Category: Artea

Horrela egin nuen “Zezen Eseri” Sanferminetako kartela

Gaur eman dute jakitera zeintzuk diren 2014ko Sanferminetako kartel lehiaketaren zortzi finalistak. Nik aurkeztutako horien artean ez dagoenez, dagoeneko ez daukat isilpean gorde beharrik kartelaren egilea zein den eta, beraz, konta dezaket nik bidalitako lanaren sortze-prozesua. Horra, Zezen Eseri kartelaren istoriotxoa.

SanFermin-ToroSentadoTxiki

2013ko Sanferminak bukatu orduko otu zitzaidan kartela egitearen ideia, hain zuzen ere, lagun batek oparitutako IKEAko aulki gorri bat eta lepoan jartzekoa begi aurrean ikusi nituenean:

Abiapuntua

“Hara, zelako zezen polita!”, esan nuen nire artean. Beno, egia esan, zezena “izateko” behar zituen ukitu batzuk, baina, horretarako astia banuenez, ekin egin nion lanari. Gainera, ez nuen gauza handirik behar: paper zuri puska batzuk begiak egiteko, kartoia muturra egiteko,  boligrafo beltz bat ninia margotzeko eta, azkenik, cello beltza apatxak egiteko. Listo!

materiala2

Lanean hastea zen kontua.

Celloajartzen

Egia esateko, egin nuen lehenengo aukera, nahikoa FAIL izan zen, izan ere, zezena barik, aulkiak ematen zuen txerritxoa! Hala ere, ez zen zaila izan muturra “birdiseinatzea”.

Kartelaren gaiari lotuta, izan nituen zalantzak zezen bat erabiltzea topikoegia izango ote zen, baina, etorri ere, horrela etorri zitzaidan ideia, beraz… Gainera, aurreko urteetako finalistak ikusita, konturatu nintzen denok ere, urtea joan eta urta etorri, gauza berdinei jira eta buelta ari zirela: kolore gorri-zuri-beltzak, zezenak, erraldoiak, adarrak, santuak, gerriko eta zapi gorriak, tipografiarekin jokoak… Hemen daude bilduta azken urteotako ehunka lan finalista: urte bakoitzaren 100 lanik onenak.

Gainera, banuen beste kezka bat: ni ez naiz batera zezenzalea, kontrakoa, eta, amorrua puntua ematen zidan gai horri heltzea kartela egiterakoan. Beno, emaitza ikusita, nahi dut pentsatu nire zezentxoa oso ondo bizi dela, lasai-lasai eta gustura hartuko duela bisitariak beso artean. Ni hartu ninduen moduan lana bukatu nuen egunean: 2013ko uztailaren 19an. Nola dakidan eguna hori izan zela zehatz-mehatz? ba, begiratu argazkian, eskubiko aldean, egunerokoen orritxoa. Hori ere josota geratu zen, bere momentuan, nire eguneroko zelebre hartan.

Neu-aulkian

Eta, bai. Simpsondarrak iheska ibiltzea zer eta zezen-besaulki horiengandik kasualitate hutsa izan da. Egia esanda, ez dakit horrek lagundu ala kalterik egin didan…

sofa-zezenak

Bideoa ikusteko: zezen-besaulkiak Iruñean.

Errematatzeko, testua kokatzea falta zen. Hitzak konposatzeko orduan, Amplitude izeneko letratipoa hautatu nuen: oso gustuko dut Christian Schwartz tipografoak diseinatutako letratipo dotore eta moldaerraz hori. Ez du inoiz kalerik egiten! Hori bai, lehiaketan aurrera egin ahal izateko, idatzi behar da “San Fermín” tilde eta guzti –ez, Sanferminak– eta “Iruña” jarri behar da, Iruñea beharrean.

Guztira, 546 lan aurkeztu dira lehiaketara. Horietatik 106kin, urtero legez, erakusketa egingo dute hiriko erakusketa areto batean. Gainera, zortzi finalistekin, lehiaketa publikoa egingo dute. Hemen daude zortzi lan finalista horiek ikusgai, eta iruindarra izanez gero, aukeragaikartela aukeratzeko lehiaketa.

Beno, nire kartela laster egongo da etxean ikusgai.

Ander Arana gazteak erakusketa jarri du Londresko “Window 135″ arte-erakusleihoan

DSC00516

Ander Aranak ikusgai ipini ditu Londresko Window 135 izeneko arte-erakusleihoan plastikozko esne botilekin egindako lanak. Lewisham barrutian dagoen erakustokian, asteko-astero jartzen dituzte jabeek eurek edo beste artista batzuk egindako artelanak eta instalazioak. Leintz Gatzaga eta Basauri artean bizi den 15 urteko gaztea, Londresen egin du ikasturtearen lehenengo lauhilekoa.

Lehenik eta behin, zer dela eta zaude Londresen?

Amak, lanagatik, Londresen egin behar zituen hiru hilabete, eta iruditu zitzaion aukera ona zela neu ere hona etortzea eta ingelesa hobetzea. Egia esateko, hasieran, ez nuen nahi lagunak utzi eta hona etortzerik, baina, dagoeneko ez naiz damutzen etorri izanaz. Kontrakoa, jakin badakit Euskal Herrira itzuli orduko, faltan botako dudala Londres.

Zer da “Window 135”?

