{"id":277,"date":"2010-01-14T21:23:37","date_gmt":"2010-01-14T21:23:37","guid":{"rendered":"http:\/\/goiena.net\/blogak\/elexpuru\/elkarrizketa-goienkarian"},"modified":"2015-11-23T10:24:50","modified_gmt":"2015-11-23T09:24:50","slug":"elkarrizketa-goienkarian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2010\/01\/14\/elkarrizketa-goienkarian\/","title":{"rendered":"“Asko gara Iru\u00f1a-Veleiako grafitoak benetakoak direla uste dugunak”,elkarrizketa Goienkarian"},"content":{"rendered":"

Joan den asteko Goienkarian (Debagoieneko astekaria) Xabier Urzelaik egin zidan elkarrizketa agertu zen, Asko gara Iru\u00f1a-Veleiako grafitoak benetakoak direla uste dugunak. <\/i>izenburuduna. Hemen <\/a>irakur daiteke<\/p>\n

\n
\n
\n
GOIENKARIA, 2010eko urtarrilaren 8a, XABIER URTZELAI, BERGARA.<\/span><\/span><\/div>\n
<\/div>\n
2010ean lau urte beteko ditu Iru-<\/span>\u00f1a-Veleia auziak. Arabako Diputa-<\/span><\/span>zioak agindutako azterketek zioten<\/span>2006an egindako aurkikuntzak fal-<\/span>tsuak zirela, baina geroago eta<\/span>gehiago dira baieztapen horren<\/span>kontra daudenak. Juan Martin Elex-<\/span>puru da horietako bat, eta blog <\/span>honetan batzen ditu auziaren non<\/span>dik norakoak: goiena.net\/blogak\/elexpuru\u00a0<\/span><\/div>\n
.<\/span><\/div>\n
Iru\u00f1a-Veleia auziaren gainean<\/span>a sko idatzi da, baina komeni<\/span>da atzera egitea. Kanpotik<\/span>datorren lagun bati zelan azal<\/span>duko genioke zer den Iru\u00f1a-<\/span>Veleia?<\/span><\/em><\/div>\n
Gasteiztik hamar kilometro-<\/span>ra dagoen hiri erromatar bat<\/span>egondako lekuaren izena da Iru-<\/span>\u00f1a-Veleia. Lehenagotik zegoen<\/span>hiri euskaldun baten gainean<\/span>berreraiki zuten hiri hura, eta oso <\/span>handia izan zen garai batean. <\/span>K.o V-VI. mendean hutsik gera<\/span>tu zen, eta gaur egun soroak eta <\/span>zelaiak daude leku hartan. Oso <\/span>egoera onean heldu zaigu aztar<\/span>nategia.<\/span><\/div>\n
Eta nola sortu zen Iru\u00f1a-Veleia <\/span>auzia?<\/span><\/em><\/div>\n
Eliseo Gil eta Idoia Filloy<\/span>a rkeologoen zuzendaritzapean <\/span>indusketak egiten ari ziren 1994a <\/span>ezkero. Dena normal zihoan, 2005-<\/span>2006 urte bitartean pieza bereziak <\/span>irteten hasi ziren arte. 400 bat piez<\/span>a agertu ziren aztarnategiko <\/span>hainbat lekutan: euskarazko eta <\/span>latinezko esaldiak, gurutze krist<\/span>auak, hieroglifo egiptoar batzuk, <\/span>era guztietako marrazkiak… <\/span>Gehienak zeramika gainean egi<\/span>nak, baina hezurrean, adreiluan <\/span>eta beiran egindakoak ere dezen<\/span>te zeuden. <\/span>Unibertsitateko irakasle <\/span>batzuei erakutsi zitzaizkien pie<\/span>zak euren iritzia batzeko, eta <\/span>hasieran denek aho batez esan <\/span>zuten benetakoak zirela. Aurki<\/span>kuntzak poz handia sortu zuen, <\/span>eta jendartean aurkeztu ziren.<\/span><\/div>\n
Aurkikuntza haiek hankaz<\/span>gora jartzen zituzten teoria <\/span>asko.<\/span><\/em><\/div>\n
Aurkikuntzak oso inportan<\/span>teak izango lirateke gure histo<\/span>ria eta antzinako euskara ezagu<\/span>tzeko, baina dena irauliko luke<\/span>ela esatea gehiegitxo esatea da. <\/span>Euskarazko lehenengo esaldiak <\/span>izango genituzke, eta material <\/span>dezente euskara zaharra ezagu-<\/span>tzeko. Filologia mailan gauz a<\/span>batzuk aldatuko lirateke, baina <\/span>hori ez da drama bat. Kristauta<\/span>sunaren sarreraz eta abar ere <\/span>datu berriak izango genituzke.<\/span><\/div>\n
Gutxi iraun zuen pozak.<\/span><\/em><\/div>\n
Bai. Laster hasi ziren zalan<\/span>tzak azaleratzen. Gra\ufb01torik sus<\/span>magarrienak<\/span><\/div>\n
Internetera eta <\/span>prentsara ezkutuan pasa zituzten .<\/span>Eta hor, batak RIP\u00a0 berba azaltzea<\/span>ezinezkoa zela; besteak, Nefertit<\/span>i izena… Kontua da faltsuak ote <\/span>ziren zurrumurrua zabaldu zela,<\/span>eta horrek gaiztotu egin zuen <\/span>giroa. Hori ikusita, Eliseo Gilek <\/span>nazioarteko batzorde bat eskatu <\/span>zuen auzia argitzeko. Arabako <\/span>Diputazioak izendatu zuen <\/span>batzordea 2008ko hasieran, bai<\/span>na denak EHUko irakasleak <\/span>ziren.<\/span><\/div>\n
