{"id":5492,"date":"2021-11-24T10:46:08","date_gmt":"2021-11-24T09:46:08","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=5492"},"modified":"2021-11-24T10:46:43","modified_gmt":"2021-11-24T09:46:43","slug":"2008ko-azaroak-19-hiru-elkartek-sinatutako-agiria-egon-lotsagarri-haren-hamahirugarren-urteurrenean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2021\/11\/24\/2008ko-azaroak-19-hiru-elkartek-sinatutako-agiria-egon-lotsagarri-haren-hamahirugarren-urteurrenean\/","title":{"rendered":"2008ko azaroak 19. Hiru elkartek sinatutako agiria egun lotsagarri haren hamahirugarren urteurrenean"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Azaroaren 19a,<\/strong> <strong>IRU\u00d1A-VELEIAren Eguna<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iru\u00f1a-Veleia\nArabako Foru Aldundiaren jabetzako aztarnategi arkeologikoa da. 2002az geroztik\nLurmen S.L. enpresari esleitu zion induskatzeko, zuzendari Eliseo Gil zelarik.\n2005 eta 2006an ezohiko grafitoak zeuzkaten piezak agertu ziren: irudiak,\nhieroglifoak, latinezko, grekozko eta euskarazko testuak.<\/p>\n\n\n\n<p>Ezustea,\nbatetik eta zalantza ulergarriak, bestetik, 2008an Aldundiak &#8220;Batzorde\nZientifiko Aholkularia&#8221; eratu zuen. Bere azken bilera <strong>2008ko azaroaren 19an<\/strong> egin zen. Amaitu eta minutu batzuetara,\nAldundiak talde arkeologikoari &#8220;<em>gaizki\nkudeatutako proiektu arkeologiko bat<\/em>&#8221; egin izana leporatu zion eta\naztarnategitik kanporatu zuen, nahiz eta bi txosten bakarrik jasoak zituen\n(beste hamarrak egun edo aste batzuk beranduago sartuko ziren); bilerakide guztien\nadostasunik gabe, gehiengorik gabe, eztabaidarik gabe, inork frogarik aurkeztu\ngabe, teoriak eta iritziak bakarrik. Aldi berean, hedabide-kanpaina bat hasi\nzen aurkikuntzari eta talde arkeologikoari izen ona kentzeko asmoz, faltsutzeaz\nhitz eginez etengabe, inolako frogarik gabe, zenbaiten titulu politiko edo\nakademikoetan oinarrituta soilik.<\/p>\n\n\n\n<p>Eta\nAldundiak, arazoari irtenbidea bilatzeko, grafitoak noiz grabatu diren\nzehazteko laborategi zientifikoetara jo beharrean (beste guztietan egiten den\nbezala), Eliseo Gilen aurkako salaketa jarri zuen epaitegian, 2009an.<\/p>\n\n\n\n<p>Hamaika\nurte iraun zuen ikerketa judizialak eta 2020an egin zen ahozko epaiketa. Epaiak\nEliseo Gil kondenatu zuen. Eliseo Gilek Araba Herrialdeko Auzitegian helegitea\naurkeztu zuen, baina auzitegi honek atzera bota zuen 2021ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Eliseo\nGilek Auzitegi Konstituzionalean babes-helegitea aurkeztu du &#8220;<em>bere eskubide konstituzionalak eta babes\njudizial eraginkorraren eskubidea urratu direlako<\/em>&#8220;. Hona hemen Eliseo\nGilek eta aurkitutako grafitoek Arabako epaitegietan jasan duten\ndefentsa-gabeziaren adibide batzuk.<\/p>\n\n\n\n<p>Epaitegiak\nez zuen egin aurkikuntzen zaintza judiziala: aztarnategia ez zen inoiz zigilatu\neta aurkikuntzak ez ziren inoiz auzitegiaren esku egon, beti salatariaren\n(Aldundiaren) arkeologia-museoan egon dira. Horrela, 2012an\ninstrukzio-epaitegiak Espainiako Kultur Ondarearen Erakundeari aditu-txostena\neskatu eta aztertzeko hogeita hemeretzi pieza eman zizkionean, horietatik\nzortzi beste bi laborategiren eskuetan egonak ziren aurretik, 2008 eta 2009an, baina\nepaitegiak ez zekien, zaintzarik gauzatzen ez zuelako. Aipatutako txostenean\noinarrituta, epailearen sententziak hogeita hamazortzi pieza manipulatu zirela\nadierazten du, horietatik zazpi lehenago beste bi laborategi horien eskuetan egondakoak.