{"id":4365,"date":"2019-11-26T20:50:02","date_gmt":"2019-11-26T19:50:02","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=4365"},"modified":"2019-11-26T20:52:15","modified_gmt":"2019-11-26T19:52:15","slug":"euskalduna-den-orok-altxa-beza-burua-jose-luis-erdozia-mauleonen-artikulua-garan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2019\/11\/26\/euskalduna-den-orok-altxa-beza-burua-jose-luis-erdozia-mauleonen-artikulua-garan\/","title":{"rendered":"“Euskalduna den orok altxa beza burua!”, Jose Luis Erdozia Mauleonen artikulua Garan"},"content":{"rendered":"\n

Azaroaren 23ko Gara<\/a>k Erdoziaren artikulu zorrotza ekarri zuen. Euskaltzaindiaren eta Jaurlaritzaren inplikazioa eskatzen du Iru\u00f1a-Veleiako korapiloa askatzeko.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Jose Luis Erdozia Mauleon<\/a> Euskaltzain urgazlea Euskaldun den orok altxa beza burua! <\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Noizko euskal \ngramatikaren arabera erabaki du zenbait adituk ezinezkoa zela horrela \nidaztea halako hitza orduan? Gainera, Iru\u00f1a-Veleiako grafitoak ez daude \npergaminoan, papiroan edota hilarrietan idatzirik.\n \n \n 23\/11\/2019\n \n \n \n \n \n <\/p>\n\n\n\n

Atxagari entzun nion lehengo batean, Euskadi Irratian, jaso \nberri duen sariaren eta Etxepareren lanaren arteko paralelismoa egiten. \n\u00abHeuskaldun den (gizon) orok altxa beza buruia\u00bb aipatu zuen, haren \nargitalpenaren kasuan bezala, sariak eskuratzea, euskaldunen konplexuak \nuxatzeko arrazoi dela ondorioztatuz.<\/p>\n\n\n\n

\u00abDebile principium, melior fortuna sequatur\u00bb esanda, harekin eta \nondorengoekin euskara hizkuntzen champions-era igoko zela erantsi zuen. \nBaina ez dakit euskarak ordukotik \u201cmelior fortuna\u201d izan duen, ezta \nizanen duen ere, ahozko komunikazioan sekula santan.<\/p>\n\n\n\n

Eta zergatik horren ezkor euskararen etorkizunarekin? Bada, \ngehienbat, ez dudalako ikusten euskal gizartea konplexuak alde batera \nuzteko tenorean eta benetako apustua egiten euskara Euskal Herriko \nkomunikazio hizkuntza nagusi bihurtzeko. Ez hizkuntza nagusi bezala \naldarrikatzeko, ez hizkuntzaren beraren historian sakontzeko, \nobjektibotasunez.<\/p>\n\n\n\n

Aditu batzuek esandakoak irakurri eta gizartearen gehiengoak buruia \naltxa beharrean, burumakur. Nola esanen zaie aditu horiei haiek \nesandakoak baino berme gehiago eskaintzen duela zientziaren bidez \naztertzeak aztergaia? Pentsatu ere ez! Gizarte uzkur, herabetia! \nKonplexua duena aditu horien aurrean. Eta konplexu horretan, bereziki, \ndago murgilduta klase politikoa, arlo akademikoa, hezkuntza, \nkazetaritza, kultura\u2026 Zein, hori ez bada, beste alde batera begiratzeko \narrazoia? Nola ulertu, bestela, Akademiak, esate baterako, euskararen \nhistoriako garrantzitsuenetarikoa izan daitekeen aurkikuntzaren aurrean,\n ezer esan ez izana oraindik? Akademikoek iritzi kontrajarriak \ndituztela? Aizue! Akademiatik kanpo ere, beste aditu batzuek aurreko \nadituek esandakoak ez duela oinarri zientifikorik esan dute.<\/p>\n\n\n\n

Noizko euskal gramatikaren arabera erabaki du zenbait adituk \nezinezkoa zela horrela idaztea halako hitza orduan? Gainera, \nIru\u00f1a-Veleiako grafitoak ez daude pergaminoan, papiroan edota \nhilarrietan idatzirik. Ostraketan daude idatzita gehienak; beraz, ez \nzituen idatziko garaiko idazle, idazkari edo eskribau batek. Idazten \nikasten ari ziren batzuek idatziko zituzten seguruenera, benetakoak \nbadira, horretarako Iru\u00f1a-Veleian orduko hartan izanen zuten tailer, \nakademia edo pedagogium batean, irudimenaren hegoak gehiegi astindu \ngabe.<\/p>\n\n\n\n

Orduan, adituen arteko talka hori, nola konpon daiteke? Laster eginen\n omen den epaiketak bederen, ez du konponduko grafitoen \nbenetakotasunaren auzia, ez baita horretaraino ausartuko arkeologian edo\n epigrafian tutik ere ez dakien epailea, eta, horregatik, berriz ere, \nerrepikatuko dut hainbestetan erabilitako leloa: \u00a1Contra facta, non \nvalent argumenta! Froga arkeometrikoak egitera bidaliz gero grafitoak, \nafera konpontzeko bidean izanen da. Ezin da utzi Altamirako margoen \nkasuan bezala beste hamarkada batean enkistatzen. Lehenago edo \nberanduago era zientifikoan eman beharko zaio erantzuna, Arabako \nAldundiak grafitoak behar bezala zaindu baditu behintzat.<\/p>\n\n\n\n

Eta, nire ustean, froga horiek egiteko ardura, Euskaltzaindiak eta \nEusko Jaurlaritzak hartu beharko lukete. Batak, ardura intelektuala, \neuskara arloko mailarik goreneko instituzioa delako; eta, besteak, \nardura ekonomikoa, gaur egun bederen (ez dago Nafarroa unerik gozoenean \nhorretarako), euskaldun guztien ondarearen zaintzaile beharko lukeelako.\n Horrela, Euskaltzaindiak gainera, mendeurren arrakastatsuari amaiera \nederrena emanen lioke eta, horretarako, afera argitu nahia baino ez da \nbehar.<\/p>\n\n\n\n

Goitik buruok!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Azaroaren 23ko Garak Erdoziaren artikulu zorrotza ekarri zuen. Euskaltzaindiaren eta Jaurlaritzaren inplikazioa eskatzen du Iru\u00f1a-Veleiako korapiloa askatzeko. Jose Luis Erdozia Mauleon Euskaltzain urgazlea Euskaldun den orok altxa beza burua! Noizko euskal gramatikaren arabera erabaki du zenbait adituk ezinezkoa zela horrela … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4365"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4368,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4365\/revisions\/4368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}