{"id":1683,"date":"2020-11-19T13:19:46","date_gmt":"2020-11-19T12:19:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/?p=1683"},"modified":"2020-11-19T16:11:45","modified_gmt":"2020-11-19T15:11:45","slug":"birus-hilgarriak-etengabe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/2020\/11\/19\/birus-hilgarriak-etengabe\/","title":{"rendered":"Birus hilgarriak etengabe"},"content":{"rendered":"\n

Positibo faltsuen eskandalua zioen titularrak; Kolonbiaz ari zen. Hango armadak herritarrak erailtzen zituela, ustez, gerrillako kideak zirelako. Baina atzean zegoena zen militarrei gehiago ordaintzen zietela gerrillariak hiltzen bazituzten eta batzuen asmatu egiten zituztela gerrillariak. The Guardin<\/a>ek argitaratu du erreportaje luzea, “irakurketa luzeen” atalean. Mariana Palau<\/a> kazetariak, besteak beste, aipatzen du San Jos\u00e9 de Apartad\u00f3 herrian, Antioquia eskualdean, zortzi zibil erail zituztela militarrek 2005ean, gerrillariak ez zirela jakinda. Ez zen kasu bakarra izan. <\/p>\n\n\n\n

Ander Izagirre<\/a> kazetariak ere landu zuen gaia “As\u00ed se fabrican guerrilleros muertos<\/a>” izeneko erreportajean, 2014an; prentsaren Europako saria<\/a> eman zioten lan horregatik, 2015ean. Kolonbiako fiskaltzak 4.716 erailketa zenbatu zituen, ustez, indar publikoetako agenteek egindakoak. <\/p>\n\n\n\n

Pasarte horiek irakurtzen gogoratu dut Alberto Salcedo Ramos<\/a> kronista kolonbiarraren La eterna parranda<\/em> liburua. 1997 eta 2011 bitartean argitaratutako kroniken bilduma da. Kolonbiako pertsonaia errepikaezin eta gertaera asko biltzen ditu, batez ere, hasierako kroniketan, tokian tokiko jendearekin eta, baita protagonistekin, izandako elkarrizketen bidez. Han kontatzen ditu Kolonbian garai batean esanguratsuak izan ziren gizonen istorioak: Rocky Valdez boxeolariarekin hasten da, baina txunditu ninduena Diomedes izeneko baten historia izan zen; hain justu liburuari izenburua ematen diona: “La eterna parranda de Diomedes<\/a>” (3 ataletan atera zen aldizkarian). <\/p>\n\n\n\n

Krudela da, eta barregarria aldi berean, nano toreatzaileena edo bizirauteko, imajinazioari eragin eta, txakurrentzako hiletak egiten dituen gizonarena. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
La eterna parranda (2015)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Liburuaren hirugarren atalean ari da Salcedo Kolonbiako indarkeriaz. Aurreko ataletan bezala, modu gordinean, baina idazteko eta kontatzeko modu erakargarriari uko egin egin barik eta, ironia lagun. <\/p>\n\n\n\n

Horrelakok jasotzen dira “Colombia: entre el esplender y la sombra” atalean. Hain justu hor irakurri nituen positibo faltsuen antzeko gertaerak; horregatik gogoratu naiz atzera liburuaz eta bertara jo dut berriro badagoelako kontakizun bat asko hunkitu ninduena, indarkeria pasarte izugarri bat. Hain da beldurgarria eta gordina kontatzen duena. El Salto izeneko herrixkan gertatu zen; hura ere, Antioquia eskualdean:<\/p>\n\n\n\n

“Cualquier visitante desprevenido pensar\u00eda que se encuentra en un pueblo donde la gente vive su vida cotidiana de manera normal. Y hasta cierto punto es as\u00ed. Sin embargo \u2014me advierte Oswaldo Torres\u2014 tanto \u00e9l como sus paisanos saben que, despu\u00e9s de la masacre, nada ha vuelto a ser como en el pasado. Antes hab\u00eda m\u00e1s de 6000 habitantes. Ahora, menos de 900. Los que se negaron a regresar, por tristeza o por miedo, dejaron un vac\u00edo que todav\u00eda duele”.<\/em><\/p>\n\n\n\n

2009ko uztailean argitaratu zuen SoHo<\/em> aldizkarian “El pueblo que sobrevivi\u00f3 a una masacre amenizada con gaitas<\/a>” izeneko kronika. Sekulakoa.<\/p>\n\n\n\n

Hala ere, Kolonbian gertatutakoaren pasarte mingarri eta gordina kontatzen duen arren, Salcedok, bere kontakizunetan egin ohi duenez, harago begiratzeko baliatzen du. Eta kasu honetan ere, horixe egiten du, indarkeriak eragindako mina eta kalteaz gainera, badagoelako herrialde horretan, beste askotan bezala, mina are iraunkorragoa izatea eragiten duen errealitatea: desberdintasun sozialak, pobrezia, bizi baldintza ez duinak eta egoera horrek guztiak dakarren mina. <\/p>\n\n\n\n

Gogoratuko ote gara, ordea, birus hilgarri horri erremedioa jartzeaz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Positibo faltsuen eskandalua zioen titularrak; Kolonbiaz ari zen. Hango armadak herritarrak erailtzen zituela, ustez, gerrillako kideak zirelako. Baina atzean zegoena zen militarrei gehiago ordaintzen zietela gerrillariak hiltzen bazituzten eta batzuen asmatu egiten zituztela gerrillariak. The Guardinek argitaratu du erreportaje luzea, … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[575,60],"class_list":["post-1683","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak","tag-ispiluari-begira","tag-liburuak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1683"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1687,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1683\/revisions\/1687"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/marijo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}