El insulto

 

Sendatu gabeko zauriak

Zuzendaria: Ziad Doueiri

 Aktoreak: Adel Karam, Kamel El Basha, Camille Salameh

Herr.: Libano (2017)

Puntuazioa: 2

 

El insulto pelikulan, bi gizonen arteko garrantzi gabeko liskar batek, gizartearen egonkortasuna arriskuan jartzen du. Bi burugogorren arteko norgehiagokak epaitegian bukatuko du. Hortik, beste epaiketa guztiz mediatikoa sortzen da. Istorioa Libanon gertatzen da. Bata, kristau talde politikoaren jarraitzailea da; eta bestearen jatorria Palestina da. Bi pertsonen arteko liskar txikia, bi taldeen jarraitzaileen arteko liskar kezkagarria bihurtuko da. Epaiketan, bien abokatuek, azpian dauden zauriak, eta ezkutuko datuak kaleratuko dituzte, euren bezeroen interesak babestu nahian. El insulto-n Ziad Doueirik azaltzen du herri baten zauriak sendatzen ez direnean eta bizikidetasun izpiritu bat sortzen ez denean, gauzak ez direla konpontzen. Istorioa aurrera doan neurrian, jarraitzaileen portaerak gero eta sutsuagoak izango dira, eta bi pertsonaien arteko harremanak, aldiz, gero eta gertuagokoak. Istilu guztien atzetik pertsonak daudela ikusiko dugu. Eta, agian, pentsatzen duguna baino elkarren arteko antz handiagoa dugu guztiok. Filma interesgarria izanda ere, ez dago ondo itxita. Ondo islatzen da egoeraren giro kutsakorra eta egoerak duen alde zentzugabea; baina, bi pertsonaien arteko hurbilera ez da sinesgarria. Ez da erabatekoa. Zuzendariak badaki nora heldu nahi duen baina trebetasun pixka bat falta zaio helburua lortzera heldu arte. Bidean geratzen da.

Gorrión rojo

Iruzurren mundua

Zuzendaria: Francis Lawrence

Aktoreak: Jennifer Lawrence, Joel Edgerton, Charlotte Rampling

Herr.: AEB (2018)

Puntuazioa: 2

 

Gaurko filma AEB-n eta Sobietar Batasunaren arteko espioi norgehiagokaren inguruan kokatzen da. Gai horri buruzko filmak ikusi ditugunok argi daukagu oso mundu arriskutsua dela, eta sortzen diren ezuste egoera latzei aurre egiteko oso ongi trebatuta egon behar dela, baita nortasuna berezia eduki ere. Hori da, Dominika Egorovaren kasua. Sobietar Batasuneko espioi zerbitzuaren aldetik prestakuntza zorrotza jasotzen ikusiko dugu, eta horren ondoren, lana dela eta estualdiz beteriko munduan nola mugitzen den. Joko nagusi baten barruan azpijoko asko dago, iruzurra nagusi da, eta, jokalari guztiek, engainuak eta iruzurrak antzematen ahaleginduko dira. Engainuak eta iruzurrak non dauden asmatu beharko dute. Gorrion rojo giro honetan murgiltzen da, baina ez modu errealistan edo John Le Carrek idazten dituen istorioen antzera. Paul Verhoevenek egindako pelikuletara gehiago hurbiltzen da. Erotismoa, indarkeria eta biraketa eroak ematen dira istorioan. Francis Lawrencek ikuskizun erakargarria, dibertigarria eta bihurria egin gura izan du, baina zati batzuetan bakarrik lortzen du. Beste batzuetan ez du helburua betetzen. Hanka-motz geratzen da. Hori horrela, filmak zatika funtzionatzen du. Era berean, sendotasun txikiko istorio baten aurrean gaudenaren sentsazioa geratzen zaigu pelikula ikusi ostean.

Lady Bird

 Heltze prozesua

Zuz.: Greta Gerwig.

 Aktoreak: Saoirse Ronan, Laurie Metcalf, Tracy Letts

Puntuazioa: 4

 

