Emakume indartsuak #imagin Gaztea jaialdian

Irudia: discogs.com

Gazteak antolatutako #Imagin jaialdira joan ginen zapatuan. Ez da ohikoa izaten emakumeak abeslari dituzten hiru musika talde batera ikusteko aukera izatea eta horrek ere erakarri ninduen.

Rural Zombies taldearekin hasi zen jaialdia. Zestoarren despedidakoa izan zen, gainera. Taldea desegitea erabaki dute, musika-taldeak merezi duen kalitatea bermatzeko zailtasunak dituztelako, jarduera profesionalari ere eutsi behar diotelako. Alegia, beste behin ere: rock & rollak ez du dirurik emanen. Euren webgunean azaltzen dute dena.

Kontua da, baina, Juliak zeraman elastikoari begira egon ginela hainbeste denbora, ohartu ginen arte: Cicatriz taldeak kaleratu zuen lehenego diskoaren, #Inadaptados (1986), azaleko irudia! Aho bete hortz geratu ginen. Hainbeste ze, zaharrunoen komentarioa ere egin genuen: bera jaio baino dezente lehenagokoa da, baina! Bo, ez dakit zenbat urte dituen, baina hala behar du.

Argazkia: Gaztea

Gure artean pentsatu genuen elastikoak bazuela istorio bat. Seguru ginen horrekin. Gainera, Julia Urreagari ematen zion halako itxura arduragabea, punka ez nuke esango, baina feminitate mainstrean horretatik zeharo aldentzen dena, eta Rural Zombiesen doinu erari lotua ere ez nuke esango –halakorik balego, behinik behin. Baina, gustatu zitzaidan adierazmen hori.

IzaroIzaro Andresek hartu zuen eskenatokia jarraian. Hura ere soiltasunez jantzita, bere ahotsari leku guztia ematen. Besoak suabe airean mugitzen zituen eta gerria dantzan ere jarri zuen tarteka, baina modu delikatuan, sentsualean nahi bada, baina txorrada barik. “Gora borroka feminista!” oihukatu zuen. Argiago, ezin.

 

Argakia: Belako (Facebook)

Baina, duda barik niretzako sorpresa Cristina Lizarraga izan zen, Belako talde mungiarraren abeslari eta tekla-jotzailea. Lehenago ere ikusi izan dut, baina gehienetan teklatua jotzen abesten zuen; beraz, ezin askorik mugitu. Baina,  a ze indarra! Eskote handiko soineko estu, arroxa bizi-bizi bat aldean zuela! Teklaturik ez oraingoan, beraz, dantzara eman zen hasieratik. “Emakumeak aurrera etorri”, esaten hasi zen Lore Nekane Billelabeitia baxu-jotzailea ondoan zuela; hura ere soinekoa jantzita, setazko kamisoia zirudiena. Baina soinekoek transmititu zezaketena di-da desagertu zen emakume bien indarrarekin. Hortik aurrerakoa iraultza feminista!

Alegia, holako pentsamendua izan nuela jaialdi amaieran, Julia (Rural Zombies), Izaro (Izaro Andres) eta Cris eta Lore Nekane (Belako) ikusi ondoren: ze emakume indartsuak eta ze estilo-itxura desberdina, baina, aldi berean, honda berean: izaera, pertsonalitatea eta emakumetasuna aldarrikatzea, konplexurik gabe, txorrada barik. Cicatrizek abesten zuen bezala #inadaptados kantan: “somos punkis mutantes, inadaptados, automarginados, seres en un mundo de retrasados”.

Oharra: era berean adierazgarria jaialdira hurbildu zen jende kopurua txikia.

Kategoriak Sailkatugabeak | Etiketak , , , , | Erantzun

Ez da gure manifestazioen modukoa

Ez da gure manifestazioak bezalakoa. Tira, euskal herritar karneta emango balute parte hartutako manifestazio kopuruagatik, ni karnet bakoa nintzateke. #daitort, ez naiz manifetan aditua, baina gutxi batzuetan bai egon naiz. Horregatik, ostiralean, klimaren aldeko Bilboko manifestazioa hasteko zain nintzela, burutazio horixe izan nuen: hura ez zela gureak bezalakoa. Bai, La Casillan manifa hasteko zain eman izan dugu denbora behin baino gehiagotan, baina manifestazio hori “kontrolpean” zutela dudan ipini barik inongo momentutan. Aldiz, Guggenheimeko zabalgunean manifa bat hasteko zain egoteak, hasteko eta behin, deslekuan nengoela sentiarazi zidan. Hara batu ziren gazteen adinak ere zer pentsatua eman zidan, eta zer esanik ez, hara gehitu ziren ekologista beteranoak (hainbeste jende ingurumenaren aldeko protesta batera elkartuko zirenik inoiz!) zain bezala ikusteak. Ze, horixe zen itxura: mundu guztia zain zen han, baina inork gutxik zekien norantz aterako zen manifestazioa, ez zein izango zen manifestazio burua, ezta pankarta ze ordezkarik eramango zuten ere.

