Behin Alegin, euskaldunik baizik ez zen lekuan, hiru debagoiendar modelo D <\/em>gure artean hizketan ari ginelarik bertakoek burua jiratzen zuten guganantz. Ustez eredugarri ginen hiztunok erdarakada, zentzu hispaniko edo angloan, erdarakadaren ostean. Hizkera hibridoen zale, ez dut uste Ahotsaken ni grabatzea inori otuko zaionik.<\/p>\n\n\n\n Aspaldi ez dudala bururik jiratzen ,ordea, banatzaile bat kalean ikusten dudanean. Barneratu dugu online salmenta, nik Circulo de Lectoreseko emakumearen bisita barneraturik nuen naturaltasun berarekin. Sindikalista andaluziarren olioa, hango liburua, telefono kargagailua, hemengo jostailua. Banatzaile festa dugu kalea, furgoneta balsa.<\/p>\n\n\n\n Hauetako bat, estu eta larri etorri zitzaigun aurreko batean baserrira iluntzeko zortzietan. Distantzia sozialaren muga estuek ere ez dute deus egiterik landa abegikortasunaren aurrean eta etxeko biztanle zaharrenak gazta puska bat eskaini zion ogi eta ardoaz. Banatzaileak, hunkiturik, mokaua irentsi zuen ardoa alboratuz. Bazkaldu gabe zegoen. “Peor que en navidades”.<\/em><\/p>\n\n\n\n Niri pasarteak Gianni Rodariren Vareseko Bianchi jauna gogorarazi zidan. Komertzio viajantea<\/em> bera, astean sei egunez lanean, Italia zeharkatu beharrean zegoena. Alabak, larunbatez, zuten tratua gogorarazten zion: badakizu, aita, ipuina gauero.<\/p>\n\n\n\n Telefono kabinaren alegoriak iraungitze data duen honetan, akaso datuen kontsumo jatun hau molda liteke etengabeko txanpon botatze horri, liburuak asko du ederretik. Nik umetan irakurri nituen Telefonozko ipuinak<\/strong>, Elkar 1989, Gianni Rodariren 1962ko originala Joxan Ormazabalek euskaratua. Galdua dut, alea, familiako haur zaharrena izatearen aje.<\/p>\n\n\n\n Iru\u00f1eko Kale Nagusiko zigilua du etxean dugun Libro de la Fantasia<\/strong> obrak, Blackie Books 2011, eta bertan biltzen dira Gianni Rodariren obra esanguratsu asko. Liburu sarreran den orri bateko aipu biografiko ederra nahikoa da gainera txikitako oroitzapen goxo guztiak gogorarazteko, honako esaldiak baititu: La Fant\u00e1stica no deb\u00eda imponerse como la geometr\u00eda o la econom\u00eda, pero Rodari entend\u00eda, quer\u00eda entender, como hombre comprometido que la realidad es maleable. Por eso buscaba que ni\u00f1os y adultos descubrieran la capacidad de las palabras para crear mundos.<\/em><\/p>\n\n\n\n Antzeko zerbait dio Joseba Gabilondok, beste hitz batzuekin jakina, Argiako bere azken elkarrizketan. Rodari, pedagogo, kazetari, idazle eta militante komunista eskolaz eskola aritu zen haurrekin hartu-emanean. Aipatu dezaket aurten dela bere jaiotzaren mendeurrena, Vatikanoak eskumikatu zuela, okinen seme zela, fantasiaren gramatikagilea, Einaudi Argitaletxea. Baina informazioa hor dago, eta bere obra, baita euskaraz ere. Nahiago dut bere telefonozko ipuin batekin amaitu, Muchas preguntas izenekoa. Bestela, nire buruari galdetu beharko diot ea egungo banatzaileen egoerak baduen antzekotasunik Rodariren liburuko Bianchirekin, ez baitut uste leher eginda amaitzen duten langileok adorerik ba ote duten ipuin kontuetarako.<\/p>\n\n\n\n \u00c9rase una vez un ni\u00f1o que hac\u00eda muchas preguntas, lo cual no es un mal, sino un bien. Pero era dif\u00edcil dar una respuesta a las preguntas de aquel ni\u00f1o. Por ejemplo, preguntaba:<\/em><\/p>\n\n\n\n -\u00bfPor qu\u00e9 los cajones tienen mesas?<\/em><\/p>\n\n\n\n La gente le miraba y quiz\u00e1s respond\u00eda:<\/em><\/p>\n\n\n\n -Los cajones sirven para guardar los cubiertos.<\/em><\/p>\n\n\n\n -Ya s\u00e9 para lo que sirven los cajones, pero no s\u00e9 por qu\u00e9 los cajones tienen mesas.<\/em><\/p>\n\n\n\n La gente meneaba la cabeza y le dejaba en paz. En otra ocasi\u00f3n preguntaba:<\/em><\/p>\n\n\n\n -\u00bfPor qu\u00e9 las colas tienen peces?<\/em><\/p>\n\n\n\n O bien:<\/em><\/p>\n\n\n\n -\u00bfPor qu\u00e9 los bigotes tienen gatos?<\/em><\/p>\n\n\n\n La gente meneaba la cabeza y se marchaba a sus asuntos.<\/em><\/p>\n\n\n\n El ni\u00f1o crec\u00eda y no cesaba nunca de hacer preguntas. Incluso cuando se convirti\u00f3 en hombre iba por ah\u00ed preguntando esto o aquello. Como nadie le contestaba, y se pasaba todo el tiempo pensando en las preguntas, que escrib\u00eda en una libreta; luego reflexionaba para encontrar la respuesta, pero no la encontraba.<\/em><\/p>\n\n\n\n Por ejemplo, escrib\u00eda:<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00bfPor qu\u00e9 la sombra tiene un pino?<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00bfPor qu\u00e9 las nubes no escriben cartas?<\/em><\/p>\n\n\n\n \u00bfPor qu\u00e9 los sellos no beben cerveza?<\/em><\/p>\n\n\n\n Escrib\u00eda tantas preguntas que acababa doli\u00e9ndole la cabea, pero \u00e9l no se daba cuenta. Tambi\u00e9n le creci\u00f3 la barba, pero no se la cort\u00f3. Es m\u00e1s, se preguntaba: <<Por qu\u00e9 la barba tiene cara?>>.<\/em><\/p>\n\n\n\n En suma, era un fen\u00f3meno. Cuando muri\u00f3, un sabio hizo investigaciones y descubri\u00f3 que aquel individuo se hab\u00eda acostumbrado ya desde peque\u00f1o a ponerse los calcetines al rev\u00e9s y no hab\u00eda logrado pon\u00e9rselos bien siquiera una vez. Y as\u00ed no hab\u00eda podido aprender nunca a hacer bien las preguntas. A mucha gente le pasa lo que a \u00e9l.<\/em><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ormazabal. Telefonoa. Banatzailea. Behin Alegin, euskaldunik baizik ez zen lekuan, hiru debagoiendar modelo D gure artean hizketan ari ginelarik bertakoek burua jiratzen zuten guganantz. Ustez eredugarri ginen hiztunok erdarakada, zentzu hispaniko edo angloan, erdarakadaren ostean. Hizkera hibridoen zale, ez dut … Jarraitu irakurtzen