{"id":256,"date":"2010-03-11T01:36:47","date_gmt":"2010-03-11T01:36:47","guid":{"rendered":"http:\/\/goiena.net\/blogak\/elexpuru\/adiskide-lagun-eta-amigo-segurolaren-eta-lakarraren-arabera"},"modified":"2015-11-23T13:43:02","modified_gmt":"2015-11-23T12:43:02","slug":"adiskide-lagun-eta-amigo-segurolaren-eta-lakarraren-arabera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2010\/03\/11\/adiskide-lagun-eta-amigo-segurolaren-eta-lakarraren-arabera\/","title":{"rendered":"ADISKIDE, LAGUN eta AMIGO Segurolaren eta Lakarraren arabera"},"content":{"rendered":"<p><!-- [if gte mso 9]&gt;--><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">Zera dio I\u00f1aki Segurola filologoak Arantxa Iturberen <a href=\"http:\/\/www.eitb.com\/audioak\/irratia\/euskadi-irratia\/programak\/arratsaldekoa\/osoa\/370262\/inaki-segurola-ondarea-asmatzea-oso-ondo-iruditzen-zait\/\">irratsaioan<\/a>, oso tonu gozo eta adeitsuan: \u201c<i>Lagun Marcus<\/i>&#8230; &#8220;Lagun&#8221; hor eman nahi zaion esanahiarekin, \u201cadiskide\u201d esanahiarekin, ez dela euskeraren historian hemeretzigarren mendearen bukaerara arte agertzen. \u201cLagun\u201d hitzak ez zuen \u201cadiskide\u201d esanahia. Horretarako zegoen \u201cadiskide\u201d. Ez da agertzen dokumentuetan hemeretzigarren-hogeigarren menderarte.\u201d <\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">JosebaLakarrak bere <a href=\"http:\/\/www.alava.net\/publicar\/Informes\/Veleia_Inf_07.pdf\">txostenean<\/a>:<br \/>\n\u201cEl LAGUN de OSO_MARCUS (15921) no es a\u00fan hoy \u2018amigo\u2019 m\u00e1s que en dialecto<br \/>\nvizca\u00edno, pero no en el resto, donde es \u00fanicamente \u2018compa\u00f1ero\u201d. Literaturari<br \/>\nbegirada bat eman diogu, eta neke handiegirik gabe (Internet salatariari esker), begira zer aurkitu dugun:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">\u00a0<\/span><b><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">ZUBERERAZ<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">TARTAS (XVII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Bekhatoria, prinze pagano gaztebaten, zui\u00f1ek agian ezpaitu uken, ez lehen, ez geroz, bere korajian <b>lagunik<\/b>, ez parerik.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Nork ere ikusiko baitu bere <b>laguna <\/b>beharrian dela eta bere sokorria hari ezpaitu emanen, nola Iinkoaren karitatia eta amorioa harekin date?\u00bb<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">ETXAUN\u00a0 BARKOXE (XIX)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">\u00dcrx&#8217;aphal bat bad\u00fcg\u00fc herrian trixterik,<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Nigarrez ari d\u00fcz\u00fc kaloian barnetik,<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Bere <b>lag\u00fcn<\/b> maitiaz beit&#8217;izan \u00fctzirik:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">Kuntsola ezazie, ziek adixkidik.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Ene lag\u00fcn <b>maitia<\/b>, eta flakia<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Libertibatek deiz\u00fc nahasi zenzia<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">hares ni galerazi, eta etxaltia<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">malerus errendat\u00fc, oro familia<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Ene gazte denboran ez <b>lag\u00fcnak<\/b> bezala:<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Hurak txostakan eta ni nigarrez ard\u00fcra.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">\u00a0-Adio ene <b>lag\u00fcna<\/b> urthuki<br \/>\nn\u00fcnd\u00fcz\u00fcna, Pharkat\u00fcrik d\u00fckez\u00fc eni egin ogena.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-\u00dcrxaphal gaxo horren phena doloria!