Eta, gauzak horrela, 19:00etan deituta zegoen deialdira, gutxika-gutxika hasi zen jendea hurbiltzen eta 19:30 aldera, gunea jendez lepo zela, Bilboko atrakzio turistiko ezagunenaren eskaileretan gora, normal eran igotzerik ez dagoen Frank Gehryren eskaileretan gora, hasi zen jendea, Puppyren ondotik pasatu eta Moiuarantz abiatzeko. Arratsaldeko 8etatik gertu abiatu ziren azkeneko manifestariak. Eta, irratira bueltatu nintzenean, horixe esan nion lankideari: a ze desantolakuntza; ez da gure manifestazioak modukoa.

Baina, agian, horregatik funtzionatu zuen barikukoak. Mugimendu sozial desantolatuak beharbada jende gehiago erakartzea lortzen du, herri honetan ohituegi baikaude fagozitatzen diren mugimenduetara. Eta, esango nuke, B planetarik ez dagoela oihukatzen duten gazteek abiarazi dutenari ez diogula oraindik neurria hartu.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Kontsoziazionismoa behar dugu

“Kontsoziazionismo” berba ez nuen ezagutzen, harik eta Jule Goikoetxeari Berrian irakurri nion arte. Kontsoziazionismo feminista aipatzen du berak: “Kontsoziazionismo feminista ere beharrezko iruditzen zaigu: postu guztietan emakume batek eta gizon batek egon beharko lukete gutxienez, eta zenbait arlotan emakumeek beto eskubidea izan beharko lukete. Gauza horiek guztiak bihartik aurrera martxan jar daitezke” (Berria, 19/09/94)

Ezagutzen ez dudan berba batekin topatzen naizenean egin ohi dudan legez, sarera jo dut (entziklopedia orojakile #Google bilatzailera, alegia), adibide gehiagoren bila. Politika arloan erabilitako kontzeptuaren hainbat adibide aurkitu ditut di-da batean, eremu geografiko-politiko desberdinetan aplikatuta, gainera. Antza, Adolfo Suarezen estrategia izan zen bere egunean, oposizioko indarrak sistema politikora batzeko; hala azaltzen zuen Dieter Nohlen akademiko alemaniarrak 1984an argitaratutako artikulu batean “Los sistemas electorales entre la ciencia y la ficción” (Revista de Estudios Políticos. Nueva Época, 42. znbk, 1984ko azaroa-abendua).

Denboran gertuago, 2017ko beste artikulu batean, Holanda monarkikoaren espiritu errepublikarra “kontsoziazionimoaren adibide gorena” dela dio, Luis Moreno Fernandez soziologo, politologo, kazetari eta Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Nagusi CSISeko ikerketa-irakasleak. Haren arabera, 1982ko Wassenaar akordioan erabili zen estrategia hori, sindikatuek onartu zutenean soldatak jaistea lanpostuak sortu ahal izateko. Hala adierazten du 2017ko Holandako hauteskundeen harira, GaliciaPress egunkarian osatutako artikulun: “El espíritu republicano en la monárquica Holanda constituye el ejemplo político por excelencia del consociacionismo”.

Mexikoko La Cronica de Hoy komunikabidean Raimundo Ortega ekonomilaria ari zen kontsoziazionismoz, orain dela 10 urte: “(…) es un intento de explicar cómo la democracia sobrevive en una situación política en la cual no existen valores compartidos, a lo cual se añade que su eficacia depende de la existencia de un ‘veto mutuo’ o ‘regla de la minoría negativa’, que fuerza a los dirigentes de las distintas partes asociadas a cooperar en la solución de los problemas comunes, especialmente en las cuestiones más graves”.

Kontsoziazionismoa. Berba zaila esateko, baina balekoa aplikatzen hasteko.

Kategoriak Sailkatugabeak | Erantzun

Berriro hastea

Puntua, 2019ko irailaren 20an

 

Bi urte eta hiru hilabete. Segun eta, asko; edo, gutxi. Baina bada neurtzeko beste modu bat; alegia, denborari begiratu gabe egitekoa. Eta arnas pixka bat hartuta, #daitort: intentsua izan da, oso.

Aldaketarako aukera sortu eta handik urte bira gehitu nintzen abenturara. Bidea hasita zen ordurako, zidor malkartsu eta bihurgune zailez betea. Hori gutxi ez eta, erronka are zailagoari aurre egitea genuen agindu: Nafarroako hezkuntza departamentuaren kontra ari zirenekin deman jardutea. Gure armak: komunikazio gaitasuna eta lanari beldurrik eza. Oposizioak jo puntuan izan du 4 urtez Hezkuntza departamentua eta denetariko estrategiak baliatu ditu haren ardura zutenak desprestigiatzeko. Foru erkidegoan lehen mailako arazo bihurtu nahi izan dituzte baita eguneroko kudeaketan izaten diren arazo txikienak ere. Sustantziarik gabeko salaketak titular handietara ekartzea izan da euren estrategia, Cordovillako egunkaria baliatuz (gure Diario Vasco edo El Correo, esaterako); departamentuko langileen eguneroko jarduera oztopatzea, Parlamentuko baliabideen erabilera ankerra eginez (tresna oso erabilgarriak, bide batez; beharrezkoak eta erabili beharrekoak, beti ere modu eraikitzailean eta propositiboan bada); ekinbideak judizializatzea, edozein dela ere salaketaren funtsa (Skolae, lan eskaintza publikoak, eskolatze aginduak, euskara ikasteko eskubidea…). Denak balio izan du Nafarroan azkeneko 4 urteotan. Intentsua, oso intentsua.

