{"id":201,"date":"2008-06-03T10:41:49","date_gmt":"2008-06-03T10:41:49","guid":{"rendered":"http:\/\/goiena.net\/blogak\/leihoa\/euskara-salbatzeko-dekalogoa"},"modified":"2008-06-03T10:41:49","modified_gmt":"2008-06-03T10:41:49","slug":"euskara-salbatzeko-dekalogoa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/2008\/06\/03\/euskara-salbatzeko-dekalogoa\/","title":{"rendered":"Euskara salbatzeko dekalogoa"},"content":{"rendered":"

Euskara salbatzeko dekalogo bat argitaratu zuen Pako Aristi idazleak Berrian igandean.<\/a> Puntu horietako batean dio, aholku hauek fotokopiatu bitez, sartu Interneten, blogetan…<\/em> Horrek lizentzia ematen duelakoan, testua osorik kopiatu dute Sustatukoek<\/a>, nik berdina egingo dut Nire etxeko leihoan.<\/p>\n

    \n
  1. Euskara politizatu beharra dago, alegia, alderdi guztiek sar
    \ndezatela euren hauteskunde-programako lehen postuan. PPk promesa
    \nitzelak egingo ditu bere zabalkundeari buruz; PNV, hori hausteko,
    \nurrunago joango da; PSOEk, bere tradizio kaskarra ondu beharrez,
    \neuskara ikastera bidaliko ditu politiko guztiak. Ikus ditzaket EAko
    \naseguru-etxeetako langileak besapean Saizarbitoria hartuta. Euskara
    \npolitizatuta balego boto asko legoke jokoan. Politiko guztiek ikasiko
    \nlukete, eta boto-emaileak elkarren arteko konpetentzian sartuko
    \nlirateke, zeinek gehiago eta hobeto hitz egin, zorioneko pelean.<\/li>\n
  2. Hizkuntzaren legitimazio ez-errebindikatiboa planteatu behar da.
    \nErrebindikazioak ez daukagun zerbait eskatzea esan nahi du, eta guk ez
    \nbadaukagu, beste batek daukalako ari gatzaizkio eskean. Eta beti eskean
    \ndabilenak bazter guztiak nazkatu egiten ditu, eta okerrena: bere
    \nburuari ezer eskatzea eta exijitzea ahazten zaio.<\/li>\n
  3. Horrekin lotuta, identifikazio-modu berriak aurkitu behar zaizkio
    \neuskarari. Hamarkada hauetan asko pobretu dugu gure hizkuntzari,
    \ninkontzienteki, lotzen zaion iruditeria:
    \neuskara=ikurrina=trikitixa=manifa.<\/li>\n
  4. Horretarako, infiltrazioa praktikatu behar da euskararekin, eta ez
    \nzokoraketa. ETBk praktikatzen du hizkuntz-zokoraketa, euskara ETB1era
    \nmugatuz, eta gaztelera ETB2ra, beti ere ekonomikoki euskara
    \ndiskriminatuz. Euskadi Irratia\/Radio Euskadi binomioarekin ere halatsu
    \ngertatzen da. Horrek bi bloke sortzen ditu, gero eta gehiago urrunduz
    \nhizkuntz-komunitateak. Telebistak bi ibaiertz hurbiltzeko zubi behar du
    \nizan.<\/li>\n
  5. Euskarari buruzko legeak betearazi salbuespenik gabe, lanpostu
    \npublikoetan, jende aurreko lanpostuetan, maila guztietan. Ez dakien
    \njendeak ez dezala pentsa \u00abba, berdin dio, euskara ez jakiteari ez diote
    \ngarrantzirik ematen\u00bb, \u00abzu aurkeztu oposaketara, euskarak ez dio axola,
    \ngero izango dituzu hamar urte ikasteko\u00bb. Legedi zabala hor dago;
    \nseriotasun itxura eman beza hori betearazi behar duenak.<\/li>\n
  6. Gune estrategikoak garatu, pertsona erreferentzialen konplizitatea
    \nlandu. Gizarte mediatiko honetan komunikabideak ispilu erraldoi bihurtu
    \nzaizkigu, eta jende masifikatuak imitazioz osatzen du bere nortasuna.
