{"id":1406,"date":"2026-06-25T09:54:53","date_gmt":"2026-06-25T08:54:53","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/osatzetik-arintzera\/?p=1406"},"modified":"2026-06-25T10:22:57","modified_gmt":"2026-06-25T09:22:57","slug":"medikuntza-narratiboa-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/osatzetik-arintzera\/2026\/06\/25\/medikuntza-narratiboa-iii\/","title":{"rendered":"Medikuntza narratiboa (III)"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

San Joan eguna, festak Agurainen, Leioan, Arbizun eta Saran, bertzeak bertze. Baita Hernanin ere, hortik iritsi baita 17 urteko alaba etxera 06:30etan, geure esnatzeko orduan, eta lekukoa pasa digu. <\/p>\n\n\n\n

Arrasaten ere jaiak dira, eta bertako ospitalean hasi nintzen lanean duela 25 urte. Eta 15 urte Barne-Medikuntzaren eta Zainketa Aringarrien lanak tartekatzeari ekin nionetik. Iazko uda ikastaro batean<\/a> kontatu nuen Donostian zer den Paliatiboak egitea erietxe txiki batean, hiriburuetatik kanpo. Zer den orokorrean Paliatiboak egitea, morfina emateaz eta sedazioak ipintzeaz gain. Nire kasuan, lan handienetarikoa, denbora dexente eskatzen didana, alta-txostenak egitea da pazienteak hiltzen direnean. “Narratiba eta osasuna” <\/a>izan da parte hartu dudan aurtengo uda ikastaroa, zoragarria guztiz (mila esker Mikel, Amaia, Katixa eta Yolandari). Eta hain zuzen ere, txosten mediko haietan saiatzen naiz ahalik eta kontakizunik hoberena idazten, kontu biologikoak zein biografikoak jasoz, modu kronologikoan eta ordenatuan, garrantzitsua izan daitekeen informazio guztiarekin, baina soberan dagoena kentzen. Sarritan irakurtzen ditut bestelako txosten standard<\/em> aseptikoak, edozein pazienterekin idatz daitezkeenak, oso urrun bakana izan den bizitzaren amaiera bakoitza ondo deskribatzeko. <\/p>\n\n\n\n

Narratiba eta Medikuntza, Erizaintza, Psikologia, Gizarte Lana, Fisioterapia. Egun hauetan batu garen jendea Letren eta Zientzien arteko lurralde horretan gabiltza, neurri batean edo bestean. Neuk txikitan idazlea izan nahi nuen, gaztetan Medikuntza ikasi eta azken 2 hamarkadetan egindako ibilbide artistiko-sanitarioa kontatu nuen atzo modu laburtuan.<\/p>\n\n\n\n

“Cine y Medicina en el final de la vida” <\/em><\/a>(Antonio Casado<\/strong> & Wilson Astudillo<\/strong>, 2006) liburua erabat inspiratzailea izan zen niretzat. Bereziki 1998 eta 2005 urteen artean egindako filmak erreferentziazkoak dira, ikastaroan azpimarratu ditut “Mar adentro”, “My life without me”, “Les invasions barbares”<\/em>, “Wit” eta “La maladie de Sachs<\/em>“, baina zerrenda guztia kontsultatu daiteke “Zainketa Aringarriak eta Zinema<\/a>” Wikipediako artikuluan, adimen naturalaz egindakoa, atzoko hitzaldia bezala.<\/p>\n\n\n\n

Paliatiboetan formakuntza praktikoa jaso nuen Txagorritxu ospitalean 2011an, eta Arantza Pinedo<\/strong>k beste iturri inspiratzaile baten berri eman zidan, Salamancako Unibertsitateko “Revista de Medicina y Cine”<\/em> aldizkaria. Beste deskubrimendu liluragarri bat. 7 urte geroago, artikulu bat publikatu nuen bertan, nolabait Antonio eta Wilsonena osatuz eta gaurkotuz: “Cuidados paliativos y Cine: Una actualizaci\u00f3n comentada de la producci\u00f3n relacionada desde mediados del siglo pasado hasta la \u00faltima d\u00e9cada del actual”<\/a><\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Zinematik literaturara igarotzen, Salamancatik Valladolidera, aipatzekoa da “Unos libros de muerte”<\/a><\/em> izeneko ekimena, Dani Ramos<\/strong> mediku paliatibistak eta M\u00f3nica Lalanda<\/strong> mediku eta komikigileak antolatutakoa. Hain zuzen ere, iaz “Vivir hasta el final”<\/a><\/em> komikia argitaratu zuten Danik eta Monicak, oso lan dotorea egiten duguna modu oso grafikoan azaltzeko. Eta gure Herri txikira itzulita, hemengo bi emakumek 2025ean idatzitako bi liburu gomendagarri aipatu nituen atzoko hitzaldian: Arantzazu Lizartza<\/strong> mediku leitzarraren “O negatiboa”<\/a> eta Uxue Razquin<\/strong> editore iruindarraren “C\u00f3mo decir adi\u00f3s a una madre”<\/a><\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Eta literaturatik berriro zinemara itzulita, pasa den astean leku berean, Miramar Jauregian, egindako uda ikastaroan Josu Martinez<\/strong>ek eta Samara Velte<\/strong>k datu bat eman ziguten<\/a>: “Aupa Etxebeste” (2005) eta “Maspalomas” (2025) arteko 20 urteko tarte honetan, 1.200dik gora pelikula egin direla euskaraz, formatu guztietan, bereziki film labur eta dokumentalak noski. Sarritan txikiak sentitzen gara, txikiak garenez, baina ondo dago gogoratzea bagarela. Lan horietatik guztietatik hiruk doluei buruzko geure trilogia osatzen dute: AH, SB eta MHHH. Errepasatu genituen atzo, labur, bai eta “Heriotzak eta doluak”<\/a> liburua aipatu ere. Bagare. Bagira. Bagera. <\/p>\n\n\n\n

Goiko irudi freskagarriarekin agur esan nuen, egun hauetan bizi izan ditugun tortura klimatikoari adio esateko itxaropenarekin. Gaur arintzen hasi da kontua eta nik, ospatzeko, Irlandaraino egingo dut hegan. Is maith freisin sosanna beaga a ghlacadh<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

San Joan eguna, festak Agurainen, Leioan, Arbizun eta Saran, bertzeak bertze. Baita Hernanin ere, hortik iritsi baita 17 urteko alaba etxera 06:30etan, geure esnatzeko orduan, eta lekukoa pasa digu. Arrasaten ere jaiak dira, eta bertako ospitalean hasi nintzen lanean duela 25 urte. Eta 15 urte Barne-Medikuntzaren eta Zainketa Aringarrien lanak tartekatzeari ekin nionetik. Iazko uda<\/p>\n