Eta, orain, martxa horri buelta ematea tokatzen da. Atzera astea. Zea Maysek abesten duen bera: “astero, ostera, hastera”. Horixe da tokatzen dena. Eta, hori ere, gogor samarra egiten dela aitortu beharra daukat. Berriz hastea, neurria hartzea, egokitzea, parte izatea…

Baina, oraingoan ere, aldaketa guztietan bezala, gogotsu eta ilusioz. Ikasitakoari etekina ateratzeko prest. Merezi izan baitu abenturak, baita nafarra ez den batentzat ere.

Kategoriak Ispiluari begira, Politika | Etiketak , , , | Erantzun

Kixoteren kulturrizketak, Rikardo Arregi Kazetaritza Sarietan

.@AndoaingoUdala-ren Bastero Kulturgunean sarera konexiorik ez. Beraz, txio-zaparrada  blogean batu ditut #RAKS2017

Euskarazko kazetaritza sustatzeko #RAKS2017

Irailean 75 urte beteko lituzke Rikardo Arregik #RAKS2017

“Euskararen eta euskal gizartearen modernizazioa ezinbestekoa da herriaren garapenerako” #RAKS2017

“Euskaldunak ez dira pertsona itxiak, euskal herria eginbehar 1 da” #RAKS2017

Kazetaritza iragana gogoratzeko ere bada,@ManuEtxezortu

G.Orwell: Kazetaritza norbaitek argitaratua ikusi nahi ez duena argitaratzea da, gainerakoa harreman publikoa da.

Euskarazko kazetaritzaren “Kalitatea, bikaintasuna eta berrikutza” saritzeko #RAKS2017

#Ortzadar @NotiGip-en gehigarriari (20 urte) #RAKS2017 aipamen berezia

#Eguna egunkaria (80 urte) zenari #RAKS2017 aipamen berezia 

Izen handi asko gogoratu dira #Eguna egunkariaren harira; gizonak, denak #RAKS2017

Lehen titularra: “Katea ez da eten; izan zirelako #ortzadar”, @GoizaldeL #RAKS2017

Kazetari gazteari #RAKS2017 saria hutsik geratu da; ez da saria merezi zuen lanik aurkeztu. Gainera, 27 urtez azpiko kazetarien lan oso gutxi egon dira aurten. Hurrengo edizioetarako deialdi berezia egin beharko!

#Kixotenean, nola ez! Zorionak @iastiz +  Maite Mutuberria ilustratzailea #RAKS2017 sari bereziagatik!

Iñigo Astiz Berriako kazetaria eta Maite Mutuberria ilustratzailea

“Kixoteren sortetxera bidaia: nola gurutzatu fikziozko ate bat”, @iastiz #RAKS2017

“Kixotada 1 izan da #kixotenean idaztea, baina #KixoteLegioa sortu dugu”, @iastiz #RAKS2017

Bigarren titularra: “Lau begik, On Kixoteri”, @goioarana #RAKS2017 

“#missmomentua: euskal kultur eragile-erakundeen hitzarmena bilatu, elkarlanean, euskal kulturan izandako kixote guztiek merezi baitute”, @iastiz #RAKS2017

Zorionak @goiena #kulturrizketak saioagatik eta #RAKS2017 sariagatik!

Kulturrizketak saioko lan-taldea, @goiena

Saio modernoa eta arinkeriatik urrun, orekatua eta borobila, XXI. mendeko TB saio modernoen adibide #kulturrizketak #RAKS2017

Hirugarren titularra: “Kazetarion lan ikusiezina, telebistaren magia”, @albistetan #RAKS2017

Espazioa berpiztea izan da, besteak beste, #kulturrizketak saioak lortu duena, bizirautea kazetaritzaren DNA bihurtu denean #RAKS2017

“Guri bakarrik interesatzen zaigu gure ekosistema”, Harkaitz Kano #RAKS2017

Horregatik guk egin ezean jai daukagu #RAKS2017

Ekitaldi ederra gaurkoa eta musika-talde bikaina! Vioela Parraren bertsioa (Juan Gartziak euskaratua) ezin ederragoa! #RAKS2017

Eskerrik asko gonbidapenagatik eta zorionak irabazle, aipamen berezi eta parte-hartzaile guztiei! #bibaeuskarazkokazetaritza #RAKS2017

Kategoriak Euskararen patria, Kazetaritza | Erantzun

Zer berri Blogetan?

Blogetan jardunaldian azpimarratu ziren 3 kontu: azken boladan euskarazko blogen loraldia bizi da; blogariek gai zehatzak aukeratzen dituzte euren atarietan, espezializatutako blogak dira; ez dira monetizatzen, ez diote errentagarritasun ekonomikorik ateratzen euren lanari. Horri, gainera, sareko eduki eta erabilera arautzen duten legeen eta betebeharren ez ezagutza gehitu beharko genioke.