\n<\/p>\n\n\n\n<p><br>\n2020an, ahozko epaiketan, arkeologia-museoko bi\nzaharberritzailek zera testigatu zuten: \u201c<em>Iru\u00f1ako\nzeramikazko kutxak gure zerbitzura sartu ziren garbitzeko, eta garbitzen hasi\nginen. Hogei bat kutxa ziren. Bigarren kaxa garbitzen ari ginela mokoan adartxo\nbat zuen hegazti bat agertu zen zeramika batean. Aurrez, grafitoren bat agertuz\ngero museoari berri emateko ohartarazi ziguten, eta horrela egin genuen. Piezak\nhartu zituzten. Ez ditugu berriro ikusi ez garbituak ez garbitu gabeak<\/em>\u201d.\nEpaitegiak ez zuen testigantza hori jaso ere egin, sententzian ez baitira kutxa\nhoriek aipatu ere egiten. Epaileak aukera izan zuen kutxa horiek eskatzeko,\ngarbitu gabeko piezak aztarnategitik irten zirenean bezala egongo baitziren. <\/p>\n\n\n\n<p>Bestalde, epaiak hauxe aitortzen du, \u201c<em>ez da behar bezala frogatu berak<\/em> [Eliseo Gilek]<em> grafitoak bere eskuz egin zituenik<\/em>\u201d, eta hainbat\naldiz errepikatzen du: \u201c<em>berak <\/em>[Eliseo\nGilek]<em> edo bitartekoen bitartez\negin zituela<\/em>\u201d. Hortaz, epaiak berak Eliseo Gil errugabea dela adierazten\ndu, \u201cbehar bezala frogatu gabe\u201d berak ez zuelako grafitorik egin, ezta \u201cbitartekoen\nbitartez\u201d; existitzen ez direlako, ez direlako identifikatu, hamaika urtean\ninor auzipetu edo deklaratzera deitu ez dutelako, ezta&nbsp; &#8220;bitarteko&#8221; asmatu berri horiek\nbilatzen saiatu ere. Baina epaiak Eliseo Gil kondenatu zuen.<\/p>\n\n\n\n<p>Eliseo Gilek helegitea aurkeztu zuen Araba Herrialdeko\nAuzitegian, eta honek gaitzetsi eta epailearen sententzia mantendu zuen egitate\n&#8220;frogatuak&#8221; direla esanez. Auzitegiak ere ez zituen\nzaharberritzaileen epaiketako testigantzak behar bezala entzun, ezta epailearen\nepaia behar bezala irakurri ere.<\/p>\n\n\n\n<p>Herrialdeko Auzitegiak hauxe argudiatu zuen: &#8220;<em>objektuen ardura Aldundiak bakarrik har\nzezakeela eta hartu behar zuela, auziaren Instruktorearen kontrolpean<\/em>&#8220;,\n&#8220;instruktorearen kontrolik\u201d ez zegoela begi bistakoa denean, &nbsp;pieza batzuk beste laborategi batzuetan egon\nzirelako, Eliseo Gil salatzeko balio izango zuen aditu-txostena burutu\naurretik.<\/p>\n\n\n\n<p>Aurkikuntzak zaintza judizialaren menpe egon beharrean \u201cauzi-jartzailearen\u201d\neskuetan egotea, &nbsp;honelaxe defendatzen\nzuen auzitegiak: \u201ce<em>z dago arrazoi jakinik\naurkikuntza batzuk amarruz gutxiesten saiatzeko. Auzi-jartzailearentzat ez zen\nezer pozgarriagorik izango benetakotasun hori berrestea baino, Iru\u00f1a-Veleiako\naztarnategia leku erakargarri bikaina bihurtuko zuelako herrialdearentzat<\/em>\u201d.\nArgudio hau iritzi pertsonal hutsa da, eta sinesgaitza: norbaitek kereila\njartzen badu irabazi nahi duelako da, horixe du \u201cpozgarriena\u201d harentzat,\nhorretarako aurkeztu du. Aldundiak benetakotasuna nahi izan balu, laborategi\nzientifiko serioetara joko zukeen (beste guztietan egiten denez), auzitegian\nkorapilatu beharrean.<\/p>\n\n\n\n<p>Itxaron izatekoa da Auzitegi Konstituzionalak Eliseo Gilen\nbabes eskeko helegitea onartzea eta behar bezala irakurtzea eta entzutea.<\/p>\n\n\n\n<p>___<\/p>\n\n\n\n<p>Gontzal Fontaneda, SOS Iru\u00f1a-Veleia, Iru\u00f1a-Veleia Martxan eta Martin\nTxipia elkarteen izenean<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>19 de noviembre<\/strong>, <strong>d\u00eda de IRU\u00d1A-VELEIA<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Iru\u00f1a-Veleia es\nun yacimiento arqueol\u00f3gico de la Diputaci\u00f3n Foral de \u00c1lava. Desde 2002 estaba\ncedido para su excavaci\u00f3n a la empresa Lurmen S.L. cuyo codirector es Eliseo\nGil. En 2005 y 2006 aparecieron piezas con unos grafitos excepcionales:\nfiguras, jerogl\u00edficos, textos en lat\u00edn, en griego y en euskera.