{"id":2602,"date":"2016-07-14T09:42:17","date_gmt":"2016-07-14T07:42:17","guid":{"rendered":"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/?p=2602"},"modified":"2016-07-14T09:42:17","modified_gmt":"2016-07-14T07:42:17","slug":"anbotoko-heretikoak-eta-elizaren-gehiegikeriak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2016\/07\/14\/anbotoko-heretikoak-eta-elizaren-gehiegikeriak\/","title":{"rendered":"Anbotoko heretikoak eta Elizaren gehiegikeriak"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_2603\" style=\"width: 746px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2016\/07\/14\/anbotoko-heretikoak-eta-elizaren-gehiegikeriak\/santainquisiciongoya\/\" rel=\"attachment wp-att-2603\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2603\" class=\"wp-image-2603 size-full\" src=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/SantaInquisicionGoya.jpg\" alt=\"SantaInquisicionGoya\" width=\"736\" height=\"460\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/SantaInquisicionGoya.jpg 736w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/SantaInquisicionGoya-300x188.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 736px) 100vw, 736px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2603\" class=\"wp-caption-text\">\u201cLa Santa Inquisici\u00f3n\u201d, Francisco Goya pintorearena.<\/p><\/div>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Egun hauetan liburu bat irakurri dut, <i><a href=\"http:\/\/pamiela.com\/es\/ensayo\/ensayo-y-testimonio\/los-herejes-de-amboto-detail\">Los herejes de Amboto. \u201cLuteranos\u201d en el a\u00f1o 1500,<\/a><\/i> Ander Berrojalbiz durangarrak idatzia eta Pamiela argitaletxeak kaleratua. Liburuak barrenak astindu dizkit, ikusita garai hartan Eliza katolikoak zelako kontrol soziala eragiten zuen, horretarako jendea torturatu eta hil behar bazuen ere.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Europan bezala hemen ere, XIV. eta XV. mendeetan Eliza katolikoak gogor jazarri zituen Eliza bera erreformatu nahi zutenak, eskandalizatuta zeudelako Elizako agintarien jarreraz edo beste modu batean interpretatzen zituztelako liburu santuak. Iritzi-garbiketa egiteko, Elizak berak <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Inkisizioa\"><span class=\"s2\">Inkisizioa<\/span><\/a> sortu zuen, eta horrek Euskal Herrian ere arrasto odoltsua utzi zuen, Logro\u00f1on bezala Durangon ere.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Har dezagun <\/span><span class=\"s3\"><b>Marina Perez de Gosentzia<\/b><\/span><span class=\"s1\"> andre durangarraren kasua. Liburuak horrela dio:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\"><em><span class=\"s1\">Marina Perez de Goxencia, vecina de Durango. Relaxada en estatua y exumados sus huessos por herege apostata. A\u00f1o de 1500.<\/span><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Antza denez, Marina Perez de Gosentzia familia onekoa zen, baina horrek ez zuen libratu Elizaren amorrutik. Bere kasuan, hil ondoren epaitu zuten. Errudun zela iritzita, haren irudi bat atera zuten Durangoko elizatik, adierazteko egotzi egin zutela elizaren komunitatetik. Gainera, haren hilotza lurpetik atera eta erre egin zuten, eta haren errautsak haizatu. Hori nahikoa ez, antza, eta Elizak oihalak eskegi zituen Durangoko elizan, \u201csanbenito\u201d izenekoak, non agertzen baitzen goian gaztelaniaz aipatu dugun esaldia, heretikotzat hartutakoaren familia lotsarazteko belaunaldiz belaunaldi. Durangon 1809a arte egon ziren halako sanbenitoak eskegita bertako parrokian, hiru mendez alegia.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s3\"><b>Maria San Juan de Garonda<\/b><\/span><span class=\"s1\"> emagin mungiarrak ez zuen hainbesteko zorterik izan, sorgina zela akusatuta, torturatu eta erre egin baitzuten, nahiz eta berak akusazioa ukatu. Liburuak horrela dio:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"p1\"><span class=\"s1\">El 5 de octubre fue sometida a tormento. El documento dice que a la partera se le dio \u201criguroso de garrucha\u201d. La \u201cgarrucha\u201d consist\u00eda en suspender en el aire al acusado colg\u00e1ndolo de una soga que pasaba por una garrucha o polea; la soga se ataba a una o ambas manos, en ocasiones puestas a la espalda, y, para incrementar el dolor, pod\u00eda llegar a sujetarse una piedra a los pies del reo.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Torturapean ateratako aitorpenetan oinarrituta, Inkisizioak erruduntzat jo zuen emagin mungiarra Durangon, heretikotzat alegia, eta erre egin zuen, eta, Maria Perez de Gosentziari bezala, ondasunak kendu.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Hori guztia, eta askoz gehiago, legearen barruan egin zuen Eliza katolikoak Euskal Herrian eta \u201cJainko infinituki on eta ahalguztidunaren izenean\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Liburuak halako hausnarketa ilunak eragin dizkit, baina gustura irakurri dut, egileak lan handia egin baitu argitzeko garai hartan Durangon gertatutako zenbait kontu.<\/span><\/p>\n<div id=\"attachment_2604\" style=\"width: 690px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2016\/07\/14\/anbotoko-heretikoak-eta-elizaren-gehiegikeriak\/inkisizioa2\/\" rel=\"attachment wp-att-2604\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2604\" class=\"wp-image-2604 size-full\" src=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/Inkisizioa2.png\" alt=\"Inkisizioa2\" width=\"680\" height=\"485\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/Inkisizioa2.png 680w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2016\/07\/Inkisizioa2-300x214.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 680px) 100vw, 680px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-2604\" class=\"wp-caption-text\">Inkisizioak tortura erabiltzen zuen akusatuen aitorpena lortzeko.<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egun hauetan liburu bat irakurri dut, Los herejes de Amboto. \u201cLuteranos\u201d en el a\u00f1o 1500, Ander Berrojalbiz durangarrak idatzia eta Pamiela argitaletxeak kaleratua. Liburuak barrenak astindu dizkit, ikusita garai hartan Eliza katolikoak zelako kontrol soziala eragiten zuen, horretarako jendea torturatu &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2016\/07\/14\/anbotoko-heretikoak-eta-elizaren-gehiegikeriak\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1734],"tags":[2147,2206,273,2205,98,644],"class_list":["post-2602","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-liburuak-2","tag-2147","tag-anboto","tag-durango","tag-inkisizioa","tag-liburuak","tag-pamiela"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2602","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2602"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2602\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2608,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2602\/revisions\/2608"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2602"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2602"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2602"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}