 Institututik unibertsitatera joan behar duten gazteen istorioak sarritan ikus ahal izan ditugu Ameriketako Estatu Batuetako filmetan. Guk baino garrantzi handiagoa ematen diote bizitzako garai horri. Agian, gure gizartean ematen den jauzia ez da hain nabarmena. Gurean, unibertsitatera joateak ez dakar etxekoekin dauden loturak haustea. Baina beste gizarte batzuetan, agian, bai. Lady Bird filmean, Christine izeneko neska baten istorioa azaltzen zaigu: zein ikasketa egin nahi duen, unibertsitatetan tokia lortzeko arazoak, gurasoekin eta lagunekin dituen harremanak, lehenengo maitasun harremanak, eta abar. Baliteke Lady Bird-en kontatzen zaigun guztia ezaguna egitea, baina, hala eta guztiz, Greta Gerwigek egoerak eta pertsonaien izaerak deskribatzeko duen moduak oso estimagarri egin du filma. Christinen izaera eta heltze prozesua xehetasun osoz deskribatzen zaigu. Adin horretako zurrunbilo emozionala, alegia. Ez du gustuko herria, ezta etxeko eta eskolako giroa. Haren ametsa New Yorkera ikastera joatea da. Alde batetik, bizimodu arruntetik eta gizarteak ezarrietako moduetatik ihes egin nahi duela ematen du. Bestetik, etxe ederrekin amesten du eta dirudun lagunengana hurbiltzeko nahia eta beharra sentitzen du. Zuzendariak, Saoirse Rainenen interpretazio harrigarriaren laguntzarekin, bizitzako garai horren erretratu ederra egiten du.

Tres anuncios en las afueras

Emozio-zurrunbiloa

Zuzendaria:  Martin McDonagh

Aktoreak: Frances McDormand, Sam Rockwell, Woody Harrelson

Puntuazioa: 4

 

Tres anuncios en las afueras pelikula etsipenaren eta hiraren indar suntsitzaileari buruz eta samindura bideratzeko izaten ditugun zailtasunei buruz hitz egiten digun parabola da. Modu ankerrean eta tragikoan alaba bat galdu duen emakume batek errepidean hiru iragarki erraldoi jartzen ditu alabaren hilketaren ikerketan poliziaren jarrera salatzeko. Iragarkiek herria hankaz gora jarriko dute eta herritarren arteko harremanak astinduak izango dira. Herri txiki bat da, kontserbadorea, arrazista eta indarkeria erabiltzeko joerarekin. McDonagh-ek idatzitako gidoia bikaina da. Asko sufritzen duten pertsonaiak daude, baina, dramarekin batera, oso egoera barregarriak nahasten dira. Osagaien erabilera oso ondo nahastuta eta neurtuta dago. Eszena berean ikusleak negar eta barre egin dezake. Emozio-zurrunbilo bat sorrarazten zaigu, eta, hori gertatzen denean, oso sentsazio atsegina izaten da. Pertsonaien deskribapena oso aberatsa da. Ez daude guztiz onak edo guztiz txarrak diren pertsonaiak. Alde batetik, onak direla ematen dutenek badute beraien barnean jokaera zorrotzegiak direnak; eta, beste alde batetik, txarrak direla ematen dutenek badituzte argitasun momentuak. Istorioan, indarkeria, gorrotoa, familiako egoera itogarriak, alkohola, arrazakeria, etsipena, lirismoa, drama eta umorea elkartzen dira. Horiek guztiak modu egokian nahastuta, film zirraragarria eta harrigarria izatea dakar.

La forma del agua

Baztertuen matxinada

Zuzendaria: Guillermo del Toro

 Aktoreak: Sally Hawkins, Michael Shannon, Richard Jenkins

Puntuazioa: 3

 

Duela pare ba aste, tarte honetan, The florida proyect filmari buruz egin nuen berba. Film hartan, gizartetik baztertutako pertsonaien bizitzak azaltzen ziren, tonu errealista erabiliaz. Oraingoan, Guillermo del Torok, gizartetik aldenduak bizi diren pertsonaien istorio bat kontatzen digu, ipuin fantastiko baten bitartez. Istorioa 1960eko hamarkadako Gerra Hotzean kokatzen da. Sobietar Batasunak eta Ameriketako Estatu Batuek mundua kontrolatzeko zuten norgehiagoka nabarmena zen. Hori bai, ezkutuan. Ez zen guda ofiziala, baina euren espioizerbitzuek buru-belarri ziharduten lanean euren herrialdeen alde. Giro horretan, Del Tororen istorioak baztertuen matxinada kontatuko digu. Neska mutu bat, bere auzokide homosexuala, bere lagun beltza… Elkarrekin lan egingo dute Amazonasko basotik ekarritako izaki fantastiko baten bizitza salbatzeko. Hori lortzeko, munduko bi potentzia handien azpijokoak gainditu beharko dituzte. La forma del agua pelikulak gizartean dauden talde baztertuen aldarrikapena egiten du. Guztiak batuz, posible da talde zapaltzaileei aurre egitea. Dena den, Guillermo del Toro ez da panfletoan erortzen. Kontatzen duen pelikulan, maitasuna, laguntasun harremanak, abentura eta fantasia nahasten ditu, besteak beste, ipuin polita osatzeko. Ipuin horretan pertsonaia onak eta txarrak daude, ez dago anbiguetaterako tokirik. Dena oso argia da.