<\/p>\n\n\n\n<p>Ante la\nsorpresa y las comprensibles dudas, en 2008 la Diputaci\u00f3n form\u00f3 la llamada\n\u201cComisi\u00f3n Cient\u00edfica Asesora\u201d. Su \u00faltima reuni\u00f3n se celebr\u00f3 <strong>el 19 de noviembre de 2008<\/strong> y, minutos\ndespu\u00e9s de finalizar, la Diputaci\u00f3n acus\u00f3 al equipo\narqueol\u00f3gico de desarrollar \u201c<em>un proyecto arqueol\u00f3gico mal llevado<\/em>\u201d y\nlo expuls\u00f3 del yacimiento con solo dos informes recibidos (los otros diez entrar\u00edan d\u00edas y hasta\nsemanas m\u00e1s tarde), sin unanimidad ni mayor\u00eda y ni debate siquiera, sin que nadie hubiera presentado una sola prueba, solo teor\u00edas y opiniones.\nAl mismo tiempo dio comienzo una campa\u00f1a medi\u00e1tica de desprestigio de los\nhallazgos y del equipo arqueol\u00f3gico hablando constantemente de falsificaci\u00f3n\nsin ninguna prueba, simplemente apoy\u00e1ndose en sus titulaciones pol\u00edticas o\nacad\u00e9micas.<\/p>\n\n\n\n<p>Y despu\u00e9s la Diputaci\u00f3n, en vez de buscar la soluci\u00f3n al\nproblema acudiendo a laboratorios cient\u00edficos que diriman en qu\u00e9 \u00e9poca se han\ngrabado los grafitos (como se hace en todos los dem\u00e1s casos), present\u00f3 en 2009\nen el Juzgado una querella contra Eliseo\nGil. <\/p>\n\n\n\n<p>La instrucci\u00f3n judicial dur\u00f3 once a\u00f1os y en 2020 se\ncelebr\u00f3 el juicio oral, y la sentencia conden\u00f3 a Eliseo Gil. \u00c9ste present\u00f3 un\nrecurso de apelaci\u00f3n ante la Audiencia Provincial de \u00c1lava, que fue desestimado\nen su sentencia de 2021.<\/p>\n\n\n\n<p>Eliseo Gil ha presentado recurso de amparo ante el\nTribunal Constitucional por haberse \u201c<em>vulnerado\nsus derechos constitucionales, concretamente el derecho a la tutela judicial\nefectiva<\/em>\u201d. He aqu\u00ed unos ejemplos de la indefensi\u00f3n que Eliseo Gil y los grafitos hallados han sufrido en los\njuzgados de \u00c1lava.<\/p>\n\n\n\n<p>El juzgado no\nejerci\u00f3 la custodia judicial de los hallazgos: el yacimiento nunca estuvo\nprecintado y los hallazgos nunca estuvieron bajo custodia del juzgado sino que\nsiempre han permanecido en el museo de arqueolog\u00eda de la parte querellante, la\nDiputaci\u00f3n. Precisamente por ello, cuando en 2012 el juzgado de instrucci\u00f3n\npidi\u00f3 un informe pericial al Instituto del Patrimonio Cultural de Espa\u00f1a y le\nentreg\u00f3 treinta y nueve piezas para analizar, ocho de ellas hab\u00edan estado con\nanterioridad en 2008 y 2009 en manos de dos laboratorios ajenos, pero el\njuzgado no ten\u00eda constancia de ello porque no ejerc\u00eda la custodia. En base a\nese informe la sentencia del juicio declara manipuladas treinta y ocho piezas,\nde las cuales siete hab\u00edan estado con anterioridad en manos de esos dos\nlaboratorios ajenos.<\/p>\n\n\n\n<p>En 2020, en el\njuicio oral dos restauradoras del museo de arqueolog\u00eda testificaron que \u201c<em>en nuestro servicio entraron cajas de\ncer\u00e1micas de Iru\u00f1a para ir limpi\u00e1ndolas, y empezamos a lavarlas. Hab\u00eda unas\nveinte cajas y cuando \u00edbamos por la segunda, apareci\u00f3 el dibujo de una ave con\nuna rama en el pico en una cer\u00e1mica. Nos hab\u00edan avisado que si aparec\u00eda alg\u00fan\ngrafito di\u00e9ramos parte al museo, y fue lo que hicimos. Se llevaron las piezas.\nNo hemos vuelto a verlas, ni las lavadas ni las sin lavar<\/em>\u201d. El juzgado no\nescuch\u00f3 debidamente ese testimonio, porque en su sentencia no recogi\u00f3 la\nexistencia de esas cajas ni reclam\u00f3 su entrega, a pesar de que las piezas sin\nlavar podr\u00edan estar como reci\u00e9n salidas del yacimiento.