Iturria: Argia: https://www.argia.eus/albistea/etzipm-iparraldeko-neska-game-erauntsia-eta-iparra-aurtengo-blogetan-lehiaketako-irabazleak

Puntu horiek guztiak izan zituzten hizpide Blogetan saioan, hizlari eta mahai-ingurukoetako parte-hartzaileek.

Baina sormen horri guztiari (kalitatezko edukia, interesgarria eta landua dena) etekina ateratzeko zer egin behar da? Jardunaldiaren lehenengo hizlari Antonio Ortiz saiatu zen azaltzen zer eta nola lantzen duten eurek edukia ahalik eta gehien hedatzeko estrategia. Sarean ari diren espezializatutako 30 komunikabideren argitalpenaz arduratzen dira WeblogsSL enpresan. Ortizek azpimarratu zuenez, irakurle-audientzia antzematea garrantzitsua bada ere, eta horretarako edukiak egokitzea audientziaren kontsumo ohituretara, edukiak segitzen du izaten arrakastaren %80: kalitatezko edukia.

Horrekin bat etorri ziren Blogetan jardunaldian parte hartu zuten solaskide guztiak. Baina, ados egonda ere, Blog on Brands webeko arduradun eta blogari ezagun Haritz Rodriguez-ek jarri zuen puntua: kalitatea bai, baina gaur egun kalitate-irizpideak aldatu egin dira; hortaz, zertaz ari gara kalitatezko edukiez ari garenean? Kalitatezkoa al da MujeresHombreyViceversa moduko saio baten jarraitzaileak bilatzen duena? Kalitatea al da azken orduko gertaera baten lekuko izanda gure mugikorrekin grabatutako bideoa?

Estrategia aipatu zuen Arkaitz Sukuntzak: eduki-sortzaileak markatzen duen estrategia legoke batetik, eta eduki-bilatzaileak asebetetzen duen hori, bestetik. Kontsumitzailea bilatzen ari dena ematen dion horrek beteko du harentzat kalitatea.

Duda sortzen zait niri, kontsumitzen den orok ez baitu betetzen kalitate parametroekin, parametro klasikoetan bederen. Horretan bat nator Haritz Rodriguezekin.

Hortxe bada blogarien, eta oro har sarean edukia sortzen eta erakusten duten egile guztien erronka. Jada ez da nahiko edukia zaintzea. Edukia erakusteko modua ere audientzia erakartzeko ezinbesteko baldintza bihurtu da (diseinu erakargarria eta gure euskarrietara ondo egokitzen dena) eta kantitateak ere berebiziko garrantzia hartu du: klik kopuruak horrenbesteko garrantzia hartu duen sasoi honetan, “kalitatezkoa” kategoria neurtzeko balioei gehitu zaizkie #ikustaldiak, #datsegit, #birtxiokatze eta antzekoak. Edukia sare sozialen bidez hedatzeko ohiturak kalitatea beste parametro batzuetan birpentsatzera garamatza. Eta horretan azpimarra Gorka Juliok (Talaios Kooperatiba) jarri zuen esanez, sare sozialetan “edukia kautibo” dugula. Hedapenerako baliagarriak badira ere, edukia gure blogetan sortzeari eman behar diogu lehentasuna adierazi zuen.

Komunitatea sortzea

Edukien desznetralizazioaz aritu ziren Estitxu Garai-k gidatutako mahai-inguruan Dabid Martinez (Bai&By Fundazioa), Urtzi Odriozola (Codesyntax), Arkaitz Sukuntza (TaPuntu) eta Eli Garcia (MU). Irakurleak eduki-biltzailea aukeratzen duela esan zuen Eli Garciak, teknologiak ahalbidetzen digunez gure gustuko edukien erakusleiho pertsonalizatua sortzen, jatorrizko atarira geroz eta gutxiago jotzen dugula. Horren kontura, euskarazko edukien leku bateratu bat izan beharko ote genukeen galdetu zuen Estitxu Garaik. Plataforma edo erakusleiho bakarrak onurarik izango lukeen ez zuten batere argi solaskideek. Urtzi Odriozolak, esaterako, marka propioa aintzat hartzekoa dela adierazi zuen, norberaren logoa, irudia, izena edo dena delakoa.

Orain baino lehen aritu izan da blog-komunitateez Luistxo Fernandez: komunikabideek sortutako blog-komunitateen balioaz. 2014an argitaratuko post batean azpimarratu zuen: “Komunitatearekin bat egin behar badu hedabide batek, konberjentzia tekniko eta editorial ausartagoetan pentsatzeko gomendatuko nieke hedabide euskaldun horien arduradunei”.

Blog-komunitate sendoa izanda ere, blogak nola monetizatu, ordea, erantzun argirik gabe geratu zen atzo ere.

Kategoriak Euskararen patria, Kazetaritza, sare sozialak | Etiketak , , | 2 erantzun

Podcast bidezko irrati-kontsumoa sustatzeko ekimenak

Teknologiak irratigintzan eta irrati-kontsumoan ere sekulako aldaketak eragin ditu, batez ere, irrati-saioak nahieran entzuteko aukerari dagokionez. Podcast deritzan horiei esker, edozein unetan, play sakatu eta zuzenean entzun ez dugun saioaz gozatzeko aukera ematen digute telefono-mugikorrek.

