“Todavia estamos a tiempo”, Estitxu Breñasen artikulua DNAn

Gaurko DNA egunkarian Estitxu Breñas historian lizentziatuaren artikulu interesgarria irakur daiteke.

Tribuna Abierta del Diario de Noticias de Alava 27/12/2010

por Estitxu Breñas Glz de Zarate, licenciada en Geografía e Historia y miembro de la Plataforma SOS Iruña-Veleia

Cuando se cumplen ya más de dos años desde que explotara el affaire Iruña-Veleia, éste sería a día de hoy el estado del asunto. Estamos convencid@s de que se está cometiendo un enorme atropello contra varias personas y el patrimonio de tod@s, con la complicidad o la pasividad de una buena parte del mundo político y académico, pero a pesar de todo queremos pensar que todavía estamos a tiempo de minimizar los daños si tod@s ponemos algo de nuestra parte. Asimismo, esta Plataforma no puede disimular su alegría ante el hecho de la destitución de la hasta ahora diputada de Cultura Lorena López de Lacalle, pues considera a dicha persona como la principal responsable política del desastroso rumbo del tema. Ante este nuevo panorama político-institucional, consideramos que es un momento muy oportuno para enderezar la cuestión y tomar decisiones basadas en sabiduría y ciencia, agotando todas las posibilidades de investigación y cotejando todas las opiniones y datos, sin recurrir a las prisas, a las estrategias oportunistas y a la sentencia mediática.

En nuestra opinión, la Orden Foral del 19 de noviembre de 2008, por la que se retira el permiso de excavación a Lurmen, se cierra el yacimiento y se insta al fiscal a proceder contra los arqueólogos, nunca debió producirse. Sería muy largo de enumerar el cúmulo de irregularidades en que incurrió la Diputación ese aciago día, pero baste decir que la decisión se tomó cuando sólo había sido entregado 1 de los 10 informes de la comisión, y que las conclusiones finales, contenidas en poco más de medio folio, fueron elaboradas por un funcionario foral; las cuales necesariamente tenían que estar redactadas antes de la reunión, ya que se le entrega el documento a Eliseo Gil a la salida y el funcionario firmante había asistido a la reunión. Creemos que existen suficientes motivos para que la actual dirección del departamento dé marcha atrás e invalide el citado decreto. La decisión de la jueza de hacer caso a la petición de Lurmen y de la Plataforma (firmada por más de 2.100 personas) para realizar analíticas científicas, creemos es claro exponente de que no considera probada la existencia de falsificación. Hay que recordar que a día de hoy no existe ninguna persona acusada judicialmente, aunque es evidente que varias han sido condenadas social y mediáticamente. Ante la nueva situación, pedimos lo siguiente a la DFA: que retire la querella interpuesta; y que ordene realizar análisis de los grafitos cuestionados en algún laboratorio europeo especializado en arqueometría.

Los informes de la comisión (10 y no 26 como se nos ha querido hacer creer) no demuestran en modo alguno la falsedad de los grafitos, ni que Lurmen excavara de forma incorrecta, cuando hasta entonces lo habían hecho bien y cuando hay diversos avales externos que así lo confirman. Asimismo, queremos recordar que en la actualidad existen 16 informes elaborados por prestigiosos científicos de diferentes disciplinas que abogan por la autenticidad de los grafitos, entre ellos el del británico, director del Museo de Las Bermudas, Edward C. Harris, creador del método conocido como Harris Matrix, el más usado en la arqueología moderna, quien al evaluar el trabajo del equipo de Eliseo Gil señala que se ha llevado a cabo dentro de los más altos estándares de calidad. Los citados 16 informes científicos suman más de 1.800 páginas escritas, y han sido elaborados de manera altruista, sin cobrar nadie un céntimo; mientras que los 10 de la comisión oficial no llegan a las 400 páginas, y se pagó por cada uno de ellos 1.800 euros.