Window 135 arte-erakusleiho bat da. Oso toki bitxia da: erdi erakusleihoa, erdi mikro-erakustokia. Londresko New Cross Road izeneko kale jendetsuan dago kokatuta, etxe bateko beheko solairuan. Jabeak dira Tim Jones eta Meena Chodha, bi sortzaile oso jantzita daudenak artean, musikan eta zineman. Tokia, lehenago, barazki denda bat omen zen, baina, etxea berritu zutenean, erabaki zuten erakusleihoa uztea (egun, etxebizitzako egongela da). Txoko horretan kokatzen dituzten jabeek eurek edo beste artista batzuk egindako artelanak. Mugimendu handia dago erakusleihoan: astero-astero aldatzen dute erakusketa. Webgunea ere badute: www.window135.com.

Nola ezagutu zenuen tokia?

Pasa den uztailean, aita eta biok etorri ginenean ikustera hemengo gure etxea izango zena, harrituta geratu ginen gure auzoan aurkitzeaz –Lewisham barrutian, Londresko hego-ekialdean–, halako txoko bitxia. Hartu genuen erakusleihoan bertan idatzita dagoen webgunearen helbidea, eta oso polita iruditu zitzaizkigun Interneten ikusitakoak; ordutik aurrera hasi ginen astero-astero webgunea bisitatzen.

Nola jarri zinetan harremanetan tokiaren jabeekin?

Abuztuan, Londresen geratzera etorri ginen aita eta biok. Erakusleiho aurretik pasatzen ginenen bakoitzean, geratu egiten ginen artelanak ikustera eta komentatzera han ikusitakoak. Halako batean, erakusleihoaren ondoko atetik ikusi genituen irteten gizon bat, emakume bat eta bi ume: txokatuta geratu ginen, izan ere, uste genuen toki hura zela erakustokiren bat edo artearekin zerikusia zuen guneren bat, eta ez etxebizitza arrunt bat. Hurrengo egun batean, orduan ere begira geundela jarritako artelanei, berriz ere ikusi genuen etxetik irteten familia hura. Aita hurbildu, eta eurekin hitz egiten hasi zen. Oso jator egon ziren, eta te bat hartzera gonbidatu gintuzten. Orduan azaldu ziguten zer zen Window 135 egitasmoa. Tim Jones eta Meena Chodha-ren etxea artelanez josita dago, eta han ikusi eta entzundakoak oso inspiragarria suertatu zitzaizkidan.

Nola sortu zenituen eskulturok?

Window 135 ezagutu eta gutxira etorri zitzaidan buru-eskulturak egitearen ideia. Hain zuzen ere, egun batean, hortzetako eskuilak jartzeko pote bat behar genuela-eta, aitak erditik moztu zuenean hemen erosi ohi ditugun esne poteetako bat (Britainia Handian ez dago tetra brick-ik!). Poteari buelta eman genioenean, konturatu ginen antz handia zuela Paskua uharteko eskulturekin. Orduantxe hasi nintzen sortzen forma ezberdinetako buruak.

Eta, erakusketa jartzearena?

Behin lanak bukatuta nituela, guraso eta ezagunei erakutsi nizkien eta harrera ona izan zituzten lanok. Gurasoek eurek gomendatu zidaten joatea Window 135-eko Tim eta Meena-rengana. Animatu, eta aste batzuk geroago eurengana abiatu ginen ama eta biok buru guztiak bi poltsa handitan sartuta. Asko gustatu zitzaizkien, eta proposatu zidaten hurrengo astean bertan jartzea erakusketa. Asko lagundu zidaten muntaiarekin. Window 135-ean ohi duten bezala, astebete egon dira lanak ikusgai.

Zelakoak dira erakusleihoan jarri dituzun lanak?

Zazpi buru dira bata bestearen ondoan ilaran jarrita. Plastikozkoak dira, birziklatutako esne poteekin egindakoak, eta daude helduta oinarri metalikoekin. Ezkerretik hasita, lehenengoa da txirrindulari baten burua, betaurreko eta guzti. Bigarrenak, aldiz, punki baten itxura dauka, ileak tente-tente. Hirugarren lanarekin ahalegindu nintzen Frankenstein bat egiten, eta nahiko antza daukala uste dut. Laugarrenak, ostera, dauka Ameriketako indiar baten traza, ile luze eta buruko zintarekin. Bosgarrena errege bat da, koroa eta guzti. Seigarrena, ostera, Elvis Presley musikaria da. Azkenik, zazpigarrena, hondartzan dagoen pertsona bat da, bisera eta betaurrekoekin. Kontua zen obra guztiak egitea bakarrik plastikozko poteekin eta pote horiek dituzten etiketekin, beste ezer erabili barik (etiketak baliatu ditut egiteko betaurrekoak, ilea, koroa…).

 Bukatzeko, egin izan dituzu lehenago antzeko lanik?

Beno, margotu egiten dut. Bost urte nituenetik, astean behin, Basauriko margo eskoletara joaten naiz. Iaztik, gainera, ostiralero, Arrasateko Kultura Etxera ere joaten naiz pintura eskolak hartzera. Etxean ere, noizbehinka, ibiltzen naiz. Hala ere, nire zaletasunik handienak dira argazkiak ateratzea eta bideo laburrak egitea.