{"id":6471,"date":"2026-10-15T09:24:15","date_gmt":"2026-10-15T08:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=6471"},"modified":"2026-10-21T11:36:37","modified_gmt":"2026-10-21T10:36:37","slug":"azaroaren-14an-elkarretaratzea-gasteizen-aurkikuntzen-20-urteurrena-dela-eta-zientzia-bai-suntsiketarik-ez-lemapean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2026\/10\/15\/azaroaren-14an-elkarretaratzea-gasteizen-aurkikuntzen-20-urteurrena-dela-eta-zientzia-bai-suntsiketarik-ez-lemapean\/","title":{"rendered":"Azaroaren 14an elkarretaratzea Gasteizen aurkikuntzen 20. urteurrena dela eta, “Zientzia bai, suntsiketarik ez” lemapean"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

IRU\u00d1A-VELEIA: ESKABADORAK  AZTARNATEGIAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ekainean 20 urte bete ziren euskarazko eta latinezko grafitoen aurkezpenetik: egun pozgarria izan zen hura euskararentzat eta euskaldunontzat. Baina pozak gutxi iraun zuen, bi urte eta erdi baino ez, 2008ko azaroaren 19an Arabako Diputazioaren Foru Agindu batek grafitoak faltsutzat deklaratu zituen arte. \u2018Deklaratu\u2019, ez frogatu. Oraindik ere, \u2018Iru\u00f1a-Veleia Argitu, ez Suntsitu Plataforma\u2019<\/a> froga eske dabil, grafitoak nazioarteko arkeologia laborategi espezialduetara eraman ditzaten erregutuz.<\/p>\n\n\n\n

Gainera, indusketa arkeologikoaz hitz egin behar da: LURMENek eskuz, aitzur txikiz, galbahez eta mimoz induskatzen zuen, \u2018Harris matrizea\u2019 jarraituz. Baina 2010etik 13.500 m2ko azalera urratu dute hondeamakinak erabiliz, lurra tonaka erauziz eta zabortegian pilatuz, geruza arkeologikoak deseginez. Grafitoak eta oso baliotsuak izan daitezkeen gauzak -txanponak, hezur txikiak, ikatz zatiak\u2026- jasotzea ezinezko bihurtzen da. Horrela jardun balute, gaur egun Irulegiko Eskua ez zen Nafarroako Museoan egongo, zabortegian baizik.<\/p>\n\n\n\n

Iru\u00f1a-Veleiako aztarnategian AFAk, Qark enpresaren bidez, daraman industeko modua salatzeko, \u2018Iru\u00f1a-Veleia Argitu, ez Suntsitu Plataforma\u2019k elkarretaratzea antolatuko du Gasteizko Andra Maria Zuria plazan, azaroaren 14ko arratsaldean, 6etatik aurrera. Bertan bideoak eta grafitoen argazkiak erakutsiko dira, eta hainbat azalpen eskainiko.<\/p>\n\n\n\n

Iru\u00f1a-Veleia Argitu, ez Suntsitu Plataforma<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

IRU\u00d1A-VELEIA: EXCAVADORAS EN EL YACIMIENTO<\/strong><\/p>\n\n\n\n


En junio se cumplieron 20 a\u00f1os desde la presentaci\u00f3n de los grafitos en euskera y lat\u00edn: fue un d\u00eda de alegr\u00eda para el euskera y para los euskaldunes. Pero la alegr\u00eda dur\u00f3 poco, apenas dos a\u00f1os y medio, ya que el 19 de noviembre de 2008 una Orden Foral de la Diputaci\u00f3n de \u00c1lava declar\u00f3 falsos los grafitos. Los “declar\u00f3 falsos”, no lo demostr\u00f3. La Plataforma \u2018Esclarecer Iru\u00f1a Veleia, no destruirla” sigue pidiendo pruebas y rogando para que los grafitos sean llevados a laboratorios arqueol\u00f3gicos internacionales.<\/p>\n\n\n\n


Adem\u00e1s, hay que tener en cuenta la forma de la excavaci\u00f3n arqueol\u00f3gica: LURMEN excavaba manualmente, con paletas, tamiz y mimo, siguiendo la “matriz Harris”. Pero desde 2010 han destruido m\u00e1s de 13.500 m2 de superficie utilizando excavadoras, arrancando la tierra por toneladas y acumul\u00e1ndola en el vertedero, desmantelando capas arqueol\u00f3gicas. Recoger grafitos y cosas que pueden ser muy valiosas -monedas, trozos de huesos y carb\u00f3n… – se hace imposible. Si hubieran actuado as\u00ed, hoy en d\u00eda la \u2018Mano de Irulegi\u2019 no estar\u00eda en el Museo de Navarra, sino en un vertedero.<\/p>\n\n\n\n


La Plataforma \u2018Esclarecer Iru\u00f1a-Veleia, no Destruirla’ organizar\u00e1 el 14 de noviembre, a partir de las 18:00h, una concentraci\u00f3n en la plaza de la Virgen Blanca de Vitoria-Gasteiz para denunciar la forma de excavar que promueve la DFA, a trav\u00e9s de la empresa Qark. En ella se mostrar\u00e1n v\u00eddeos y fotograf\u00edas de grafitos, y se ofrecer\u00e1n diversas explicaciones.<\/p>\n\n\n\n

Plataforma Esclarecer Iru\u00f1a-Veleia, no Destruirla<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

IRU\u00d1A-VELEIA: ESKABADORAK  AZTARNATEGIAN Ekainean 20 urte bete ziren euskarazko eta latinezko grafitoen aurkezpenetik: egun pozgarria izan zen hura euskararentzat eta euskaldunontzat. Baina pozak gutxi iraun zuen, bi urte eta erdi baino ez, 2008ko azaroaren 19an Arabako Diputazioaren Foru Agindu batek … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6471","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6471"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6478,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6471\/revisions\/6478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}