The Florida Project

Horren gertu, horren urrun

Zuzendaria: Sean Baker

Aktoreak: Brooklyn Prince, Willem Dafoe, Bria Vinaite

Herr.: AEB (2017).

Puntuazioa. 4

 

The Florida project pelikulako pertsonaiak Disney World parketik oso gertu dagoen ghetto antzeko batean bizi dira. Motel bat dago, eta hango biztanleak ongizate-estatutik aldenduta bizi eta bizitzari aurre egiteko zailtasun asko duten pertsonaiak dira. Askok ez dute lanik; sarritan, haurrekin bizi diren amak dira, eta egunero jan ahal izateko ahal duten moduan moldatzen dira. Droga eta prostituzio giroan daude. Helduekin batera, haurren mundua deskribatzen zaigu. Bizi diren egoera latza izan arren, euren jokoekin, bihurrikeriekin eta bizimodu nahiko basatiarekin zoriontsu izatea lortzen dute. Horrela, gizarteak ahaztutako pertsonaiak eta, fantasiari esker, giro hori jasatea lortzen duten haurrak erakusten dizkigu Bakerrek. Eta horien artean, moteleko gerentea daukagu: ghettoko ordena mantendu behar du eta, aldi berean, bertan daudenei laguntzen ahalegintzen da. Haurren begirada, istorioan, horren mingarria ez izatea lortzen du. Begirada horrek euren defentsarako balio duen arren, euren etorkizuna nolakoa izango ote den galdetzen diogu geure buruari. Zuzendariak dokumentalen tonua erabiltzen du. Kamara mugitzen du pertsonaien eguneroko bizitza harrapatzeko. Ez du dramaren sorrera derrigortzen, baina poliki-poliki istorioren barnean sartzen da. Modu egokian heltzen zaigu Disney World-etik horren gertu eta horren urrun dauden pertsonaien istorioa.

El hilo invisible

Menpekotasun harremanak

 Zuzendaria.: Paul Thomas Anderson

Aktoreak: Daniel Day Lewis, Vicky Krieps, Lesley Manville

Herrialdea: Ameriketako Estatu batuak

Puntuazioa: 4

 

Paul Thomas Andersonen filmek ukitu berezia izaten dute. Bai jorratzen dituen istorioengatik, baita istorioak azaltzeko duen moduarengatik. Gustuko izaten du gizakien artean sortzen diren menpekotasun harremanak azaltzea. Pozos de ambición, The Master eta orain El hilo invisible horren adibide argiak dira. Azken film honetan karismadun eta bakartia den jostun ospetsua bat da protagonista. Bere arrebarekin batera oso bizi metodikoa darama. Jantzi zoragarriak egiteko bizi da. Neska gazte bat ezagutuko du eta euren artean oso harreman bereziak eta maltzurrak sortuko dira. Pertsonaia nagusiaren indarra handia da, eta neska gazteak bestearengandik irentsia ez izateko ahaleginak egingo ditu. Jostunak bere bizitza mantendu nahi du eta ez du aldaketarik nahi. Neska, aldiz, gizonaren koraza emozionala puskatzen saiatuko da. Era berean, harreman hurbilagoak izateko ahalegina egingo du. Maiteminduta dago, baina, aldi berean, ez du bere nortasuna galdu nahi. Kontatzeko moduari dagokionez, berriz, zuzendariak detaile guztiak zaintzen ditu: koloreak, irudiak, plano bakoitzean agertzen dena, planoen iraupena egokia izatea, musikaren erabilera, giropena, jantziak, eta, nola ez, aktoreen interpretazioak. Hori horrela, kontatzen denak eta kontatzeko moduak elkar aberasten dute, oso film erakargarria eta misteriotsua osatuz.

Sin amor

Errusiari buruzko begirada zorrotza

Zuz.: Zvyagintsev

Aktoreak: Alexey Rozin, Maryana Spivak, Matvey Novikov

Herr.: Errusia (2017)

Puntuazioa: 3

 