Para conseguir una perspectiva objetiva e independiente sobre la metodología utilizada por Núñez, actual director del yacimiento, SOS Iruña-Veleia se puso en contacto con expertos de varios países pidiéndoles que expusieran su opinión sobre la manera en que dicho arqueólogo llevó a cabo la excavación en el Sector 98. Los expertos contaban con un paquete de documentación, vídeos y fotografías, junto con la información suministrada por la Diputación para justificar la metodología. Hasta la fecha hemos recibido respuestas de arqueólogos experimentados de 9 países (Alemania, Australia, EEUU, España, Grecia, Eslovenia, Hungría, Polonia y Reino Unido). Todas las evaluaciones afirman de forma contundente y unánime que la metodología empleada por Núñez en Iruña-Veleia no ha cumplido, e incluso ha violado, los estándares metodológicos de la moderna arqueología para este tipo de yacimientos y para un proyecto que no tiene las presiones de una excavación de urgencia. No se discute aquí el uso en sí de la excavadora, sino cómo ha sido utilizada ésta.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina

470.000 euro Plan Zuzendarirako instituzioetatik

Joan den astean onartu dira Parlamentuko eta Arabako Batzar Nagusietako aurrekontuak. Batzar Nagusietan PNV eta PSEk adostuta eraman zuten kopurua: 200.000 euro. Talde guztiek alde bozkatu zuten, ANV barne; Aralarrek bakarrik kontra. Aralarrek, emendakin baten bidez, 18.000 euro izendatzea eskatu zuen analitikak egiteko. Bere aldeko botoa bakarrik jaso zuen. ANV abstenitu egin zen. Beste guztiak kontra.
Parlamentuko aurrekontuetan 30.000 euro zeuden bakarrik aurreikusita I-Vrako. Baina PSE eta PPk “partida berria” sartu zuten, “debido a la enorme importancia del yacimiento” eta abar argudiatuz. 270.000 euro. Aralarren kontrako botoa jaso zuen bakarrik.
Nuñezek baditu jada 470.000 euro langintzarekin jarraitzeko. Azken momentuan PP eta PSEk zuzenketa hori sartu izana oso adierazgarria da. “Estatu arazo” bihurtu ote da I-Vko grafitoen faltsutasuna? Abertzale radikalen laguntasun paregabearekin, hori bai. Ezin dugu ulertu ANVren jarrera. Plan Zuzendariaren alde eta analitiken kontra dago, bistan da.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina

Komuneko grafologoak (3) Alde egin zuten grafologoen kasua

2007ko urtarrilean beren borondatez joan ziren langabeziara, Lurmenen lau urtez lan egin ondoren. 2007ko eta 2008ko haien berri handirik ez dugu, bakarrik EHUko Arkeologia Sailean sarri ikusi izan zituztela hirurak.

2009ko urtarrilaren 14an (2008-XI-19an eman zuen Batzordeak epaia) Eliseo Gilek Arabako Batzar Nagusien aurrean hitz egin zuen aurkikuntzen benetakotasuna beste behin ere aldarrikatuz. Agerraldiaren ondoren, lagun batek hiru arkeologoak ikusi zituen
Batzar Nagusietatik hurbil dagoen sagardotegi batean trago bat hartzen, Julio
Nuñez, Santos Yanguas, Lorena Lz de Lacalle eta Otsoa Eribekorekin batera. Pensatzekoa da Eliseoren agerraldia jarraitzetik zetozela.

Handik bi egunera, urtarrilaren 16an, hiru arkeologoek eta Lorena Lz de Lacalle diputatuak prentsaurrekoa eman zuten: “Arqueólogos que trabajaron en Veleia tiran de la
manta” titulatu zuen Correok hurrengo egunean.

Egunkari honek dionez,  Lorenaren eskariz agertu ziren prentsaren
aurrera. Beste gauza batzuen artean esan zuten ez zutela grafitorik ikusi lurretik
irteten, eta iradoki zuten Eliseo zela faltsutzailea. Hitzerdirik ere ez komuneko
grafitoez. Eliseo Gil eta Idoia Filloyk berehala erantzun zieten veleia.com webgunean
ipinitako idatzi baten bidez. Puntuz puntuz gezurtatu zituzten salatarien
esanak.

