Category: Sare sozialak

Sare sozialen prezioa

Sare sozialek dena aldatu dute, Internet bera ere hankaz gora jarri arte. Egun, gero eta gehiagotan erabiltzen ditugu tresna horiek orain gutxira arte ohiko webgune bitartez egin izan ditugun gauzak egiteko: informazioa sortu eta partekatzeko, albisteak irakurtzeko, bideoak ikusteko, musika entzuteko… Baina, aldaketa handia eragin badute Interneten bertan, zer esanik ez bestelako komunikabideetan, esaterako, paperezko hedabideetan.

Adibide bat. MONDRAGON UNIBERTSITATEko Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean, orain gutxira arte, lan-eskaintzen berri emateko erabili izan ditugu ohiko bideak: ordainpeko iragarkiak argitaratu paperezko egunkarietan, gure kasuan, herrialde eta Euskal Herri mailako egunkarietan. Prozesu luze samarra da halakoen kontratazioa: testua ongi idatzi (akatsek ez dute konponketa errazik paperezkoetan!), iragarkia maketatzera bidali, moduluen kontratazioa egin… Hori guztia, iragarkia argitaratzeko egun eta hedabide zehatz batean. Jakina, zenbat eta hartzaile gehiago edo profil desberdinekoak nahi, orduan eta hedabide gehiagotan jarri behar iragarkia.

Eta hori guztia ez da merkea. Bide tradizional hori erabili izan genuen azken aldian, milaka euroko kontua ordaindu egin behar izan genuen. Eta, txarrena, eskatutako ordaindu arren, eguneko egunkarien salmenten beherakadarekin, emaitza ez dago bermatuta. Hala, azken aldi horretan, 30 bat curriculum jaso genituen 15 eguneko epean.

Aspalditxo baina, fakultateak sortzen dituen lan-eskaintzen zabalpena egiteko erabiltzen ditugu gure webgunea eta sare sozialetan ditugun kontuak, bereziki, Facebook eta Twitter.

Adibide bat. Pasa den astean, fakultateko webgunean albiste bat argitaratu genuen: ireki egin dugula lan-poltsa administrazio eta zerbitzuetan lan egiteko. Ba, Facebooken jarritako artikulu horren oharra ia 2.000 lagunek irakurri dute eta 50tik gorako elkarbanatze eta atsegite lortu ditu. Twitterren ere egin du bidea lan eskaintzari buruzko txioak: 200 lagunek egin dute klik botatako txioan eta hainbat aldiz izan da bertxiotuta. Horren guztiaren emaitza izan da 10 egun eskasean, 260 curriculumetik gora jaso ditugu e-mailean. Prezioa: 0 euro.

Halako eta antzeko kontuetarako sekulako abantaila ekarri dituzte sare sozialek. Behin emaitzak ikusita, zein erakunde egongo da prest dirutza ordaintzeko era honetako zerbitzuak kontratatzeko? Ikusi besterik ez dago nola mehetu edo erabat desagertu diren egunkariek larunbatetan argitaratu ohi dituzten/zituzten larrosa kolorezko lan-eskaintzen gehigarri berezi horiek.

(Puntua paperezko aldizkarirako idatzitako artikuluaren moldaketa. 2016-05-20)

Aspaldiko txio arriskutsu horiek

(Puntua paperezko aldizkarirako idatzitako artikuluaren moldaketa. 2015-07-22)

Azkenaldian, zenbaitzuk erabiltzen ari dira Twitteren argitaratutakoak egilea kritikatzeko, erasotzeko eta, oro har, kalte eragiteko. Jardun horretan ari diren “zaintzaileak” txiolariaren timelinea goitik behera arakatu –horrek daukan lanarekin!–  eta txio konprometituak, alegia, erabilgarriak hartzen dituzte. Geroago, tuit jakin horiek bolo-bolo zabaltzen dituzte, kasu gehienetan, gainera “ohiko” hedabideak erabilita, hau da, telebista, irratia eta paperezko prentsa. Jakina, bost axola zaie halakoei, txio horien guztien testuingurua edo egilearen benetako asmoa.

Aipatutako moduko azkenaldiko hiru kasu datozkit gogora. Lehena, Madrilgo udaleko zinegotziarena da. Guillermo Zapata (@gzapatamadrid) Podemos alderdiko zinegotziaren 2011ko txio batzuk berrartu zituzten asmo garbi batekin: politikari gazteari zilegitasuna kentzea. Hala, kontzentrazio-esparruetan hildako judutarren gaineko txiste beltz ezagun haiekin sekulako txilinbuelta egin, eta erabili zituzten argudiatzeko Zapata antisemita amorratua zela eta nazi petoa. Gainera, udaleko Kultura zinegotzia izendatu aurretik ere, bere dimisioa eskatzeko erabili zituzten txio horiek.

