{"id":5451,"date":"2021-09-15T16:52:28","date_gmt":"2021-09-15T15:52:28","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=5451"},"modified":"2021-09-20T12:36:32","modified_gmt":"2021-09-20T11:36:32","slug":"euskararen-ustezko-kidetasunak-italian-eta-korsikan-liburua-aurkeztu-zen-atzo-donostian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2021\/09\/15\/euskararen-ustezko-kidetasunak-italian-eta-korsikan-liburua-aurkeztu-zen-atzo-donostian\/","title":{"rendered":"&#8220;Euskararen ustezko kidetasunak Italian eta Korsikan&#8221; liburua aurkeztu zen atzo Donostian."},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"978\" height=\"734\" src=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/0.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5452\" data-full-url=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/0.jpg\" data-link=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?attachment_id=5452\" class=\"wp-image-5452\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/0.jpg 978w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/0-300x225.jpg 300w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/0-768x576.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 978px) 100vw, 978px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Euskararen aztarnak Sardinian<\/em> argitaratu zuen liburu honen egileak 2017an, eta\nharen jarraipena eta osagarria da neurri batean esku arteko hau. Esan beharra\ndago Italiako Iparraldeak Sardiniak baino lehenago piztu zuela zenbait ikerle\neuskaldunen arreta. Federiko Krutwig euskaltzainak Aosta eta Piemonte aldeko\ntoponimian aurkitu zituen izenkideak nabarmendu zituen <em>Garaldea<\/em> liburuan (1978), eta geroxeago hari berari tiratu zion\nBernardo Estorn\u00e9s Lasak Au\u00f1amendi Entziklopedian. <\/p>\n\n\n\n<p>Baina harrezkero ez euskaldunek ez atzerritarrek, inork ez dio gaiari orain arte heldu. Obra honetan Elexpuruk, Sardiniako ikerketak eskaini dion esperientziaz baliatuta, Korsikan, Frantziako eta Suitzako Alpeetan eta Italiako penintsula osoan jarri ditu begiak. Harrigarriak dira toponimian aurkitu daitezkeen kidetasunak, hirurehun bat leku-izen berdin eta mila eta bostehun antzeko, Italia ipar-mendebaldean ematen delarik dentsitaterik handiena, Piemonte, Aosta, Lonbardia eta Ligurian, antzinatean liguriarrenak izandako lurraldeetan. Baina kidetasunak ez dira toponimiara mugatzen. Mitologian, adibidez, gure Basajauna eta Laminak aurkituko ditugu Alpeetan. Eta hau guztia argazkiz eta mapaz ondo hornituta.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"489\" height=\"675\" src=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/PortadaAurk.png\" alt=\"\" data-id=\"5453\" data-full-url=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/PortadaAurk.png\" data-link=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?attachment_id=5453\" class=\"wp-image-5453\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/PortadaAurk.png 489w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/PortadaAurk-217x300.png 217w\" sizes=\"auto, (max-width: 489px) 100vw, 489px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Zergatik hainbeste <em>euskal<\/em> toponimo leku horietan? Hipotesia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ez da batere erraza&nbsp; azalpena bilatzea. Gauza bat izan dezakegu\ngarbi: ezinezkoa dela kasualitatearen edo homofoniaren fruitu izatea.\nBururatzen zaigun hipotesi bakarra honako hau da: Neolito aroan euskararen\nfamiliakoak ziren hizkuntzak egiten zirela Europako leku askotan, eta Brontze\nAroan ekialdetik zetozen herri indoeuroparrak Europa gehienaz nagusitu\nzirenean, herri aurre indoeuroparrak, agian euskararen familiako hizkuntzak\negiten zituztenak, leku menditsuetan babestu zirela, Alpeen eta Apeninoen\nmagaletan liguriarren kasuan. Horrek azalduko luke zergatik euskal toponimoen\ndentsitatea askoz ere handiagoa den leku menditsuetan lautadetan baino.<\/p>\n\n\n\n<p>Osatu ditugun mapek garbi\nerakusten dute zenbat eta ekialderago eta orduan eta euskal toponimo gutxiago\nageri dela Alpeen magaletan, eta Toscanatik behera oso bakanak direla, nahiz\neta badiren Italia erdi eta behealdean ere harrigarri samarrak.<\/p>\n\n\n\n<p>Lehen liburuaren sarreran testutxo hau\nsartu genuen: \u201dIkasleak ginela euskal arkeologo izentsu batek zera esaten zigun\nklasean: \u2018Arkeologia liburu txar bat bezalakoa da. Antzinako biztanleek zer\njaten zuten, zer tresna erabiltzen zituzten edo hildakoak nola ehorzten\nzituzten esaten dizu, baina ez askoz gehiago. Beste guztia asmatu, ondorioztatu\negin behar duzu. Baina hori dituzun datu urriak ondo lotuz eta zentzuz\ninterpretatuz egin behar da. Eta hala ere sekula ez duzu ziur jakingo zuzen\nzabiltzan ala ez\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Esku arteko gai honek ere arkeologiaren antz handia du.\nPaleosardinierak ez du testu idatzirik utzi, dakigula. Agiri zaharretako izen\npropio batzuk, ondorengo hizkuntzetan suma daitezkeen arrasto batzuk, eta batez\nere leku-izenak dira liburu txar honen letrak, tunel iluneko ipurtargiak\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Orain aztertu dugun eremuan aurkitzen diren leku-izen batzuk: <\/strong>Alagna, Alza, Alzate, Arabba, Aranno, Arlaz, Arno, Arre, Auzate, Ascona, Baiona, Balzola, Velate, Berrio, Betolacce, Borda, Eccay, Erlo, Gabiola, Gallaretta, Garbe, Gorla, Iria, Irogna, Carabietta, Carcare, Lete, Lesa, Nardi, Occhetta, Olano, Oletta, Olza, Orbe, Oro, Orria, Ottano, Sarissola, Ubaia, Urbel, Uria, Veleia, Zalla, Zubiena, Suffia, Zumaglia<\/p>\n\n\n\n<p>Liburuarekin batera mapa-poster bat ere argitaratu dugu. Mapa hau ez da liburu-dendetan salduko. Egileari eska dakioke.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-3 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"765\" src=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-1024x765.jpg\" alt=\"\" data-id=\"5459\" data-full-url=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-scaled.jpg\" data-link=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2021\/09\/15\/euskararen-ustezko-kidetasunak-italian-eta-korsikan-liburua-aurkeztu-zen-atzo-donostian\/58barzo\/\" class=\"wp-image-5459\" srcset=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-1024x765.jpg 1024w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-300x224.jpg 300w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-768x574.jpg 768w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-1536x1147.jpg 1536w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-2048x1530.jpg 2048w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-1028x768.jpg 1028w, https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2021\/09\/58bArzo-1446x1080.jpg 1446w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Euskararen aztarnak Sardinian argitaratu zuen liburu honen egileak 2017an, eta haren jarraipena eta osagarria da neurri batean esku arteko hau. Esan beharra dago Italiako Iparraldeak Sardiniak baino lehenago piztu zuela zenbait ikerle euskaldunen arreta. Federiko Krutwig euskaltzainak Aosta eta Piemonte &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2021\/09\/15\/euskararen-ustezko-kidetasunak-italian-eta-korsikan-liburua-aurkeztu-zen-atzo-donostian\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5451","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5451"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5460,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5451\/revisions\/5460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}