<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Gald\u00fc diz\u00fc <b>lag\u00fcna<\/b>, kitat\u00fc herria<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><b><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">\u00a0GOI-NAFARRERAZ<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">JOAKIN LIZARRAGA (XVIII-XIX)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">-Berze bein laguneki Elizara joatean itzali zekiote zeramaten argia, eta sandak ukitzeareki itxeki ze<\/span><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\"> han ikusirik gure <b>lagunak <\/b>oratione erraiten, debotionian sartzen gira haien imitatzera.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">-Artzen zuen alimentu gutiarendako guti bear, ta ala bizia atratzen omen zue kuidatus baratzetto bat ta irur erregerri zen lurra bere eskus, ta bere <b>lagun<\/b> zuen Nekazari<br \/>\nbateki. -Guzien ertean S. Austin, ze\u00f1ek bere <b>lagun<\/b> bati erraten zio heriturik biotzean, Alipio, zer da au aditu duguna?<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><b><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">\u00a0GIPUZKERAZ<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">MANUEL LARRAMENDI (XVII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Badakust gaurko ebanjelioan Birji\u00f1a gurutzearen ondoan, ba\u00f1a eztakust beste <b>lagunik<\/b> ezpada San Juan ta beste emakume bi.\/\/ Ez zirudien bere gazte denboran <b>lagunak<\/b> ba\u00f1o txoroagoa, errazagoa, limuriagoa? <\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">AGUSTIN KARDABERAZ (XVIII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">San Bernardo bere <b>lagun<\/b> maitea, Doktore Serafiko San Buenabentura, San Antonio Paduako milagrosoa, San Paskual, eta San Diego, Santa Klara, Santa Rosa.\/\/ Ora\u00f1 Santu guziak gure odoleko, ezagun, da <b>lagunak <\/b>Jainkoagan alabatzen ditugu<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">JUAN BAUTISTA AGIRRE <\/span><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">(XVIII-XIX)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">Dotrinetara joateko, <b>lagun<\/b> gaiztoen batzarreetatik aldegiteko, eta ez du estadua artzeko asmoetan asi bear Gurasoen baimen gabe.\/\/ Oitu zaite ordu onean etxeratzera, eta <b>lagun<\/b> onakin baizik ez jolastera;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">MENDIBURU <\/span><span lang=\"ES-TRAD\" style=\"font-size: 11pt\">(XVIII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Hau esan ta ots egin zion bere <b>lagun<\/b> on ezagun San Ignaziori; agertu zion zegokan bidera naia ta eskatu zion hura arkitzeko argia ta eskua.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-\u00abBai\u00bb, dio Espiritu Santuak: \u00abzori gaistokoa da berez ta <b>lagunik <\/b>bage dabillen gizona&#8221;;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><b><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">\u00a0LAPURTERAZ<\/span><\/b><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">JOANES LEIZARRAGA (XVI)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">-Hartu zituzten arrain hatzamaitearen gainean, halaber Iakes eta Ioanes Zebedeoren<br \/>\nseme Simonen <b>lagun<\/b> ziradenak ere.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Bada Titez den bezenbatean ene <b>lagun<\/b> da eta zuek baithan aiutazale: eta gure anaiez den bezenbatean, Elizen enbaxadore dirade eta Kristen gloria.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Eta hiri ere othoitz egiten drauat, neure egiazko <b>laguna<\/b>, aiuta ditzan <i>emazte <\/i>enekin batean bataillatu diradenak Ebanjelioan<\/span><\/p>\n<p><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Nola ikasi ere baituzue Epafras gure <b>lagun<\/b> maite eta zerbitzari-kideaganik, zein baita<br \/>\nKristen ministre fidel zuendako. <\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">AXULAR (XVII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><i><span style=\"font-size: 11pt\">Villasanterenean 14 aldiz agertzen da lagun = amigo itzulita, eta beste 14 lagun = compa\u00f1ero itzulita. Adibide pare bat:<\/span><\/i><span style=\"font-size: 11pt\"><br \/>\n&#8220;Kontsolamendu handia da, bere trabailluetan eta egitekoetan, <span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\"><b>lagun<\/b> <\/span>on baten izaitea. Beraz kontsola ahal gaitezke gu ere, zeren geure egitekoetan Iesu Kristo <span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\"><b>lagun<\/b> <\/span> baitugu.