2009ko maiatzean, larunbat eguerdi batez, beste lagun batek bazkaltzen ikusi zituen Apellaniz eta Berjón arkeologoak El Portalón jatetxean, Lorena Lz de Lacalle, Otsoa Eribeko, Nuñez, Santos Yanguas, Gorrochategui eta Lakarrarekin batera. Zerbait ospatzen ari zirela zirudien. Eta bazuten horretarako motiboa. Eureka!, bonba bat zuten esku artean, froga definitiboa: 2004an egindako letrina. “Baina nola ez zitzaigun lehenago bururatu!?”. Bost urte behar izan zituzten konturatzeko.  Handik gutxira, ekainaren hasieran jakingo zen berria. Pozik ageri da Correo letrina salatariaren berri ematean: “Ludi Veleienses” delakoetarako egindako komuna, urrezko froga, epaitegiaren esku
zegoen dagoeneko. Orain grafologoak kontratatu eta lanean jartzea besterik ez
zen falta.

Urriaren 19an deklaratzera deitu zien arkeologoei epaileak, eta urtarrileko  prentsaurrekoan esandakoa berretsi zuten hirurek puntuz puntu.

2009ko udatik aurrera, eta indusketak bukatu ziren arte, hiru arkeologoetatik bi, Apellaniz eta Berjón, Julio Nuñezen zuzendaritzapean ikusiko dituzte lanean  Mariturri induskatzen.

Grafologoen gorabeherak hurrengorako utziko ditugu. Baina ez nuke atala itxi nahi aurrekoan plazaratutako galderari erantzun gabe. Zer gertatu zen hiru arkeologoak lana
bat-batean uzteko? Gerora gaiak izan duen bilakaera ikusita, zilegi bekigu
beren motibazioak asmatzen saiatzea. Hona hemen nire eta beste askoren ondo
oinarritutako susmoa:

2006ko bukaera aldera honelako zerbait esango zien EHUko Arkeologia Saileko bururen batek (edo batzuek). “Eliseo Gilen aroa amaitzear dago. Ez dakigu grafitoak faltsuak diren
ala ez, baina bost axola. Aztarnategia EHUren eskuetara pasatuko da denbora asko baino lehen. Baina ez da gauza erraza izango, eta zuen kolaborazioa beharrezkoa dugu. Urtetarako lana eta ardura garrantzitsuak ziurtatu dituzue, baldin eta lana utzi eta txintxo portatzen bazarete.”

Eta oso txintxo portatu ziren.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina

“Cotilleo versus ciencia” Koen Van den Driesscheren lan argigarria

Sos Iruña Veleia gunean Koen Van den Driesschek lan polit eta argigarria eskegi du. Komuneko grafito guztien argazkiak ipini ditu eta agerian uzten du grafologoen iritzi kategorikoen gezurra. Zer ez ote lukete egingo diruagatik! Interesgarria da baita Julian Assange Wikileaks-eko sortzaileari El Paisek egindako elkarrizketatik ateratako aipua, gure egoerara ederki asko egokitzen dena.

“-¿Quién está detrás de toda la campaña de descrédito?
-No quiero decir que haya una cadena de órdenes desde Hillary Clinton hasta llegar a un periodista que trabaja en The Guardian, eso es ridículo, las cosas no funcionan así en el
mundo real, que es mucho más interesante y sutil. El gran poder crea un ambiente
en el que los individuos, prácticamente, chupan de lo que perciben que quiere el
poder. En cada organización o grupo puede haber instrucciones directas, pero
cada individuo y grupo actúa del modo que percibe que maximiza sus propios
intereses. Carreras ambiciosas, fama, mantener y crear alianzas, hacer favores,
favores a amigos, parientes, o miembros de un mismo partido… hacer las cosas por
el miedo, sin que te las hayan pedido… todas esas cosas crean un
ambiente.”