Irudia: Spotify

Ez da, oraingoz bederen, kontsumo oso adierazgarria, merkatu-kuotari erreparatzen badiogu, baina hor badago irratigintzan esperimentatzeko eta berritzeko plaza zabala.

Estudio General de Mediosek, aurten ekin dio podcast kontsumoarekin lotutako galderak egiteari audientzia-ohituren neurketetan (PrNoticias): era horretan, irratien ohiko audientziari dagokion informazioa osatzen lagunduko du. Iaz erabaki zuten horretan hastea, irrati-konpainia handiek lehia bizia baitute baita sarean jartzen dituzten edukien-kontsumoarekin ere.

Hala ere, ikusteko dago zer nolako informazioa emango duten EGMren neurketek; izan ere, oro har, podcast kontsumoak, Espainiar estatuan, ez ei du beste herrialde batzuetan besteko arrakastarik izan orain arte. Gurean, irratigintzaren ezaugarri bilakatu dira buletina eta tertuliak eta, ez da izaten astirik bestelako irrati-saioak lantzeko. Esaterako, Ameriketako Estatu Batuetan bada fenomeno sozial bilakatu den ikerketa kazetaritzarekin lotutako irrati-seriak bat: gazte baten hilketa baten ingurukoa da, sekulako arrakasta izan du, baina horrekin batera, aurrekontua ere itzela izan du. Serial izena dauka saio horrek eta irratia nahieran kontsumitzeko ohitura hedatzen lagundu du, gainera: estatubatuarren %21ek hilero podcast bat gutxienez entzun zuen 2016an; Spotify %13an geratu zen (Edison Research-en datua): 2015ean 100 milioi dolar mugitu zituen negozio horrek.

Horregatik, akaso, audientzia hazteko erakutsi duen ahalmenagatik, podcast sortzaile diren hainbat enpresekin harremanetan dabil Spotify musika-plataforma: DIGIDAY atariak aurreratu duenez, ekimen berrirako sozio bila dabil Spotify eta dagoeneko iragarri ditu 3 proiektu berri:

  1. Showstopper: telebistako saio arrakastatsuenen musikaren ingurukoa. Otsailaren 23an estreinatu zuten eta elkarrizketen bidez, hamabostero, pop-musikaren analisia egiteko eta telebistako une-musikalik gogoangarrienak gogora ekartzeko. Horretarako, “Girls” eta “Stranger Things” moduko telebista-serieetan lan egin duten musika-arduradunak elkarrizketatuko dituzte, besteak beste.
  2. Unpacked: AEBtan egiten diren musika-jaialdien ingurukoa. Martxoaren 14an estreinatuko dute. Iragarri dutenez, musika festibaletara joaterik ez dutenei esperientzia osoa podcast bidez eskaintzea litzateke, musika jaialdietan egoten diren agente guztiak elkarrizketatuz (ez soilik musika taldeez arduratzen direnak, baizik eta teknikari, janari eta edari saltzaile eta bestelakoak). Dirudienez, Texasen urtero egiten den “South by Southwest” konferentzia eta jaialdiarekin hasiko dira.
  3. The Chris Lighty Story (WT) audio-dokumentala. Apirilean iritsiko da musika-industriako exekutiboak hip-hop artisten ibilbideak nola zuzendu zituen azaldu nahi duen erreportajea.

Esperimentazioa

Ez dira hauek Spotifyk esku-artean dituen egitasmo bakarrak. Izan ere, plataformak duen erabiltzaile kopurua oso erakargarria podcastak sortzen aritzen diren banatzaile eta konpainientzat, beraz, publiko bila dabilen oro, Spotify plataforman interesaturik dago. Aurretik, esaterako, .Mic konpainiarekin musikatik bizi diren hainbat jenderekin elkarrizketak grabatu dituzte, eta 8 bat minutuko bideoak egin dituzte.

Zenbakiei erreparatuta, Estatu Batuarrek euren denboraren %80 musika entzuten ematen ei dute; gainerako %20, hizketaldi-entzunaldiak dira. Spotify moduko musika plataforma batentzat, aparteko eszenatokia da. Baina, ez da horrekin konformatzen eta bestelako edukiak sortzen aritzeko interesa dauka.

Musikan espezializatutako plataforma honek, beraz, teknologia baliatu nahi du, bere entzuleei ahalik eta eduki gehien eskaintzeko. Esperimentazioan 2015ean ere iragarri zuen podcast originalak eskaintzen hasiko zela, baina 6 hilabete behar izan zituen zerbait egiten hasteko. Hala ere, orduko esperientzia hura, nahiko mugatua izan zen: esaterako, mahai-gaineko aplikazioan ez daude eskuragai podcast horiek eta mugikorretarako aplikazioan ere, ez daude batere eskura. Baina, badirudi zerbait aldatzen ari dela Spotifyren asmotan.

