Arabako Foru Aldundiak, 2008ko udazkenean hartutako erabaki baten bidez, ofizialki faltsutzat jo zituen 2005 eta 2006ko jardunaldietan Iru\u00f1a-Veleiako aztarnategian aurkitutako \u201cezohiko grafitoak\u201d (400 inguru), eta indusketa-baimena kentzea erabaki zuen Lurmen S.L. enpresari. Handik gutxira, zigor-espedientea irekiz, auzibidean jarri zituen enpresa horretako hainbat kide eta kolaboratzaile.<\/p>\n
Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU-UPV) irakaslez ia guztiz osaturiko Batzorde Zientifiko Aholkulariaren zenbait txostenetan oinarrituta hartu zuen erabakia Foru erakundeak; piezak faltsuak zirela eta Lurmenen arkeologia jarduna txarra izan zela esaten zuten txostenok. Geroago, 2009 eta 2013 artean, Lurmenen defentsak hogei bat txosten aurkeztu zituen epaitegian guztiz kontrakoa esaten zutenak, hau da, piezak benetakoak izan daitezkeela eta Lurmenen arkeologia jarduna egokia izan zela. Hainbat naziotakoak dira txostenon egileak eta horietako gehienak izen handiko adituak grafitoetan agertzen diren gaietan.<\/p>\n
Auzia bederatzi urtez egon da instrukzio fasean, gure herrian irekita dagoen auzi judizial zaharrena izanik, horrek Eliseo Gil Zubillaga eta Oscar Escribano Sanz auzipetuei ekartzen dien guztiarekin. Azkenik, 2018ko maiatzaren hasieran jaso dute auzipetuek akusazio-idatzia: Eliseo Gilentzat Arabako Foru Aldundiak zazpi urte eta erdiko kartzela zigorra eta 285.000 euroko isuna eskatzen du eta aldi berean Estatuko Fiskaltzak bost urte eta erdiko kartzela eta ia 300.000 euroko isuna. Oskar Escribanorentzat, bost urte eta erdiko kartzela eta antzeko isunak.<\/p>\n
Gure ustez, ezin da denbora gehiago egon auzia argitu gabe; batetik, begi-bistako arrazoi humanitarioengatik, eta bestetik, garrantzi ikaragarrikoa delako grafitoak benetakoak ala faltsuak diren jakitea. Eta ez bakarrik euskararen historiarentzat, baita beste ezagutza-arlo askorentzat ere. Badakigu jakin erraza dela egia aurkitzea datazio teknika modernoak erabiliz, ohikoak gaur egungo arkeologian, eta horregatik azpian sinatzen dugunok eskatzen diegu dagokien erakundeei ondorengoa egitea agindu dezatela:<\/p>\n
- \n
- piezen lagin bat Arkeometrian adituak diren Europako laborategietan aztertzea. Gure ustez, hiru laborategi ezberdinetan egin beharko lirateke analisiak, kasu berezietako protokolo zorrotzak ezarriz.<\/li>\n
- parteekin zerikusirik ez duten arkeologo entzutetsuek indusketa kontrolatuak egin ditzatela Lurmenek grafitoen agerlekutzat seinalaturiko lekuen inguruetan.<\/li>\n<\/ul>\n
Gasteizen, 2018ko ekainaren 14an<\/p>\n
Iru\u00f1a-Veleia Argitu ekimena<\/em><\/p>\n
- \n
- Izen-abizenak (edo entitatea):<\/li>\n
- Nortasun agiriaren zenbakia: Eposta (aukerakoa):<\/li>\n
- Bizilekua: Sinadura: x<\/li>\n
- Lanbidea edo titulazioa (aukerakoa):<\/li>\n<\/ul>\n
(Ekimenaren bultzatzailea: Iru\u00f1a-Veleia Argitu ekimena<\/strong>, ondorengo elkarteetako kideek osatua: SOS Iru\u00f1a-Veleia, Euskeraren Jatorria, Martin Ttipia, Lurmen eta independenteak)<\/p>\n
Sinadurak: <\/strong>http:\/\/iru\u00f1aveleia.eu\/manifiesto<\/a> <\/strong><\/p>\n
Harremana<\/strong>: irunaveleiaargitu@gmail.com<\/a> <\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-content\/uploads\/sites\/18\/2018\/06\/0615_kul_Veleia-300x173.jpg\")
<\/a>argazkia: Berria, Juanan Ruiz\/Foku<\/p><\/div>\n
Manifiesto en favor del esclarecimiento del caso de Iru\u00f1a-Veleia<\/strong><\/p>\n
La Diputaci\u00f3n Foral de \u00c1lava, en una resoluci\u00f3n adoptada en el oto\u00f1o de 2008, declar\u00f3 oficialmente falsos los llamados \u201cgrafitos excepcionales\u201d (unos 400), hallados en el yacimiento de Iru\u00f1a-Veleia durante las campa\u00f1as de 2005 y 2006, y decidi\u00f3 retirar el derecho de excavaci\u00f3n a la empresa Lurmen S.L., para posteriormente abrirle expediente sancionador y entablar procedimiento judicial contra varios de sus miembros y colaboradores.<\/p>\n