Kategoriak Sailkatugabeak | Iruzkin 1

Komuneko grafologoak (2); alde egin zuten hiru arkeologoen kasua

ALDE EGIN ZUTEN HIRU ARKEOLOGOEN KASUA

Ohikoa izaten da auzi batean alde batekoen eta bestekoen bertsioak guztiz kontrajarriak izatea. Zenbait blog jarraitu edo Barandiaranen liburua irakurri duenak alde akusatzailearen bertsioa du, horrela laburbildu daitekeena: hiru arkeologoak (Jose Angel Apellaniz, Miguel Angel Berjón, Carlos Crespo) deseroso eta haserre zeuden grafitoak aurkeztuzirenerako (2006ko ekaina), gaizki induskatzen zelako eta ez zutelako
grafitorik ikusten lurretik irteten. Ez zuten momentuan alde egin, zenbait kalkulu
laboral medio. 2007ko urtarrilean joan ziren. Gero prentsari eta epaileari esan
zioten, besteak beste, komuneko marrazkiak zein idazkiak Eliseo Gilek egin
zituela. Eta grafologoek inolako zalantzarik gabe esan dutenez grafitoak zein
komuneko idazkiak esku berak eginak direla, Eliseo da faltsutzailea. Hau da alde
akusatzaileak saldu nahi duena eta baita Barandiaranen liburua irakurrita
ateratzen den ondorioa ere.

Beste aldeko bertsioa laburbiltzen saiatuko naiz, baina iritzietan baino gehiago egitateetan, konproba daitezkeen datuetan, oinarrituta.

1)Grafito ezohikoak agertzen hasi zirenean (2005-2006 urteetan zehar gehienak), talde osoa bezain bozkariotsu agertu ziren beti hiru arkeologoak. Ez zuten inoiz zalantzan jarri benetakoak zirenik. Horren dozenaka testigu dago.

2)Grafitoak prentsaurrean aurkeztu eta egun batzuetara (2006-VI-23), Carlos Crespok ia ordubeteko elkarrizketa eskaini zion Gasteizko Hala Bedi irratiari. Oso pozik agertzen da eta bere hitzetan ez da ageri benetakotasunari buruzko zalantza izpirik. Elkarrizketa entzun nahi duenak hemen du audioa.

3)2006ko irailean, Ludi Veleienses delakoak egin ziren aztarnategian: erromatar jokuak, gerra-teknikak, haurren jolasak eta abar. Erromatarrez mozorrotu ziren eta parte aktiboa hartu zuten hiru arkeologoek, nahiz eta hartara behartuta ez egon.

4)2006ko azaroaren 23an prentsaurrekoa eman zuen Eliseo Gilek Langraitzen zenbait hedabide eta forotan esaten zirenak gezurtatu asmoz, ordurako Gorrochateguiren iritziak kaleratzen hasita baitzeuden. Prentsaurreko horretan ziren hiru arkeologoak Eliseo Gil apoiatzen.

5)2007ko urtarrilean, urte berriarekin batera, baja eskatu zuten hirurek, aurrez ezer abisatu gabe. Arrazoi laboralak argudiatu zituzten, sekula ere ez lan-metodoari buruzko kexarik edo ostraken benetakotasunari buruzko zalantzarik.

Nire ustez, une honetantxe aurkitu behar da auzi hau ulertzeko giltza. Zergatik eskatzen dute baja bat-batean, aztarnategiaren unerik gozoenean, Iruñan urtetako lana ziurtatuta zutela jakinda? Kontzientzia arazoengatik? Hurrengo atalean pista batzuk emango ditugu
bat-bateko aldaketa hau ulertu ahal izateko.

Kategoriak Sailkatugabeak | Iruzkin 1

Grafologoen auziaz eztabaida Sustatun

Sustatuk grafologen auzia plazaratu du “Veleiako 2004. urteko komunetako kasua” sarreraren bidez. Honetaz jardungo dut nire hurrengo sarreretan.
KOMUNEKO GRAFOLOGOAK (1)
Hain usain txarreko grafologoen auzia ulertu nahi bada, beharrezkoa
iruditzen zait gaiaz idatzi den txosten sakonera jotzea, Roslyn M. Frank
Iowa-ko unibertsitateko doktoreak idatzitakora, hain zuzen. “Informe
sobre los peritajes grafológicos de Iruña-Veleia”. Hemen aurkituko duzu.

