{"id":5841,"date":"2024-06-13T09:44:58","date_gmt":"2024-06-13T08:44:58","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=5841"},"modified":"2024-06-13T09:44:59","modified_gmt":"2024-06-13T08:44:59","slug":"iruna-veleia-duela-18-urte-tomas-elortza-ugarteren-artikulua-euskarazko-grafitoen-aurkezpenaren-urteurrenean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2024\/06\/13\/iruna-veleia-duela-18-urte-tomas-elortza-ugarteren-artikulua-euskarazko-grafitoen-aurkezpenaren-urteurrenean\/","title":{"rendered":"&#8220;IRU\u00d1A-VELEIA. Duela 18 urte&#8230;&#8221;, Tomas Elortza Ugarteren artikulua, euskarazko grafitoen aurkezpenaren urteurrenean"},"content":{"rendered":"\n<p>Duela 18 urteko ekainean Iru\u00f1a-Veleiako grafitoen berri izaten hasi ginen. Berri pozgarria euskaldunontzat.<\/p>\n\n\n\n<p>Gaur egungo egoera ez da hain pozgarria, ordea. Alde batetik, Arabako Foru Aldundia (AFA) grafito guztiak faltsuak direla esanez eta bestela pentsatzen dutenak \u2018konspiranoiko\u2019tzat joz. Bestetik, duela lau urte argitaratutako Epai Judiziala. Eta hirugarren alde bat, grafitoen benetakotasuna edo faltsutasuna Zientziak erabaki behar duela aldarrikatuz: azterketa filologikoekin batera, froga fisiko-kimikoak, datazioa, termoluminiszentzia, C14a\u2026 egitea eskatuz, Irulegiko Eskuarekin bezala.<\/p>\n\n\n\n<p>Epaiketak grafitoen auzia argituko zuen ustea ustela gertatu zen. Eliseo Gil zigortzeko balio izan zuen, baina soilik 36 grafito \u2018faltsutzeagatik\u2019 -beste gauza bat da faltsutze horren frogak sinesgarriak diren, pertsona bakarraren ikerketan oinarrituta baitaude. Beste 17 ikertzaile ez ziren ondorio horretara iritsi. Eliseo Gilek helegitea jarria dauka Epaiaren aurka.<\/p>\n\n\n\n<p>Gainera, Epaiaren hainbat baieztapenek zalantzan jartzen dute AFAren erabateko ziurtasuna eta oraindik grafitoen inguruan zeregin handia dagoela adierazten dute: 39 grafito bakarrik analizatu zirela IPCEn eta horietako bat benetakoa eta 36 faltsuak direla; gainerakoei -291taz ari da Epaia- ez zaiela analisirik egin. Eta bat berari ere ez dataziorik.<\/p>\n\n\n\n<p>Bien bitartean, Zientziaren aldeko apustua egin dutenak beren ahaleginean ari dira, korrontearren aurka, hitzaldiak eta hileroko bisita gidatuak antolatuz, artikulu eta eskutitzak idatziz, AFAri grafitoak 3 laborategitan aztertzea eskatuz, blogak eta sareak erabiliz, bideoak grabatuz, aztarnategian egiten ari diren txikizioa salatuz\u2026, azkenean Iru\u00f1a-Veleia argituko den itxaropen osoarekin.<\/p>\n\n\n\n<p>Tomas Elortza Ugarte<\/p>\n\n\n\n<p><strong>IRU\u00d1A-VELEIA. Hace 18 a\u00f1os&#8230;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><br>En junio de hace 18 a\u00f1os empezamos a conocer los grafitos de Iru\u00f1a-Veleia. Una buena noticia.<br>En estos momentos la situaci\u00f3n no es tan buena, con tres factores que giran en torno a los grafitos. Por un lado, la Diputaci\u00f3n Foral de \u00c1lava (DFA) asegurando que todos los grafitos son falsos y tachando de &#8216;conspiranoicos&#8217; a quienes piensan de otra manera. Por otro, la Sentencia Judicial publicada hace cuatro a\u00f1os. Y un tercer factor, proclamando que la autenticidad o la falsedad de los grafitos debe ser decidida por la Ciencia: pidiendo que junto a los an\u00e1lisis filol\u00f3gicos, se realicen pruebas f\u00edsico-qu\u00edmicas, pruebas de dataci\u00f3n, de termoluminiscencia, de C14&#8230;, como con la Mano de Irulegi.<br>La creencia de que el juicio aclarar\u00eda la cuesti\u00f3n de los grafitos result\u00f3 fallida. Sirvi\u00f3 para castigar a Eliseo Gil, por &#8220;falsificar&#8221; 36 grafitos -otra cosa es si las pruebas de esa falsificaci\u00f3n son fiables, ya que est\u00e1n basadas en la investigaci\u00f3n de una sola persona. Otros 17 investigadores no llegaron a la misma conclusi\u00f3n. Eliseo Gil tiene recurrida la Sentencia.<br>Varias afirmaciones de la Sentencia ponen en duda la certeza absoluta de la DFA y dan a entender que todav\u00eda hay una gran labor por hacer en torno a los grafitos: dice que s\u00f3lo se analizaron 39 grafitos en el IPCE y que uno de ellos es real y 36 son falsos; que el resto &#8211; la Sentencia habla de 291 &#8211; no se le ha analizado, y ninguno de ellos ha sido datado.<br>Mientras tanto, los que han apostado por la Ciencia siguen en su empe\u00f1o, a contracorriente, organizando conferencias y visitas guiadas mensuales, escribiendo art\u00edculos y cartas, pidiendo a la DFA el estudio de los grafitos en 3 laboratorios, grabando v\u00eddeos, utilizando blogs y redes, denunciando el destrozo que se est\u00e1 haciendo en el yacimiento&#8230;, con la seguridad de que Iru\u00f1a-Veleia se esclarecer\u00e1.<\/p>\n\n\n\n<p>Tomas Elortza Ugarte<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duela 18 urteko ekainean Iru\u00f1a-Veleiako grafitoen berri izaten hasi ginen. Berri pozgarria euskaldunontzat. Gaur egungo egoera ez da hain pozgarria, ordea. Alde batetik, Arabako Foru Aldundia (AFA) grafito guztiak faltsuak direla esanez eta bestela pentsatzen dutenak \u2018konspiranoiko\u2019tzat joz. Bestetik, duela &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2024\/06\/13\/iruna-veleia-duela-18-urte-tomas-elortza-ugarteren-artikulua-euskarazko-grafitoen-aurkezpenaren-urteurrenean\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5841","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5841","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5841"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5841\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5842,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5841\/revisions\/5842"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5841"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5841"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5841"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}