    \nLan berezia egin behar du Jaurlaritzak komunikabideetan asko agertzen
    \ndiren sektoreekin: kazetariak, kirolariak, politikoak, sukaldariak,
    \nreality show-kumeak eta abar. Telebista itzalitakoan gure
    \ninkontzientean jaso dugun munduaren irudian euskara entzun beza gure
    \noroimenaren belarriak, jende famatuak euskara asko hitz egiten duen
    \nsentipena nagusitu dadin.<\/li>\n
  7. Utzi korritzeari euskararen alde. Utzi maratoiak. Karrera ziztrin
    \nbat prestatzen ematen duzuen denbora piloa, zientoka ordu horiek
    \neuskarari eskaini ez zaizkion orduak dira. Susmoa daukat zuen alarde
    \nfisiko eta jendetsuak benetako ardurari ihes egiteko amarruak baino ez
    \ndirela. Hizkuntza batekin lau gauza egin daitezke: hitz egin, irakurri,
    \nidatzi edota produktuak erosi eta dastatu. Hori bakoitzak egin behar
    \ndu, bere bakardadean, bere etxean, bere baitako indar batez. Euskararen
    \nalde korrika ateratzen zareten bakoitzean zeuon barruan dagoen
    \narduragabekeriari eta gezurrari ihes egiten diozue. Eman aurpegia; izan
    \nausartak.<\/li>\n
  8. Horretarako, psikomagiako ariketa bat proposatuko dizuet. Atera
    \nleihora eta esan euskarari buruzko gauzarik nazkagarrienak:
    \neuskara=koinazoa, euskara=ulertezina, euskara=astuna, euskara=tortura,
    \neuskarazko egunkaria=urteko harpidetza hartu nuen eguna madarikatzen
    \ndut. Orain heldu zure buruari, eta kendu lepo gainetik, metaforikoki
    \nnoski. Hartu baloi bat, adibidez, eskuetan, sartu dutxan, ireki ura eta
    \neduki hamabost minututan uretan garbitzen. Lehortu, kokatu berriro buru
    \ngarbia lepo gainean, eta leihoari bizkarra emanez esan euskarari
    \nburuzko gauzarik ederrenak: euskara liluragarria da, beti hitz egingo
    \ndut, edonorekin, esan behar dudan guztia euskaraz esaten bai baitakit,
    \nPello Lizarralderen azken liburua erosteko deseatzen nago, antzerkia
    \neuskaraz ikusteko irrikan, zer zorte daukadan euskararen eskaintza
    \nzabalarekin, zirraragarria da, emozionantea…<\/li>\n
  9. Madrileko gobernuak Berdintasunaren Ministerioa sortu duen bezala,
    \nJaurlaritzak sor beza Hizkuntzen Arteko Berdintasunaren Kontseilaritza,
    \nJoan Mari Torrealdairen zuzendaritzapean.<\/li>\n
  10. Aholku hauek fotokopiatu bitez, sartu Interneten, blogetan, jarri
    \nlantokietako iragarki-tabloietan, pegatinetan laburbildu, Gabonetan
    \nherrietako megafoniaz errepikatu bitez etengabe, uhin espansibo baten
    \nmoduan gizarte osora irits daitezen.<\/li>\n<\/ol>\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Euskara salbatzeko dekalogo bat argitaratu zuen Pako Aristi idazleak Berrian igandean. Puntu horietako batean dio, aholku hauek fotokopiatu bitez, sartu Interneten, blogetan… Horrek lizentzia ematen duelakoan, testua osorik kopiatu dute Sustatukoek, nik berdina egingo dut Nire etxeko leihoan. Euskara politizatu beharra dago, alegia, alderdi guztiek sar dezatela euren hauteskunde-programako lehen postuan. PPk promesa itzelak egingo […]<\/p>\n","protected":false},"author":33,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[426,275,520,106,529],"class_list":["post-201","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak","tag-berria","tag-egunkariak","tag-euskara","tag-komunikabideak","tag-sustatu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/33"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=201"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/201\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=201"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=201"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/leihoa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=201"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}