Eta batzorde hark faltsuak <\/span>zirela erabaki zuen.<\/span><\/em><\/div>\n
Gutxi gorabehera, bai. Hamar <\/span>txosten egin zituzten, eta horie<\/span>tatik zortzik aurkikuntzak oro <\/span>har faltsuak zirela esaten zuten. <\/span>Batzordearen bilera amai<\/span>tzeaz bat, Diputazioak dekretu <\/span>bat jarri zuen abian, eta Eliseo <\/span>Gil kalera bota, aztarnategia <\/span>itxi eta arkeologoak auzipetu <\/span>egin zituen. Hiru kereila jarri <\/span>dizkiete, eta ia hiru milioi euro <\/span>eskatzen dizkiete; eta, faltsifika<\/span>zioa egitea edo bideratzea lepo<\/span>ratzen diete.<\/span><\/div>\n
Baina argi dago aurkikuntzak<\/span>faltsuak direla?<\/span><\/em><\/div>\n
Bai, zera! Gehiago esango dut:<\/span>a sko gara aurkikuntzak beneta<\/span>koak direla pentsatzen dugunak. <\/span>Gainera, azken hilabeteotan 13<\/span>t xosten mardul egin dira beneta<\/span>kotasunaren alde. <\/span>Edward Harrisek, arkeologia <\/span>modernoaren metodoaren aitak,<\/span>e gin du txosten bat praxi arkeo<\/span>logikoa zuzena dela esaten. Ulri<\/span>ke Fritz egiptologo alemaniarrak <\/span>posibletzat jotzen ditu hierogli<\/span>foak… Horrekin batera, R. Colme<\/span>nero epigra\ufb01sta galizarrarena, <\/span>Koen van den Driessche geologo <\/span>belgikarrarena, eta abar. Guzti<\/span>ra, 1.200 orrialdetik gora idatzi <\/span>dituzte, inork euro bakarra ere <\/span>kobratu gabe.<\/span><\/div>\n
Euskarari buruzko txostenak <\/span>zeuk eta Hector Iglesiasek ida<\/span>tzi dituzue.<\/span><\/em><\/div>\n
Bai. Hector Iglesias Baionako <\/span>\ufb01lologo bat da; ez da oso ezagu<\/span>na, baina bai oso jakintsua. 200 <\/span>orrialdeko txostena idatzi du, eta, <\/span>batzordeko \ufb01lologoen argudioak <\/span>hankaz gora jartzearekin batera,<\/span>benetakotasunaren aldeko froga <\/span>sendoak eman ditu. Gu bion txos<\/span>tenak \u2013Elexpururena liburuan<\/span>dago\u2013 bat datoz funtsean.<\/span><\/div>\n
Momentu honetan zelan dago <\/span>auzia?<\/span><\/em><\/div>\n
Epaileak kereila bat artxiba<\/span>tu du eta \ufb01skalak beste bat artxi<\/span>batzeko eskatu du. Oso baikor <\/span>gaude alde horretatik. Eztabaida <\/span>zienti\ufb01koa, berriz, nahiz eta Dipu<\/span>tazioak amaituta dagoela esan, <\/span>aurrera doa eta benetakotasuna<\/span>ren aldekoak ari gara gailentzen; <\/span>nabarmen, gainera. <\/span>Datozen hilabeteotan jardu<\/span>naldiak edo kongresuak egingo <\/span>dira. Uste dugu dena argituko <\/span>dela lehentxeago edo geroxeago. <\/span>Baina gizarteak mugitu egin <\/span>behar du, ezin da dena lau fran<\/span>kotiratzaileren esku utzi. Harri<\/span>garria da auzi honetan euskal<\/span>dungoa esaten zaion horrek ager<\/span>tu duen pasibotasuna.<\/span><\/div>\n
Zerbait gehitu nahi?<\/span><\/em><\/div>\n
Arabako Diputazioari eskatu<\/span>ko nioke jarritako kereila erre<\/span>tiratzeko eta eztabaida zienti\ufb01ko<\/span>ari leku egiteko. Eta batzordeki<\/span>deei esango nieke oraindik garaiz <\/span>daudela duintasunez atzera egi<\/span>teko. Bizitza honetan guztiok <\/span>egin izan ditugu hanksartzeak.<\/span><\/div>\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Joan den asteko Goienkarian (Debagoieneko astekaria) Xabier Urzelaik egin zidan elkarrizketa agertu zen, Asko gara Iru\u00f1a-Veleiako grafitoak benetakoak direla uste dugunak. izenburuduna. Hemen irakur daiteke GOIENKARIA, 2010eko urtarrilaren 8a, XABIER URTZELAI, BERGARA. 2010ean lau urte beteko ditu Iru-\u00f1a-Veleia auziak. Arabako … Jarraitu irakurtzen →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=277"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1685,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions\/1685"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}