Izan ere, eta gaur gaurkoz oraindik zurrumurruak besterik ez badira ere, NiemanLab plataformako kideen iritziz, iraultzatxoa gertatzen ari da Estatu Batuetako podcast konpainien artean. Martxoaren lehenean, esaterako, #TryPod izeneko kanpaina abiarazi zuen, podcasten 37 editorez osatutako talde batek; tartean, AEBko podcast konpainia ezagunenak zeuden, baita National Public Radio, American Public Media edo ESPN, besteak beste. Kanpainak jendea erakartzea du helburu bakar, oraingoz: ikusmina sortzea.

Oraingoz, zaleak bilatzeko propaganda kanpaina besterik ez da. Baina aldarrikapena garbia da: eduki independentea entzuteko eta hedatzea: eduki berriak, eta originalak entzun nahi dituzte zaleek eta horren “aldarrikapen” modukoa dela esan genezake, betiko komunikabideek sortzen dituzten edukietatik harago.

Amazon plataforma ere hasi zen “Audible” audio-liburuen zerbitzuan podcastak eskaintzen : podcast originalak, jakina, harpidetza bidez entzuteko. Baina, proiektuak izan duen arrakasta nahiko mugatua izan da. Jakina, lehia ez da batere erraza: EEBBetan podcast entzule gehienak, gaur gaurkoz, Apple eta iTunes bidez iristen dira: datu bat: Apple-n podcast aplikazioak 1000 milioi harpide zituen iaz!

Gaztelaniazko podcast edukiak eskaintzen dituen Ivoox plataformak hilero 60 milioi entzunaldi oso ditu. Gainerakoan, oso zatikatutako dagoen audientzia da, hainbat eta hainbat aplikazio baitaude podcastak eskaintzen dituztenak, baina hauetako batek ere ez dauka merkatu-kuota esanguratsua.

Espainiar estatuan, esaterako, podcast edukiak sortzen eta hedatzen duen plataformarik ezagunena Toni Garrido kazetariak duena da: Podium Podcast deitzen da eta honek ere komunikazio enpresa handi baten babesa dauka: Prisa.

Baina, Garridok berak dioenez, era honetako irrati-kontsumoa zabaltzeko lagungarri litzateke bideoekin gertatu den bezala, youtube moduuko bat izatea, baina audioarena: hau da, profesionalen eta amateurren edukiak bilduko lituzkeen plataforma bakarra, eskura jarriz eduki eskaintzari zabalena. Ez dezagun ahaztu mugikorren erabilera geroz eta handiagoa dela eta horrek esku-eskura jartzen digula era horretako edukia kontsumitzeko aukera.
Hortaz, Spotify egiten saiatzen ari dena, interesgarria da teknologiaren ikuspetigik eta kontsumo-ohituretan eragin dezakeenagatik.

Zebrabidea saioko kolaborazioa (2017/03/08)

Lotura interesgarriak:

 

Kategoriak Kazetaritza, sare sozialak | Etiketak , | Erantzun

Aizue! EiTBk bere erabiltzaileen defentsa bulegoa dauka!

ETBko ikus-entzule gisa, defentsa bulegoan salaketa jartzeko eskubidea daukagu. Baina, susmoa dut ez dugula bide administratibo hori erabiltzen gure kexak, kritikak eta bestelakoak egiteko. Era publikoan egiten ditugu, bai, baina sare sozialetan. Nahiz eta “EiTBko telebista, irrati eta interneteko erabiltzaileen defentsa bulegoak” kexak, iradokizunak eta bestelako iritziak helaratzeko bidea abiarazi zuen, hala erabaki baitzuen 2016ko ekainean, administrazio kontseiluaren funtzionamendu berriaren barruan. EiTBren webgunean dago “kexak/irakodizunak/bestelakok” egiteko leihoa.

Izan ere, gehiago edo gutxiago, sare sozialen erabiltzaileek @euskaltelebista-ri buruz txiokatzen dute. Unean bertan telebista ikusten ari direnek egiten dituzte komentarioak sarean: emisioaren zuzeneko lekukoak dira (diotena hala ez bada, berehala zuzendu dakieke). Hortaz, oso aintzat hartzekoak iruditzen zaizkit audientziak neurtzen dituztenentzat zein programazioaren inguruko erabakiak hartzen dituztentzat, hau da, erabaki editorialak hartzen dituztenentzat. Izan ere, Twitter sare sozialean egiten diren komentario asko eta asko Euskal Telebistaren albistegiek eragiten dituzte, eta horrek zuzenean dauka ildo editorialarekin lotura. Eta, ez nabil alderdi politiko bati beste bati baino tarte zabalagoa eman zaiola, edo antzeko komentarioez. Gai sozialez, iritzi publikoan eragiten duten gaiez, albisteen tratamenduaz nabil. Azken egunotako adibide bi hemen:

Otsailaren 21ean: diru-sarrerak bermatzeko errenta eta yihadista izatea leporatutakoen atxiloketak hizpide izan zituzten eguerdiko albistegian:

Otsailaren 19an: indarkeria matxistaren inguruan, “ustezko” berbaren erabilera okerrak hainbat komentario eragin zituen sare sozialean.