Kategoriak Sailkatugabeak | Iruzkin 1

Kultura diputatu ohiak Legebiltzarrean esan zuen zenbait gauzari egindako iruzkinak Sos Iruña-Veleia webgunean

Joan den azaraoren 16an Lorena Lz de Lacalle diputatu ohiak Gasteizko Legebiltzarrean egin zuen zenbait adierazpeneri komentario mamitsuak egin dizkio Koen Van den Driessche-k Sos Iruña-Veleia webgunean.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina

Sustatun eztabaida interesgarria Barandiaranen liburua dela eta

Bittor Hidalgo filologoak gaiari buruzko bere sarrera ezarri zuenetik eztabaida interesgarria sortu da Barandiaranen “Veleia afera” liburuaz Sustatun.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina

Plataformak Lurmenen kontrako kereila kentzeko eskatu dio Arabako Diputazioari

Hona hemen gaur goizean Plataformak eman duen prentsaurreko testua:

 

SOS IRUÑA-VELEIA PLATAFORMAREN PROPOSAMENAK ARABAKO FORU ALDUNDIKO EUSKARA ETA KULTURA DEPARTAMENTUAREN ARO BERRIAREN AURREAN

 

Orain dela egun batzuk Xabier Agirre Ahaldun Nagusiak bere kargutik kendu zuen Euskara eta Kultura Departamentuko Diputatua, Lorena Lz de Lacalle anderea. Plataforma honek ezin du bere poza ezkutatu gertakizun horren aurrean, pertsona hori baita, gure iritziz, auzi honen bilakaera negargarriaren erantzule politiko nagusia. EAJ alderdia haren ordezkoa izendatzekotan den honetan, oso momentu egokia delakoan gaude lehen oker egindakoak zuzentzen hasteko.

Gure ustez, 2008ko Azaroaren 19ko Agindu Forala, zeinen bidez Lurmeni indusketa-baimena kentzeaz eta  aztarnategia ixteaz gain, fiskalari arkeologoak auzipetzeko eskatzen zitzaion, ez zen sekula gertatu behar. Oso luze joko luke Diputazioak egun beltz horretan egin zituen irregulartasunak zerrendatzeak, baina aski izango da esatea erabakia hartu zenean batzordearen hamar txostenetatik bakarra zegoela entregatuta, eta orrialde erdi inguru besterik hartzen ez dituzten azken ondorioak foru-funtzionario batek idatzi zituela. Ondorio horiek bilera hasi aurretik egon behar zuten halabeharrez idatzita, zeren eta Eliseo Gili bilera bukatuta gero eman zitzaion agiria, eta sinatzen duen funtzionarioa bilera horretan egon zen. Gure ustez, arrazoi nahikoa eta gehiegi dago atzera jo eta dekretu hori baliogabe uzteko.

Gero etorriko ziren Lurmeneko kideen eta kolaboratzaileen aurkako hiru kereilak. Horietatik bi artxibatuta daude betiko, eta hirugarrena, Foru Aldundiarena, ez da instrukzio-fasetik igaro. Epaileak ontzat eman du Lurmenek eta Plataformak analitikak burutu daitezen egindako eskaria, eta gure ustez honek garbi adierazten du ez duela inolaz ere frogatutzat jotzen faltsifikazioa gertatu dela. Gainera, gogoratu beharra dago, bi urte igaro diren arren, epaileak ez duela inor ezertaz akusatu, nahiz eta dagoeneko hainbat pertsona kondenatuta dauden sozialki eta mediatikoki, denok dakigun bezala.

Egoera berriaren aurrean, ondorengoa eskatzen dio SOS Iruña-Veleia Plataformak Arabako Foru Aldundiari:

1)      Arabako Foru Aldundiak ken dezala Lurmeneko bi kideren eta kolaboratzaile baten aurka jarritako kereila.

2)      Hori egindakoan, foru erakundeak auzian jarritako grafitoen gaineko azterketak eta analisiak egitea agin dezala arkeometrian berezitutako Europako laborategi batean.

Esan beharrik ez dago, laborategiek grafitoak faltsuak direla frogatuko balute, Foru Aldundiak berriz hartu ahal izango lukeela kereilaren bidea.

 

Gasteizen, 2010eko abenduaren 1ean

Prentsa digitalean notiziak izan du dagoeneko oihartzuna.

Kategoriak Sailkatugabeak | Iruzkin 1

Hector Iglesiasen gutuna Berrian

Hector Iglesias filologo lapurtarrak gutuna argitaratu du Berrian. Jatorrizko idatzia luzeagoa da, eta hemen aurki dezakegu.

Kategoriak Sailkatugabeak | Utzi iruzkina