
Pello Alberdiren 2016ko olio honek, lehen begiratuan, sare moduko egitura bat aurkezten du, espazio osoa estaltzen duen matrize baten modura zabaltzen dena. Sarea ez da soilik konposizio-elementu; espazioaren egituratzaile nagusi bihurtzen da, eta, aldi berean, norberaren begirada gidatzen duen dispositibo optikoa. Sarearen tentsioak (igartzen da tenkatzea), deformazioak eta kurbadurak espazio tridimentsionalaren ilusioa sortzen dute, plano lauaren gainean sakontasunaren simulakro sofistikatu bat eraikiz. Irudika genezake Alberdi sakontasunekin jolasean.
Kolorearen erabilera bereziki esanguratsua da: gorrien eta beltzen arteko kontraste bortitzak dramatismo bisual handia sortzen du. Pellok egin ditu maila horretako koadro indartsuak. Gorria ez da tonu bakarra, baizik eta gradazio anitzetan agertzen den energia-eremu bat, beroaren, arriskuaren eta barne-tentsioaren sinbolo. Beltzak, berriz, egitura markatzen du, sarearen hezurdura balitz bezala, eta horrek irudiari sendotasun grafikoa ematen dio. Bi koloreen arteko dialektikak obra osoaren tentsio semantikoa sostengatzen du. Gure salako pareta zurian kokatzeko artelan indartsua.
Irudi figuratiboak —arrain edo izaki hibrido baten antza duen formak eta niri ikustea erraz egin ez zaizkidanak— sarearen barruan ageri dira, ia harrapatuta baleude bezala. Elementu hauek ez dira naturalismo hutsez tratatzen; aitzitik, deformazioaren eta abstrakzioaren bidez iradokitzen dira, eta horrek irudiaren interpretazioa irekita uzten du. Izaki horiek, nolabait, sarearen logikaren menpe daude, eta horrek metafora indartsu bat iradokitzen du: organismo bizia sistema baten barruan, kontrolaren eta askatasunaren arteko tentsioan. GU hori, beharbada, edo ia seguru.
Konposizioak ez du erdigune bakarra; dinamika zentrifugo bat antzematen da, non indarrak kanpora eta barrura aldi berean mugitzen diren. Horrek gure begirada etengabe desplazatzera behartzen du, puntu finko bat aurkitu ezinik. Estrategia honek modernitateko abstrakzioaren tradizioarekin lotzen du obra, bereziki espazioaren desegituraketa eta berreraikuntza lantzen duten joerekin. Ezagutu dizkiogu Alberdiri tamaina handiko koadroak eta puntu gorri jakinekoak begirada erakarri eta galtzen zituenak. Kasu honetan, aldiz, bilatu duena begien dantza dela dirudi.
Alberdiren lan honetan marrazkiaren eta pinturaren arteko harremana ere nabarmena da. Sarearen trazua ia grafikoa da, ia grabatu baten antza duena, eta horrek pintura bera marrazkiaren lurraldera hurbiltzen du. Aldi berean, kolorearen geruzek —olioaren materiak— sakontasun piktorikoa ematen diote, eta bi lengoaien arteko fusio interesgarria sortzen da.
Badirudi artistak espazioa ez ezik, ikusmena bera aztertzen duela: nola ikusten dugun, nola antolatzen dugun ikus-eremua, eta nola harrapatzen gaituen irudi batek. Sareak, zentzu horretan, ez du soilik irudia harrapatzen; ikuslea ere bere baitan sartzen du, bere begirada sare horretan korapilatuz. Ez da saretzen eta eguzki errainuari lekua utzi, baizik eta sarea egin egiten da eta barruan harrapatu.
Azken batean, obra hau ez da soilik irudi baten errepresentazioa; sistema baten irudikapena da. Sistema bisual bat, baina baita existentziala ere. Alberdik, bere ibilbideko heldutasun fase honetan, hizkuntza plastiko konplexu eta koherente bat eraiki du, non abstrakzioa eta figurazioa elkarren osagarri bihurtzen diren, eta non ikuslea ez den behatzaile pasibo bat, baizik eta esperientzia bisualaren parte aktiboa.
Lan honek, beraz, ez du erantzun itxirik ematen; galderak sortzen ditu. Niri hauek. Ez zehatzak ezta derrigor zuzenak ere. Eta, galderak sortzean datza, hain zuzen ere, bere indarra: begirada atxiki, nahasi eta, azken finean, pentsatzera behartzen duen pintura ederra da.