Pelikularen hasieran, komunikabideetan entzuten da munduaren bukaera heltzear dagoela. Halako notiziak sarritan entzuten dira eta ez dira batere sinesgarriak. Andrei Zvyagintsevek kutsu apokaliptikoa eskuratzen du Errusiako gizartea deskribatzeko. Filmaren hasieran, dibortzio tramiteetan dagoen bikote bat dugu. Egun osoa bata bestea zirikatzen. Eta erdian 12 urteko semea. Gurasoen artean maitasunik ez dago eta bera ere ez da maitatua sentitzen. Horrela, filmaren izenburura heltzen gara. Maitasunik gabe bizi den gizarte bat dugu. Pertsonaiek maitatuak izatearen beharra sentitzen dute, eta, horren jakitun diren arren, ez dute maitatzeko ahalmenik. Eta gabezia hori ez dago bakarrik gizakietan, baita erakundeetan ere, gizarte osora zabaldu arte. Istorioaren giroa zaurgarria da. Pertsonaiak euren onetik aterata daude eta euren portaera zaurgarria da. Ondo dago ikuspegi kritikoa izatea eta ematea, baina, momentu batzuetan, hori aditzera emateko erabilitako elkarrizketak gehiegizkoak dira. Adibidez, senarraren laneko eszenetan gauzak gehiegizkoak direla esateko eta zabaldu nahi den mezua argi geratzeko. Dena den, filma ondo dago. Zuzendariaren kontaketa kadentziala da. Erabilitako neurria eta lasaitasuna neurritik kanpo dauden pertsonaien istorioa azaltzeko baliatzen ditu. Zvyagintsevek jarraitzen du Errusiari buruzko begirada zorrotza erakusten.

Los archivos del Pentágono

Prentsaren garrantzia eta erantzukizuna

Zuzendaria: : Steven Spielberg

Aktoreak: Meryl Streep, Tom Hanks, Sarah Paulson, Bob Odenkirk

Herr.: Ameriketako Estatu Batuak

Puntuazioa: 3

 

Spielberg joan den mendeko 1970eko hamarkadako hasierara joango da prentsak duen garrantzia aldarrikatzeko. Garai hartan, Vietnamgo gerra pil-pilean zegoen eta prentsak azkeneko presidenteen jokaera engainagarria frogatzen zuten dokumentuak lortu zituen. Beti gertatzen den moduan, informazioa ez kaleratzeko presio handia egingo duten erakunde eta pertsonak agertuko dira. The Post-en prozesu guztia kontatzen zaigu: datuak nola heltzen diren, lortutako informazioari zer-nolako tratamendua ematen zaion, argitaratu baino lehenago sortzen diren zalantzak eta presioak, argitaratze unea eta horren ondorioak… Dena den, Spielbergen istorioa ez da prentsaren lanaren garrantzian eta honek duen erantzukizunean geratzen. Istorio horren barruan badago ere emakumeen eskubideen aldarrikapena. The Washington Post aldizkariko editorea emakume bat da. Emakume bat gizonen munduan sartuta. Duen postua, aurretik, bere aitarena izan zen, eta, ostean, senarrarena. Hori horrela, guztien aurrean bere balioa erakutsi beharko du. Spielbergek goraipatu nahi du pertsonaiaren adorea. Eta, horrekin batera, filmean adierazten da Ameriketako Estatu Batuetan ez dela ezer zigorgabe geratzen. Aipatutako mezuren bat eszena batzuetan gehiegi azpimarratuta badago ere, orokorrean, zuzendariak indarra eta erritmo egokia ematen dio filmari ikuskizun distiratsua burutzeko.

The Molly’s game

Emakume azkarra eta erakargarria

Zuzendaria.: Aaron Sorkin

 Aktoreak: I Jessica Chastain, Idris Elva, Kevin Costner

Herr.: AEB (2018)

Puntuazioa: 2

 

Aaron Sorkin gidoilari ospetsua zuzendari lanetan sartu da Molly’s game pelikularekin. Kontatzen duen istorioa benetan gertatutakoa da. Molly Blomm famatu egin zen Los Angelesen eta New Yorken izugarrizko poker partidak antolatzeagatik. Mafia errusiarrak parte hartu izan zuen partida batzuetan. Hori horrela, Molly atxilotu eta epaitu egin zuten. Partida horietan, aktoreek, zuzendariek, musikariek eta beste pertsona ezagun askok parte hartu zuten. Horregatik guztiagatik, Mollyren kasuak oihartzun handia izan zuen. Molly filmaren protagonista nagusia da. Alde batetik, bere istorioa ikusten dugu; eta, beste alde batetik, bera da pelikulako narratzailea. Denbora osoan bere ahotsa entzuten dugu, ikusten ari garen istorioak gidatzen. Pelikularen hasieran, gazte zeneko gertakizun garrantzitsu bat ikusiko dugu, eta, hortik aurrera, bere bilakaera eta hazkundea, emakume arrakastatsua izan arte. Molly emakume azkarra eta erakargarria da, baina filmaren azken zatira arte ez zaigu azaltzen barrutik nolakoa den. Ez zaizkigu sentimenduak azaleratzen. Hori horrela, Aaron Sorkinek ez du lortzen hezurharagizko pertsonaia sortzea. Euren arteko elkarrizketa distiratsuak ez dira naturalak. Partidak nolakoak ziren ezagutzeko aukera ematen du. Horiek Mollyren barneko istorioarekin duten zerikusia ez da batere sendoa. Pelikula itxurosoa da, baina nahiko arrunta.