Nik neuk ez dut inoiz EiTBko telebista, irrati eta interneteko erabiltzaileen defentsa bulegora jo. Eta interesgarria litzateke jakitea ea EiTBren erabiltzaileek, oro har, ezagutzen duten bulego hori; ea kexak, iradokizunak eta proposamenak aurkezteko eskubidea dutela badakiten.

Hona, badazpada, modua, EiTBren webgunean azaltzen den moduan: inprimakia deskargatu, bete eta posta elektronikoz bidali, defentsa_bulegoa@eitb.eus helbidera, NAN, pasaportea edo AIZ kopiarekin batera. Nahi izatera, ohiko posta zerbitzutik ere bidali daiteke: Defentsa Bulegoa – EiTB, Basurtuko kaputxinoak 2, Bilbo 48013 (Bizkaia).

Iturria: Eitb.eus (http://www.eitb.eus/eu/eitb-taldea/defentsa-bulegoa/bidali-zure-iradokizuna/)

#euskaldunanaizetazu?

Bide batez, “Euskalduna naiz, eta zu?” telebista saioaren kontura sortu den eztabaida interesatua dela eta, balia dezagun kexak jartzeko modu ofiziala, EiTBk ofizialki merezi dugun azalpena eman diezagun (saioa emateagatik, eta desagerrazteagatik).

Kategoriak Kazetaritza, sare sozialak | Etiketak , , , | 2 erantzun

ETB1 eta ETB2 lehian

“Badago halako ikusezintasun bat, batez ere euskaraz ez dakitenen aldetik”, zioen Bingen Zupiriak Berrian Garikoitz Goikoetxeak egindako elkarrizketan. Kulturaz eta euskal munduaz galdetuta zioen Kultura sailburuak, zera: “Badago gure herrian bere burua elite kulturaltzat daukan giza mugimendu bat euskararekin eta euskaraz sortutako kulturarekin batere harremanik ez daukana eta mundu horri bizkar emanda bizi dena. Inolako problemarik gabe. Gero euskaldunok gaude, eta badaukagu gertatzen denaren berri. Urrutirago joanda, aldaketa izugarria gertatzen ari da kultura transmititzeko moduetan. Horrek izugarrizko eragina du kultur kontsumoan”.

Iturria: eitb.eus

Euskal Telebista etorri zait gogora niri: ETB1 eta ETB2 programazio erabat berezituak dituzten telebista elebakar publiko biak. Euskaraz sortu zen telebista publikoa bi kanaletan banatzeko erabakia hartu zenean, tartaren banaketa hartan, ETB1i tokatu zitzaion euskara eta euskal kultura sustatzea; gainerakoa, “gauza inportanteak”, gaztelaniaz emititzea erabaki zuten. Eta, espainolez esaten den bezala: “De aquellos polvos vienen estos lodos”. Izan ere, zer egiten du Euskal Telebistak euskarazko kanalean emititzen duen programazioaren berri izan dezaten bigarren kanaleko ikus-entzuleek? Erakusten ote da gaztelaniazko kanalean ETB1en erakutsiko dena? Badaki akaso zer galtzen duen “euskaraz sortutako kulturarekin batere harremanik ez daukan eta mundu horri bizkar emanda bizi den” horrek?

Galdera beste batera eginez: zergatik ez erakutsi, propaganda egin, saldu, euskara ez dakiten horiei ere, euskaraz emititzen den programazioa? Euskaraz sortzen den edukia?

ETB2n euskarazko kanalaren promozioak erakusteagatik ez dira ETB1en audientzia datuak hobetuko. Edo, agian, bai! Izan ere, ETBren estrategia arduradun Andoni Aranburuk aitortu zuenez, Durangoko Azokan, “ETB1ek eta ETB2k lehia puntua dute”. Ez zuen zehaztu, ordea, lehia, izatekotan, euskal hiztunengatik dela. Eta, agian, hori ez da interesantea audientziari eusteko ETB2ren estrategiatik. Batek daki.

(Mahai-inguruan, 50:04 segunduan)

Kategoriak Euskararen patria | Etiketak , , | 5 erantzun

Lehen hizkuntza #euskara

(@Hizpidea irratsaioko kolaborazioa)

UNESCOk izendatu zuen gaurko eguna “Ama Hizkuntzaren Nazioarteko Eguna” aniztasun linguistikoa eta kultura aniztasuna sustatzeko. Zehazki 1999an erabaki zuen otsailaren 21 Ama Hizkuntzaren Nazioarteko eguna izatea. Egun horren aukeraketa ez da kasualitatea, jakina. Nazioarteko egunen atzetik beti dago efemirederen bat, kasu askotan gainera, aldarrikapen, protesta eta tragedia biltzen dituena.

Eta, Ama Hizkuntzaren Nazioarteko eguna ere ez da salbuespena. Izan ere, 1952an, Bangladeshko Dhaka unibertsitateko ikasleek, Jagannath Goi eskolako eta Dhaka Medikuntza eskolako ikasleekin batera, manifestazioa egin zuten bengaliera hizkuntzaren ofizialtasuna eskatzeko orduko Pakistango gobernuari. Hizkuntza eskubideen aldeko manifestazioa izan zen, administrazioan eta hezkuntzan bengaliera hizkuntza ofizial izan zedin.