<\/p>\n\n\n\n<p>Por otro lado, la sentencia\ndel juicio reconoc\u00eda que \u201c<em>no ha resultado probado suficientemente que \u00e9l\nmismo <\/em>[Eliseo Gil]<em> hubiera realizado de propia mano los grafitos contempor\u00e1neos<\/em>\u201d, pero repet\u00eda varias veces que los\nrealiz\u00f3 \u201c<em>bien por s\u00ed o bien por medio de\nterceras personas<\/em>\u201d La propia sentencia, pues, demostraba que Eliseo Gil es inocente, porque no lo\nhizo \u00e9l, ya que &#8220;no ha resultado probado suficientemente&#8221;, ni tampoco\n&#8220;por medio de terceras personas&#8221;, porque no existen, no est\u00e1n\nidentificadas, en once a\u00f1os a nadie se ha procesado ni llamado a declarar ni\nsiquiera se han buscado esas reci\u00e9n inventadas &#8220;terceras personas&#8221;. A\npesar de ello, la sentencia conden\u00f3 a Eliseo Gil.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c9ste present\u00f3 un recurso de\napelaci\u00f3n ante la Audiencia Provincial de \u00c1lava, que lo desestim\u00f3 manteniendo\nfundamentalmente la condena al aceptar los hechos \u201cprobados\u201d de la sentencia\ndel juicio. Tampoco escuch\u00f3 debidamente los testimonios de las restauradoras en\nel juicio oral ni ley\u00f3 debidamente la sentencia del juicio.<\/p>\n\n\n\n<p>La Audiencia Provincial\ndefend\u00eda que, \u201c<em>bajo control de la\nInstructora de la causa, solo la Diputaci\u00f3n pod\u00eda y deb\u00eda hacerse cargo de los\nobjetos<\/em>\u201d, siendo obvio que no hubo \u201ccontrol de la instructora\u201d porque\nalgunas piezas estuvieron en laboratorios ajenos antes del informe pericial que\nsirvi\u00f3 para culpar a Eliseo Gil.<\/p>\n\n\n\n<p>Para defender que los\nhallazgos no estuvieran bajo custodia judicial sino en poder de la \u201cparte\nquerellante\u201d, argument\u00f3 que \u201c<em>no se\nconocen razones para tratar de desacreditar con malas artes unos hallazgos<strong>.<\/strong> Nada habr\u00eda sido m\u00e1s gratificante\npara la parte querellante que confirmar esa autenticidad, pues hubiera\nconvertido el yacimiento de Iru\u00f1a-Veleia en un foco de atracci\u00f3n excepcional\npara la provincia<\/em>\u201d. Este argumento es una mera opini\u00f3n personal dif\u00edcil de\nser compartida: si alguien presenta una querella lo que pretende, lo \u201cm\u00e1s\ngratificante\u201d, es ganarla; para eso la ha presentado. Si la Diputaci\u00f3n hubiera\ndeseado la autenticidad, habr\u00eda acudido (como se hace en todos los dem\u00e1s casos)\na laboratorios cient\u00edficos expertos en vez de enredar al juzgado.<\/p>\n\n\n\n<p>Queda confiar en que el\nTribunal Constitucional admita el recurso de amparo y lea y escuche\ndebidamente.<\/p>\n\n\n\n<p>___<\/p>\n\n\n\n<p>Gontzal Fontaneda, en nombre\nde las asociaciones SOS Iru\u00f1a-Veleia, Iru\u00f1a-Veleia Martxan y Martin Txipia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azaroaren 19a, IRU\u00d1A-VELEIAren Eguna Iru\u00f1a-Veleia Arabako Foru Aldundiaren jabetzako aztarnategi arkeologikoa da. 2002az geroztik Lurmen S.L. enpresari esleitu zion induskatzeko, zuzendari Eliseo Gil zelarik. 2005 eta 2006an ezohiko grafitoak zeuzkaten piezak agertu ziren: irudiak, hieroglifoak, latinezko, grekozko eta euskarazko testuak. &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2021\/11\/24\/2008ko-azaroak-19-hiru-elkartek-sinatutako-agiria-egon-lotsagarri-haren-hamahirugarren-urteurrenean\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5492","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5492","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5492"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5494,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5492\/revisions\/5494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}