El ente foral tom\u00f3 la decisi\u00f3n bas\u00e1ndose en varios informes de la denominada Comisi\u00f3n Cient\u00edfica Asesora, constituida fundamentalmente por profesores de La Universidad del Pa\u00eds Vasco (EHU-UPV), que abogaban por la falsedad de los grafitos y la mala pr\u00e1ctica arqueol\u00f3gica de Lurmen. Posteriormente, entre 2009 y 2013, la defensa de Lurmen present\u00f3 ante el juzgado una veintena de informes que sostienen lo contrario, o sea, que los grafitos pueden ser verdaderos y que la pr\u00e1ctica arqueol\u00f3gica de Lurmen ha sido correcta. Los autores de dichos informes son de diferentes nacionalidades, y la mayor\u00eda de ellos reconocidos expertas\/os en las materias que se reflejan en los grafitos.<\/p>\n
El caso ha estado en fase de instrucci\u00f3n durante nueve a\u00f1os, siendo la causa judicial abierta m\u00e1s antigua de nuestro pa\u00eds, con lo que ello supone para los encausados Eliseo Gil Zubillaga y Oscar Escribano Sanz. Al fin, a principios de mayo de 2018 \u00e9stos han recibido el escrito de acusaci\u00f3n: para Eliseo Gil, la Diputaci\u00f3n Foral de \u00c1lava pide la pena de siete a\u00f1os y medio de c\u00e1rcel y 285.000 euros de multa, y paralelamente la Fiscal\u00eda cinco a\u00f1os y medio de c\u00e1rcel y casi 300.000 euros de multa. Para Oskar Escribano se piden cinco a\u00f1os y medio de c\u00e1rcel y multas similares.<\/p>\n
Creemos que no se puede dilatar m\u00e1s el esclarecimiento del caso, tanto por evidentes razones humanitarias como por ser de suma importancia conocer si los grafitos son verdaderos o falsos. Y no solo para la historia del euskera, sino tambi\u00e9n para otras muchas \u00e1reas de conocimiento. Sabemos que es f\u00e1cil llegar a la verdad usando t\u00e9cnicas modernas de dataci\u00f3n, habituales hoy en d\u00eda en arqueolog\u00eda, y para ello las personas abajo firmantes pedimos que las instituciones correspondientes ordenen la realizaci\u00f3n de las siguientes acciones:<\/p>\n
- \n
- que laboratorios europeos especializados en Arqueometr\u00eda analicen una muestra de las piezas. Sugerimos que sean tres laboratorios diferentes, y que se apliquen estrictamente los protocolos al uso para casos extraordinarios.<\/li>\n
- que reconocidos arque\u00f3logas\/os, no vinculados a las partes, lleven a cabo excavaciones controladas en lugares pr\u00f3ximos a los se\u00f1alados por Lurmen como puntos de aparici\u00f3n de los grafitos.<\/li>\n<\/ul>\n
<\/p>\n
Vitoria-Gasteiz, a 14 de junio de 2018<\/p>\n
Iru\u00f1a-Veleia Argitu ekimena<\/em><\/p>\n
- \n
- Nombre y apellidos (o entidad):<\/li>\n
- Documento de Identificaci\u00f3n: Email (opcional):<\/li>\n
- Lugar de residencia: Firma: x<\/li>\n
- Profesi\u00f3n o titulaci\u00f3n (opcional): <\/li>\n<\/ul>\n
(Promueve la iniciativa: Iru\u00f1a-Veleia Argitu ekimena<\/strong>, formada por miembros de las asociaciones SOS Iru\u00f1a-Veleia, Euskeraren Jatorria, Martin Ttipia, Lurmen e independientes)<\/p>\n
Fimas<\/strong>: http:\/\/iru\u00f1aveleia.eu\/manifiesto<\/a><\/p>\n
Contacto<\/strong>: irunaveleiaargitu@gmail.com<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Gaur eguerdian aurkeztu da Gasteizen Iru\u00f1a-Veleia Argitu ekimenaren manifestua. Lehenik bideo labur bat erakutsi da Benito Lertxundi, Eduard Harris eta Garbi\u00f1e Biurruni egindako elkarrizketekin. Gero, sinatzaile multzo bat oholtzan zelarik, Gontzal Mendibilek eta Nekane Juradok manifestua irakurri dute. Hedabide asko … Jarraitu irakurtzen