamabostero, pop-musikaren analisia egiteko eta telebistako une-musikalik gogoangarrienak gogora ekartzeko. Horretarako, “Girls” eta “Stranger Things” moduko telebista-serieetan lan egin duten musika-arduradunak elkarrizketatuko dituzte, besteak beste.
  2. Unpacked: AEBtan egiten diren musika-jaialdien ingurukoa. Martxoaren 14an estreinatuko dute. Iragarri dutenez, musika festibaletara joaterik ez dutenei esperientzia osoa podcast bidez eskaintzea litzateke, musika jaialdietan egoten diren agente guztiak elkarrizketatuz (ez soilik musika taldeez arduratzen direnak, baizik eta teknikari, janari eta edari saltzaile eta bestelakoak). Dirudienez, Texasen urtero egiten den “South by Southwest” konferentzia eta jaialdiarekin hasiko dira.
  3. The Chris Lighty Story (WT) audio-dokumentala. Apirilean iritsiko da musika-industriako exekutiboak hip-hop artisten ibilbideak nola zuzendu zituen azaldu nahi duen erreportajea.

Esperimentazioa

Ez dira hauek Spotifyk esku-artean dituen egitasmo bakarrak. Izan ere, plataformak duen erabiltzaile kopurua oso erakargarria podcastak sortzen aritzen diren banatzaile eta konpainientzat, beraz, publiko bila dabilen oro, Spotify plataforman interesaturik dago. Aurretik, esaterako, .Mic konpainiarekin musikatik bizi diren hainbat jenderekin elkarrizketak grabatu dituzte, eta 8 bat minutuko bideoak egin dituzte.

Zenbakiei erreparatuta, Estatu Batuarrek euren denboraren %80 musika entzuten ematen ei dute; gainerako %20, hizketaldi-entzunaldiak dira. Spotify moduko musika plataforma batentzat, aparteko eszenatokia da. Baina, ez da horrekin konformatzen eta bestelako edukiak sortzen aritzeko interesa dauka.

Musikan espezializatutako plataforma honek, beraz, teknologia baliatu nahi du, bere entzuleei ahalik eta eduki gehien eskaintzeko. Esperimentazioan 2015ean ere iragarri zuen podcast originalak eskaintzen hasiko zela, baina 6 hilabete behar izan zituen zerbait egiten hasteko. Hala ere, orduko esperientzia hura, nahiko mugatua izan zen: esaterako, mahai-gaineko aplikazioan ez daude eskuragai podcast horiek eta mugikorretarako aplikazioan ere, ez daude batere eskura. Baina, badirudi zerbait aldatzen ari dela Spotifyren asmotan.

Izan ere, eta gaur gaurkoz oraindik zurrumurruak besterik ez badira ere, NiemanLab plataformako kideen iritziz, iraultzatxoa gertatzen ari da Estatu Batuetako podcast konpainien artean. Martxoaren lehenean, esaterako, #TryPod izeneko kanpaina abiarazi zuen, podcasten 37 editorez osatutako talde batek; tartean, AEBko podcast konpainia ezagunenak zeuden, baita National Public Radio, American Public Media edo ESPN, besteak beste. Kanpainak jendea erakartzea du helburu bakar, oraingoz: ikusmina sortzea.

Oraingoz, zaleak bilatzeko propaganda kanpaina besterik ez da. Baina aldarrikapena garbia da: eduki independentea entzuteko eta hedatzea: eduki berriak, eta originalak entzun nahi dituzte zaleek eta horren “aldarrikapen” modukoa dela esan genezake, betiko komunikabideek sortzen dituzten edukietatik harago.

Amazon plataforma ere hasi zen “Audible” audio-liburuen zerbitzuan podcastak eskaintzen : podcast originalak, jakina, harpidetza bidez entzuteko. Baina, proiektuak izan duen arrakasta nahiko mugatua izan da. Jakina, lehia ez da batere erraza: EEBBetan podcast entzule gehienak, gaur gaurkoz, Apple eta iTunes bidez iristen dira: datu bat: Apple-n podcast aplikazioak 1000 milioi harpide zituen iaz!

Gaztelaniazko podcast edukiak eskaintzen dituen Ivoox plataformak hilero 60 milioi entzunaldi oso ditu. Gainerakoan, oso zatikatutako dagoen audientzia da, hainbat eta hainbat aplikazio baitaude podcastak eskaintzen dituztenak, baina hauetako batek ere ez dauka merkatu-kuota esanguratsua.

Espainiar estatuan, esaterako, podcast edukiak sortzen eta hedatzen duen plataformarik ezagunena Toni Garrido kazetariak duena da: Podium Podcast deitzen da eta honek ere komunikazio enpresa handi baten babesa dauka: Prisa.

Baina, Garridok berak dioenez, era honetako irrati-kontsumoa zabaltzeko lagungarri litzateke bideoekin gertatu den bezala, youtube moduuko bat izatea, baina audioarena: hau da, profesionalen eta amateurren edukiak bilduko lituzkeen plataforma bakarra, eskura jarriz eduki eskaintzari zabalena. Ez dezagun ahaztu mugikorren erabilera geroz eta handiagoa dela eta horrek esku-eskura jartzen digula era horretako edukia kontsumitzeko aukera.
Hortaz, Spotify egiten saiatzen ari dena, interesgarria da teknologiaren ikuspetigik eta kontsumo-ohituretan eragin dezakeenagatik.

Zebrabidea saioko kolaborazioa (2017/03/08)

Lotura interesgarriak:

 

Kategoriak Kazetaritza, sare sozialak | Etiketak , | Erantzun