&#8221; Villasantek: &#8220;Gran consuelo es tener un buen <b>amigo <\/b>en los trabajos y aflicciones. Por lo tanto podemos consolarnos tambien nosotros; porque en nuestras aflicciones tenemos por <b>amigo <\/b>a Jesucristo.&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><i><span style=\"font-size: 11pt\">&#8220;<\/span><\/i><span style=\"font-size: 11pt\">Kontatzen du halaber, zenbat trabu edireiten zuen, zenbat gerla egiten zioten bere <b><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">lagun<\/span>ek<\/b>, okhasionek eta aztura gaixtoek&#8221;<i><br \/>\n&#8220;<\/i>Cuenta asi mismo cu\u00e1ntos obst\u00e1culos encontraba, cuanta guerra le hacian sus <b>amigos<i>, <\/i><\/b>las ocasiones y los malos habitos&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">SILVAN PROUVEAU (XVII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Eztuzu desiratuko zure <b>lagunaren<\/b> etxea,<br \/>\nez eta haren emaztea, ez mutilla,<br \/>\nez neskatoa, ez idia, ez astoa,<br \/>\nez eta haren den gauzarik.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span lang=\"EU\" style=\"font-size: 11pt\">-Nor ezta eme, miserikordios, eta bere <b>lagunari <\/b>barkatzera prestik egonen, dakiela barkatzen derauela guziei, bai eta hura gurutzean iosten dutenei.<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">\u00a0<b>BIZKAIERA<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">ARRASATEKO ERREKETAREN KANTA (XV).<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><i><span style=\"font-size: 11pt\">Gomiz o\u00f1aztarrak, galtzaileak, alegia, zein zituen \u201clagun\u201d esaten du:<\/span><\/i><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">&#8220;Gomizec asco <b>lagunic<\/b> \/ \u00e7abal arabaarric \/ Guipuz hondo ederric\/ Vizcaytar urduri<br \/>\ngogorric\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">\u00a0GABONETAKO IKUSKIZUNA (XVIII)<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">&#8220;Ene <b>lagunak <\/b>zer ete dogu arako misterioa\/ choriak legez egoak dakarz dulzea<br \/>\nbere aoa.&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">\u00a0<\/span><b>ARABAKO EUSKARA<\/b><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">LAZARRAGA (XVI) <\/span><\/p>\n<p style=\"margin: 0cm 0cm 0.0001pt\"><span style=\"font-size: 11pt\">\u201cSilveroren cantaetea acabaduric leen esan dogun cantaeteau Silvero eta bere <b>lagunac<\/b><br \/>\njoan \u00e7ite\u00e7en \u00e7iudadera nun Silberoc emun eusten ayn cola\u00e7io andia\u201d.\/ \u00a0\u201cAla<br \/>\nene <b>lagunau <\/b>eta ni goa\u00e7 ara Silveroren jentilezac ecusterren\u201d.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zera dio I\u00f1aki Segurola filologoak Arantxa Iturberen irratsaioan, oso tonu gozo eta adeitsuan: \u201cLagun Marcus&#8230; &#8220;Lagun&#8221; hor eman nahi zaion esanahiarekin, \u201cadiskide\u201d esanahiarekin, ez dela euskeraren historian hemeretzigarren mendearen bukaerara arte agertzen. \u201cLagun\u201d hitzak ez zuen \u201cadiskide\u201d esanahia. Horretarako zegoen &hellip; <a href=\"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/2010\/03\/11\/adiskide-lagun-eta-amigo-segurolaren-eta-lakarraren-arabera\/\">Jarraitu irakurtzen <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatugabeak"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=256"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1718,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions\/1718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.goiena.eus\/elexpuru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}