{"id":2316,"date":"2015-06-19T09:00:02","date_gmt":"2015-06-19T07:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/?p=2316"},"modified":"2015-06-18T18:20:01","modified_gmt":"2015-06-18T16:20:01","slug":"zezenketak-eta-tradizio-jatorrak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2015\/06\/19\/zezenketak-eta-tradizio-jatorrak\/","title":{"rendered":"Zezenketak eta \u201ctradizio jatorrak\u201d"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><a href=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Zezenak.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2317\" src=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Zezenak.jpg\" alt=\"Zezenak\" width=\"600\" height=\"368\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Zezenak.jpg 600w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Zezenak-300x184.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Aurtengo <a href=\"http:\/\/www.diariovasco.com\/culturas\/201506\/16\/toros-volveran-semana-grande-20150616002849-v.html\"><span class=\"s2\">Aste Nagusian zezenketak itzuliko direla-eta,<\/span><\/a> gauza dezente entzuten ari naiz halako neurria justifikatzeko, baina batek eman dit atentzioa, \u201czezenak oso tradizio euskaldunak direla, XIII-XIV. mendeetan egiten zirelako\u201d, batek esan zuen moduan Euskadi Irratian.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"p1\">Erdi Aroko tradizio jatorrak bezain badaezpadakoak<\/h2>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Egia da zezenketak aspaldikoak direla, baita gure artean ere. Baina, horrekin batera, Erdi Aroan izan ziren beste tradizio jator bezain badaezpadako asko. Adibidez:<\/span><\/p>\n<ul class=\"ul1\">\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Erregeek eta nobleek, baita Elizak ere, zerga eta hamarren abusiboak kobratzen zizkioten herri xeheari.<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Erakunde bat zegoen, Inkisizioa, sutara bidaltzen zituena heterodoxia apur bat erakusten zutenak, hala nola uste zutenak Lurra Eguzkiaren inguruan zebilela biraka.<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Zenbait minoria jazarri egiten ziren, hala nola juduak eta mairuak.<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Edozein egiaztagiri lortzeko, odol garbitasuna eskatzen zen.<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Handikiek bakarrik zuten boto eskubidea, eta, handikien artean, gizonezkoek bakarrik.<\/span><\/li>\n<li class=\"li1\"><span class=\"s1\">Elizak behartu egiten zituen umea izandako emakumeak \u201cpurifikatzera\u201d, berriz ere elizan sartu aurretik.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Hauek guztiak tradizioak izan ziren aspaldi hartan, erabat sustraituak gure artean, baina gaur egun ez daude indarrean, gizarteak onartzen ez dituelako. Zezenketek, ostera, hortxe segitzen dute.<\/span><\/p>\n<h2 class=\"p1\">Tratu etikoa<\/h2>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Hala ere, eztabaida gero eta indartsuagoa da, eta <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Charles_Darwin\"><span class=\"s2\">Charles Darwinek<\/span><\/a> badu zerikusia horrekin. <a href=\"http:\/\/zubitegia.armiarma.eus\/?i=500\"><span class=\"s2\">Jon Sudupe<\/span><\/a> filosofoak idatzi zuen moduan, eboluzioaren teoriak senidetu egin gaitu landareak, animaliak eta gizakiak; parekatu egin gaitu gainerako animalia eta izaki bizidunekin. Ez dago, beraz, animaliak gaizki tratatzeko eskubiderik.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Gaur ere, erabat neure egiten ditut Jon Sudupek idatzitako hitz hauek:<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\">Animaliei ere errespetua zor diegu. Ez diegu alferrikako sufrimendurik eragin behar. Zezenketak, oilar eta ahari jokoak, idi demak eta bestelako jolas edo \u201ckirol\u201d basatiak debekatu beharreko ikuskizunak dira. Tradizioaren aurretik dago tratu etikoa.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Horregatik, ez zait inporta zezenketak oso errotuta egon izana Euskal Herrian. Nik ez dut nahi horrelakorik: ez Donostian, ez Azpeitian, ez Iru\u00f1ean, ez Gasteizen, ez Baionan, ez eta Bilbon ere, nahiz eta badakidan gure hiriburuak ez direla Oslo edo Stockholm.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><a href=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Captura-de-pantalla-2015-06-17-a-las-15.24.55.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-2318\" src=\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Captura-de-pantalla-2015-06-17-a-las-15.24.55.png\" alt=\"Captura de pantalla 2015-06-17 a las 15.24.55\" width=\"639\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Captura-de-pantalla-2015-06-17-a-las-15.24.55.png 639w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2015\/06\/Captura-de-pantalla-2015-06-17-a-las-15.24.55-300x111.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aurtengo Aste Nagusian zezenketak itzuliko direla-eta, gauza dezente entzuten ari naiz halako neurria justifikatzeko, baina batek eman dit atentzioa, \u201czezenak oso tradizio euskaldunak direla, XIII-XIV. mendeetan egiten zirelako\u201d, batek esan zuen moduan Euskadi Irratian. Erdi Aroko tradizio jatorrak bezain badaezpadakoak &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/2015\/06\/19\/zezenketak-eta-tradizio-jatorrak\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1771],"tags":[2047,1945,367,1104,2046,646],"class_list":["post-2316","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-albistea","tag-erdi-aroa","tag-1945","tag-donostia","tag-etika","tag-zezenak","tag-zezenketak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2316"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2320,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2316\/revisions\/2320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/faroa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}