Bigarren kasuan, gertuago gertatu da, Iruñean. Erasotua, Ainhoa Aznares (@ainhoaaznarEZ) Nafarroako Parlamentuko presidente izendatu berria izan da, kasu honetan ere, Podemoseko militantea. Han eta hemen kritikatutako txioan ageri da Aznares bera, iazko Sanferminetan, taberna batean garagardoa edaten txorrotik bertatik. Kritiken ildoa ere argia zen: horrelako baldarkeria (?) egiteko gauza denak ez du parlamentuko presidentea izatearen nahiko ohorerik.

Hirugarren adibidea berriagoa da, Julio Rey (@Julio_Rey10) futbolariarena. Kontua da, Vilagarcía de Arousako (Pontevedra) futbolari gaztea kontratatzekotan zebilela Coruñako Depor futbol taldean. Baina, halako batean, 2012an botatako txio dontsu hura berreskuratu dute: “Puta Depor. Puta Riazor”. Eta, akabo fitxaketa. Alferrik izan dira gaztearen barkamen eskaera eta azalpenak: “17 urte nituen, eta ez nuen ulertzen halakoen ondorioak”.

Zer dago horien txio horien guztien erabileraren atzean? Hasteko, “zaindari” horien hipokrisia galanta eta, gainera, Internet eta sare sozialak deslegitimatzeko gogo handia. Eta, nola ez, sare sozialen erabilera eta argitaratutakoen ondorioen gaineko hausnarketa egin beharra.

Adituek gomendatzen dute, nola ez, tentuz eta ganoraz erabiltzea Twitter; eta, badaezpada, hilero-edo gainbegiratzea botatako txioak, betiere, aurreikusteko, testuingurutik ateraz gero, zein izan daitekeen aurrerago txio horien guztien irakurketa gaiztoa.

Oharra: txiolaria bazara eta artikulu irakurrita apur bat estutu bazara, lasai, badaude makina bat doako tresna txio “arriskutsuak” ezabatzeko. Esaterako, Delete Multiple Tweets, Tweet Delete edo Twit Wipe. Asko larritu bazara, ordea, tresna dramatiko hau ere erabili dezakezu zure timeline-a erabat garbitzeko: Delete All My Tweets.

Berendiak zure txioa gogokotzat hartu du

Ikusgarri da zelako bizia diren Twitter eta horrelako tresnak. Nola ematen diegun zentzu eta erabilera berriak herreminta ez hain berriei.

Egin dudan azken aurkikuntza izan da “Gogokoa” aukeraren erabilera berria. Ez hainbestera arte, gogokotzat markatzen nituen geroago irakurtzea nahi nituen txioak edo, beste barik, betiko gordetzea nahi nituenak. Alegia, “Gogokoak” erabili izan ditut oso modu praktikoan: biltegi arrunt moduan.

Baina, aspalditxo, denok ere, beste modu batean hasi gara gogoko horiek erabiltzen: txioaren egileari keinu egiteko. Berak jakin dezan gustuko dugula bota duena. Nolabait, erabiltzen dugu esateko berarekin gaudela. Halakoetan, askotan, ez dugu txio hori birtuiteatzen –edo bai–, baina, egileari esaten diogu modu intimoago batean: “irakurri dut zure txioa, eta zurekin bat nator :-)”. Edo, behintzat, horrela bizi dut nik, postan mezua jasotzen dudanean esanez, bateren batek nire txio bat gustuko duela. Eta, nik ere, gogoko ditut gogoko horiek.

Captura de pantalla 2013-06-07 a las 22.00.09

Bitxia zeren, dagoneko, gehienetan gauza gara desberdintzeko noiz jarraitzaile batek sakatzen duen “Gogokoa”, beste barik, zeure mezua artxibatzeko, eta noiz, aldiz, zapaltzen duen zeuri keinu egiteko! Eta bitxia da, baita ere, ikustea nola hedatzen diren ohitura berri horiek inork inori ezer esan barik, inon irakurri barik eta inoiz inorekin horrelakorik komentatu barik. Izan ere, noiz jarri gara denok ere ados “Gogokoak” horrela erabiltzeko? Noiz konturatu gara erabilera hori egiterik ere bageneukala?

Twitterren ez dabilenentzako oharra: txio bat “Gogoko” moduan markatzen duzun bakoitzean, bidaltzaileak mezu bat jasotzen du bere postan hori egin duzula ohartaraziz.