Pakistango orduko gobernuak urdu hizkuntza izendatu zuen hizkuntza ofizial bakar gisa, 4 urte lehenago (1948) eta horrek egoneza eragin zuen gizartean. Gobernuak biltzeko eskubidea ere debekatu bazien ere, herritarrak antolatu egin ziren eta 1952ko otsailaren 21ean kalera atera ziren.

Iturria: wikipedia 1952 Bengali Language movement.jpg 18 KB

(Argazki gehiago hemen)

Manifestarien kontra oldartu zen polizia eta unibertsitateko ikasle bi erail zituen. Baina bengalieraren aldeko mugimenduak aurrera jarraitu zuen eta 1956an gobernuak ofizialtasuna aitortu zion.

Bada, hain justu, 1952ko otsailaren 21eko protesta hura gogoratzeko aukeratu zuen UNESCOk Ama hizkuntzaren nazioarteko eguna izendatzea; esan bezala, 1999tik, nahiz eta lehenengo ospakizun eguna 2000n izan zen.

Iturria: wikipedia 21st February, 1952: Part of the historic meeting in front of old arts faculty building.

Ekimena, gainera, bengaliar batena izan ezin zen: Rafiqul Islam. Berak idatzi zion NBEko orduko ordezkari zen Kofi Anani eskatzen desagertzeko arrisjuan zeuden hizkuntzen aldeko ekimena har zezan eta izenta zezala otsailaren 21eko eguna Hizkuntzen aldeko eguna, Dhaka hirian 1952an gertatutako hilketak gogoan.

Nazio Batuen aldarrikapenak dioenez, “hizkuntza da gure ondarea zaintzeko eta garatzeko tresnarik indartsuena. Ama hizkuntzak sustatzeko ekimenek balio dute hizkuntza aniztasuna eta hezkuntza eleanitza sustatzeko, baita ohitura linguistikoen eta kulturalen alde kontzientzia hartzeko eta elkar-ulertzea, tolerantzia eta elkarrizketa sustatzeko”.

Eta, hain justu, elkarrizketak sortzeko balio dute sare sozialek. Beraz, aurten ere, Rising Voice proiektuak gaurko egunean sare sozialak erabiltzeko ekimena abiarazi du.

Nik neuk Maite Goñiren bidez ezagutu dut. Berak, sustatu.com atarian azaldu du, zela Rising Voicek aurten, hizkuntza gutxituen aldeko aldarrikapena meme bidez egitea proposatu duen. Eta, hala, Maitek, edo sarean ezagutzen den bezala, Euskaljakintzak, urratsez urrats azaldu du nola parte hartu daitekeen kanpainan.

Egia esateko oso erraza da, Maitek emandako pausuak jarraituz gero:

Twitter, Facebook, Instagram moduko sare sozialetan elkarbanatzea da kanpainaren asmoa, traola bi erabiliz. Bata orokorra (minority language, hizkuntza gutxitua) eta bestea propioa, kasu honetan, #euskara, zein hizkuntza gutxituan ari garen zehazteko.

Goizean zehar ibili naiz #memeML hitz-traola ikuskatzen eta euskaraz ez ezik, beste hainbat hizkuntzatan ere ikusi ditut txioak; batzuk aipatzeagatik, mezuak daude idatzita kornubiera, asturieraz, katalanez, friuleraz, sardinieraz eta baita aimara hizkuntzan ere. (Hizkuntza hauek guztiak eta gehiago mapan kokatzeko jo Hitzargiak webgunera).

Rising Voice proiektuaren ekimena dela esan dugu. Proiektu horren helburua da herritarrek dituzten ideiak eta ekimenak sareratzea eta elkarbanatzea; izan ere, hizkuntza batzuek beste batzuek baino leku gehiago hartzen dute baita sarean ere eta hala 2004an bloger talde baten ekimenez sortuta proiektuak, gaur egun, baliabideak eskaintzen ditu hizkuntza indigenen aldeko aktibismoa sustatzeko.

Beraz, ba, HalaBedi irratizale guztiei ere dei egiten dizuet zuek ere parte har dezazuen Ama Hizkuntzaren Nazioarteko egun honetan, zuen memeak sareratzen eta euskararen aldeko aldarrikapenak egiten sare sozialetan.

#amahizkuntza vs #lehenhizkuntza

Ama hizkuntza kontzeptuak niri zera moduko bat eragiten dit. Izan ere, nire ama hizkuntza ez zen euskara izan, iaz txio batean azaldu nuen bezala, gaurko egunez:

Horren harira, Kike Amonarrizek erantzun zidana gogoratu nahiko nuke zuekin, alegia: “Euskal Herrian kontzeptu hori gaindituagoa badugu ere, nazioartean oraindik erabiltzen da…” eta aukeran “lehen hizkuntza” kontzeptua proposatzen zidan.

Eta, hala da, gure kasua: lehen hizkuntza euskara daukagu, etxetik ez badakargu ere.

Kategoriak Euskararen patria | Etiketak , | Erantzun