{"id":426,"date":"2013-02-26T20:55:55","date_gmt":"2013-02-26T19:55:55","guid":{"rendered":"http:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/?p=426"},"modified":"2015-11-23T20:01:27","modified_gmt":"2015-11-23T19:01:27","slug":"hirutan-veleia-novva-birritan-veleia-gori","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2013\/02\/26\/hirutan-veleia-novva-birritan-veleia-gori\/","title":{"rendered":"Hiru aldiz VELEIA NOV(V)A, lau VELEIA GORI"},"content":{"rendered":"

Hemen <\/a>Idoia Filloyren post interesgarria toponimoaz. Aurreko sarrera batean esaten genuen deigarria dela sei edo zazpi aldiz hiriaren izena VELEIAN forman, inesiboan, agertzea, aurkitu berri duten aldarean bezalaxe, nahiz eta EHUko adituek VELEIANORUM interpretatu duten; oso interpretazio diskutigarria.<\/p>\n

Plinio Zaharra (I. K.o.): In eundem conventum (Cluniensem) Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. <\/i>Pliniok dio Clunia-ko (gaur egun Coru\u00f1a del Conde, Burgosko probintziaren hego-ekialdean) esparru administratibokoak direla karieteak (karistioak) eta vennenseak (?), eta bost hiri dituztela denera, horien artean Velienseak<\/b> (vel(e)iatarrak).<\/p>\n

Bestalde, Ourense-ko Celanova (Coeliobriga) herrian aurkitutako hilarri<\/a> batek zera dio: M(arcus) Licinius \/ Veleiensis<\/strong> \/ Laribus \/ Gumelaecu[is] v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito) . <\/em>Ikusten denez, Marcus Licinius hau Veleiatarra zen, auskalo zergatik Galiziara joandakoa<\/p>\n

Hauek dira, guk dakigula, gentilizioaren aipu zahar bakarrak. Horregatik, VELEIAN \u00a0(laburpena izatea posible dela jakinda) VELEIANORUM interpretatzea gehiegitxo iruditzen zaigu. VELEIENSIUM izango zen genitibo plurala, \u201cveleianus\u201d ere erabiltzen zela frogatzen ez den bitartean. Dokumentatuta ez dago. Zenbat txantxa egin duten batzordekideek veleyense<\/i> hitzaren kontura (\u201costrakas veleyenses\u201d, “euskera veleyense”, \u201canomal\u00edas veleyenses…), orain komeni denean \u201cveleianus\u201dekin etortzeko.<\/p>\n

Deigarriak dira beste agerpenak ere. Bi aldiz agertzen da VELEIA NOVVA eta behin VELEIA NOVA. Garbi dago hiri berriari egiten diola erreferentzia, bazela Veleia berri bat. Eta jakina, berria bazegoen zaharra ere izango zen. Horregatik pentsa liteke beste lau aldiz agertzen den VELEIA GORI hiri zaharra dela. 14469 piezak biak dakartza gainera, VIIL(II)I(A) GORI\/ VIILIII NOVVA, bide baten marrazkiaren barruan.<\/p>\n

GORIren esanahia ez dago argi. \u201cGorri\u201dren forma zaharra dirudi; batzuek pentsatzen dute \u201csoila\u201d, \u201clandarerik gabea\u201d esan nahi duela. Beste batzuek, kolorea. Nire ustez GOIRI dateke, goi aldeko hiri zaharra, hiri karistiarra. Arkeologoek diote erromatarrek hiri karistiar zaharraren gainean eraiki zutela hiri berria. Handia zela lehenagoko hiri hori, 50 hektarea hartzen zituela, mendixkaren erdialdea zein goi aldean kokatzen zela. Arkiz-ko Espoloia esaten zaio gaur egun goialdeari. GOIRI edo GOIURI toponimo dezente dago bizkaieraren eremuan. Hainbat Goiri dago Bizkaian; Goiuri (Gujuli ere deitua) Araban, Urkabustaizen.<\/p>\n

Niretzat adierazgarria da Gasteizko hiribilduaren goialdearen antzinako izena: Villasuso<\/em>. Gaur egun Villasuso-Goiuri esaten zaio hango areto-jauregi eder bati. Goiuri<\/em>, nonbait, ez dago dokumentatuta, eta Villasusoren itzulpen berria da. Baina Villasuso ez ote Goiuri edo Goiri-ren antzinako itzulpena? Toponimia zahar ia guztia euskarazkoa den inguru batean harrigarria da \u201cVillasuso\u201d. Eta beste gauza bat: Iru\u00f1a-Veleia goi-erdiaroan desegin zenean, nora joan zen hango jendea, edo parte bat behintzat? Zertarako erabili ziren hango harlanduak? Beste hiri bat eraikitzeko, agian, handik hamar kilometrora dagoen Gasteiz, ziur asko. Goiri edo Goiuri toponimoa ere harriekin batera lekuz aldatu ote zen?<\/p>\n

\"nova\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

\"araina\"<\/a><\/p>\n

\"gorinova\"<\/a><\/p>\n

\"neulaike\"<\/a><\/p>\n

\"gori\"<\/a><\/p>\n

\"esta\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hemen Idoia Filloyren post interesgarria toponimoaz. Aurreko sarrera batean esaten genuen deigarria dela sei edo zazpi aldiz hiriaren izena VELEIAN forman, inesiboan, agertzea, aurkitu berri duten aldarean bezalaxe, nahiz eta EHUko adituek VELEIANORUM interpretatu duten; oso interpretazio diskutigarria. Plinio Zaharra … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-426","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1807,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426\/revisions\/1807"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}